Sức khỏe tổng quát

Amidan là gì và tại sao nên quan tâm đến viêm amidan?

📰 Đọc bài này trong: 4 Phút

Amidan là một cơ quan thuộc hệ bạch huyết, nằm ở phía sau họng, có chức năng bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus, nấm. Amidan cũng giúp sản xuất kháng thể để chống lại các nhiễm trùng. Tuy nhiên, khi amidan tiếp xúc quá nhiều với các tác nhân gây bệnh, amidan có thể bị sưng và viêm, gây ra các triệu chứng khó chịu và nguy hiểm cho sức khỏe. Viêm amidan là một trong những bệnh tai mũi họng phổ biến ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về amidan và viêm amidan, cũng như cách phòng ngừa và điều trị bệnh.

Amidan là gì và tại sao nên quan tâm đến viêm amidan?

Giới thiệu về amidan

Amidan là một cặp tổ chức lympho (hay còn gọi là hạch) nằm ở hai bên phía sau họng. Amidan có kích thước khác nhau ở mỗi người, nhưng thường lớn nhất ở tuổi thiếu niên và sau đó teo lại khi trưởng thành. Amidan có cấu trúc đặc biệt với nhiều khe và hốc nhỏ, giúp thu nhận và lọc các tác nhân gây bệnh từ không khí, thức ăn và nước uống. Amidan cũng có vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể, bằng cách sản xuất các kháng thể để tiêu diệt các tác nhân gây bệnh.

Viêm amidan là gì?

Viêm amidan là tình trạng viêm nhiễm của amidan do các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào cơ thể vượt quá khả năng chống lại của amidan. Viêm amidan có thể do virus hoặc vi khuẩn gây ra, hoặc do cả hai. Viêm amidan có hai dạng chính là viêm amidan cấp tính và viêm amidan mãn tính.

Viêm amidan cấp tính

Viêm amidan cấp tính là dạng viêm amidan phổ biến hơn, thường xuất hiện ở trẻ em từ 3-4 tuổi trở lên. Viêm amidan cấp tính có thể do virus hoặc vi khuẩn gây ra, nhưng thường do virus. Các virus gây viêm amidan cấp tính có thể là adenovirus, enterovirus, virus cúm, virus parainfluenza, virus Epstein-Barr hay virus herpes simplex1Các vi khuẩn gây viêm amidan cấp tính thường là streptococcus pyogenes (gây viêm họng streptococcus), staphylococcus aureus hay haemophilus influenzae2.

Các triệu chứng của viêm amidan cấp tính bao gồm:

  • Đau họng
  • Sưng đỏ và tiết dịch ở amidan
  • Sốt
  • Đau đầu
  • Đau tai
  • Khó nuốt
  • Hôi miệng
  • Sưng hạch ở cổ hoặc hàm
  • Giọng nói khàn hoặc nghẹt thở

Các triệu chứng thường xuất hiện đột ngột và kéo dài từ 3 đến 10 ngày. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm amidan cấp tính có thể gây ra các biến chứng như áp xe amidan, viêm quanh amidan, viêm họng hạt, viêm xoang, viêm tai giữa, viêm phổi, viêm tim, viêm cầu thận hay sốt phát ban3.

Viêm amidan mãn tính

Viêm amidan mãn tính là dạng viêm amidan kéo dài hoặc tái phát nhiều lần trong năm. Viêm amidan mãn tính thường do vi khuẩn gây ra, đặc biệt là streptococcus pyogenes2. Vi khuẩn này có thể tồn tại trong các khe và hốc của amidan và gây nhiễm trùng liên tục.

Các triệu chứng của viêm amidan mãn tính bao gồm:

  • Đau họng
  • Hôi miệng
  • Sốt nhẹ
  • Cảm giác vướng ở cổ họng
  • Ho khan
  • Rát họng
  • Giọng nói khó nghe hoặc nghẹt thở

Các triệu chứng thường không rõ ràng và khá nghèo nàn. Tuy nhiên, nếu để lâu ngày, viêm amidan mãn tính có thể gây ra các biến chứng như suy giảm miễn dịch, suy dinh dưỡng, rối loạn giấc ngủ, ngừng thở khi ngủ hay viêm khớp dạng thấp4.

Nguyên nhân gây viêm amidan

Viêm amidan có thể do nhiều nguyên nhân gây ra, nhưng chủ yếu là do sự xâm nhập của các tác nhân gây bệnh như virus và vi khuẩn vào cơ thể. Các yếu tố có thể tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

  • Tiếp xúc với người bị nhiễm trùng đường hô hấp
  • Dùng chung đồ ăn uống hoặc dụng cụ cá nhân với người bệnh
  • Ăn uống không đảm bảo vệ sinh
  • Dùng quá nhiều đồ uống lạnh
  • Sống trong môi trường ô nhiễm, khói bụi
  • Thay đổi thời tiết đột ngột
  • Suy giảm miễn dịch do stress, mệt mỏi, thiếu ngủ hay dinh dưỡng

Cách phòng ngừa và điều trị viêm amidan

Để phòng ngừa viêm amidan, bạn có thể áp dụng các biện pháp sau:

  • Tránh tiếp xúc với người bị nhiễm trùng đường hô hấp
  • Không dùng chung đồ ăn uống hoặc dụng cụ cá nhân với người bệnh
  • Ăn uống sạch sẽ, tránh ăn quá nhiều đồ lạnh
  • Giữ ấm cổ họng khi ra ngoài
  • Sống trong môi trường sạch sẽ, thoáng mát
  • Tăng cường miễn dịch bằng cách giảm stress, nghỉ ngơi đủ, ăn uống cân bằng và bổ sung vitamin C

Để điều trị viêm amidan, bạn có thể làm theo các cách sau:

  • Uống nhiều nước, ăn cháo hoặc các thức ăn mềm, dễ nuốt
  • Súc miệng bằng nước muối ấm hoặc nước chanh mật ong để làm sạch và giảm đau họng
  • Dùng thuốc giảm đau hoặc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ
  • Nếu viêm amidan do vi khuẩn, bạn cần uống kháng sinh đầy đủ theo toa của bác sĩ
  • Nếu viêm amidan tái phát nhiều lần hoặc gây ra các biến chứng nguy hiểm, bạn có thể cần phẫu thuật cắt amidan theo khuyến cáo của bác sĩ

Kết luận

Amidan là một cơ quan quan trọng trong hệ miễn dịch của cơ thể, nhưng cũng có thể bị viêm nhiễm do các tác nhân gây bệnh. Viêm amidan có thể gây ra các triệu chứng khó chịu và nguy hiểm cho sức khỏe. Bạn cần phải biết cách phòng ngừa và điều trị viêm amidan hiệu quả để bảo vệ cổ họng và sức khỏe của mình. Nếu bạn có thắc mắc hay cần tư vấn thêm về viêm amidan, bạn có thể liên hệ với các bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng để được hỗ trợ kịp thời.

Bạn cũng có thể thích..