Dinh dưỡng và chế độ ăn

Ăn mướp đắng có tác dụng gì? Những lợi ích và cảnh báo không ngờ

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Mướp đắng là một loại quả rau quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam. Với vị đắng đặc trưng, mướp đắng không chỉ là một nguyên liệu dùng để nấu canh, xào, luộc, hay làm giá đỗ, mà còn có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn mướp đắng cũng có những tác dụng phụ và cảnh báo không ngờ mà bạn cần biết. Hãy cùng tìm hiểu về những tác dụng của ăn mướp đắng trong bài viết này.

Ăn mướp đắng có tác dụng gì? Những lợi ích và cảnh báo không ngờ

Giới thiệu về mướp đắng

Mướp đắng là một loại quả non, mềm, ăn được thuộc chi Momordica của loài dây leo. Mướp đắng có nguồn gốc từ Đông Nam Á và được trồng rộng rãi ở các khu vực nhiệt đới, bao gồm các vùng Đông Phi, Châu Á, Caribê và Nam Mỹ1Quả của cây này có vị đắng do chứa các hợp chất phytochemical ngăn ngừa bệnh tật và tăng cường sức khỏe1.

Về mặt thực vật, mướp đắng thuộc họ Bầu bí, trong chi Momordica và là thành viên cùng họ với bí, dưa hấu, dưa đỏ, dưa chuột,… Tên khoa học: Momordica charantia2Một số giống có liên quan là lê balsam, cundeamor, la-kwa,…2

Mướp đắng là một loại cây ôn đới / nhiệt đới có lẽ có nguồn gốc từ Đông Nam Á. Giống như các thành viên khác của họ Bầu bí, nó cũng là một loại cây leo mọc nhanh, mọc theo lối hoặc leo với thân mỏng và tua cuốn đòi hỏi phải có giàn để hỗ trợ dây leo của chúng2. Vỏ mướp đắng có vị đắng đặc trưng bởi các đường gờ mềm dọc theo chiều dài và bề mặt xù xì như những viên đá cuội. Tùy thuộc vào loại cây trồng, vỏ chưa trưởng thành của nó có thể có màu xanh lục nhạt đến xanh đậm và có hình thuôn hoặc hình bầu dục với đầu nhọn ở cuối hoa2. Bên trong, thịt quả có màu trắng với các hạt nhám, bề ngoài hơi giống với hạt bầu có rãnh. Khi quả bắt đầu trưởng thành, chúng dần trở nên cứng, chuyển sang màu vàng hoặc nâu2.

Mướp đắng chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng với cơ thể, đặc biệt là các loại vitamin và khoáng chất. Hàm lượng chất dinh dưỡng trong mướp đắng (tính trên 100g khối lượng) như sau1:

Chất dinh dưỡng Hàm lượng Tỷ lệ so với nhu cầu khuyến nghị
Năng lượng 17 Kcal < 1%
Carbs 3,7 g 3 %
Protein 1 g 2 %
Chất béo 0,17 g 0,5 %
Cholesterol 0 mg 0 %
Chất xơ 2,8 g 7 %
Vitamins
Vitamin B9 (Folate) 72 µg 18 %
Vitamin B3 (Niacin) 0,4 mg 2,5 %
Vitamin B5 0,212 mg 4 %
Vitamin B6 (Pyridoxine) 0,043 mg 3 %
Vitamin B2 0,04 mg 3 %
Vitamin B1 (Thiamin) 0,04 mg 3,5 %
Vitamin A 471 IU 16 %
Vitamin C 84 mg 140 %
Chất điện giải
Natri 5 mg < 1 %
Kali 296 mg 6 %
Khoáng chất
Canxi 19 mg 2 %
Đồng 0,034 mg 4 %
Sắt 0,43 mg 5 %
Magie 17 mg 4 %
Mangan 0,089 mg 4 %
Kẽm 0,8 mg 7 %
Chất dinh dưỡng thực vật
Beta caroten 190 µg
Alpha caroten 185 µg
Lutein-zeaxanthin 170 µg

Ăn mướp đắng có tác dụng gì? Những lợi ích và cảnh báo không ngờNhững tác dụng của mướp đắng

Mướp đắng không chỉ là một loại rau quả thông thường mà còn có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe. Dưới đây là một số tác dụng của mướp đắng mà bạn có thể không biết:

Hạ đường huyết

Một trong những tác dụng nổi bật của mướp đắng là hạ đường huyết. Theo Đông y, mướp đắng có công dụng thanh nhiệt, trừ phiền, chỉ khát và trừ độc khí đơn hỏa. Chính vì vậy, mướp đắng được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường1Theo nghiên cứu dược lý hiện đại, mướp đắng có chứa charantin và momordicin là hai hợp chất có tác dụng hạ đường huyết bằng cách cải thiện khả năng dung nạp đường và hạn chế lượng đường tích tụ trong máu2Ngoài ra, mướp đắng còn có khả năng làm chậm tiến triển và ngăn chặn các biến chứng của bệnh đái tháo đường như biến chứng thần kinh, thị giác và tuần hoàn2.

Giải độc gan

Một tác dụng khác của mướp đắng là giải độc gan. Theo Đông y, mướp đắng có vị đắng, tính hàn, vào hai kinh can và vị, có công dụng thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu, trừ thấp và trừ ẩm. Chính vì vậy, mướp đắng được sử dụng để điều trị các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan, men gan cao, vàng da. Theo nghiên cứu dược lý hiện đại, mướp đắng có chứa các chất chống oxy hóa như flavonoid, phenolic acid và cucurbitacin, có tác dụng bảo vệ tế bào gan khỏi các gốc tự do gây hại. Ngoài ra, mướp đắng còn có khả năng kích thích tiết mật và tăng cường chức năng tiêu hóa.

Tăng cường hệ miễn dịch

Một tác dụng nữa của mướp đắng là tăng cường hệ miễn dịch. Mướp đắng là một nguồn giàu vitamin C, một chất chống oxy hóa quan trọng giúp tăng cường khả năng phòng ngừa và chống lại các bệnh nhiễm trùng. Một nghiên cứu cho thấy rằng uống nước ép mướp đắng hàng ngày có thể giúp tăng số lượng kháng thể IgG trong máu, cải thiện khả năng miễn dịch của cơ thể. Ngoài ra, mướp đắng còn có chứa các hợp chất như momordicoside và momordin có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn và kháng virus.

Chống ung thư

Một tác dụng quan trọng của mướp đắng là chống ung thư. Theo nghiên cứu, mướp đắng có chứa các hợp chất như cucurbitacin, momordicoside và momordin có khả năng ức chế sự phát triển và di căn của các tế bào ung thư. Các hợp chất này hoạt động bằng cách gây ra sự tự sát của các tế bào ung thư (apoptosis), làm giảm sự sinh sản của các tế bào ung thư (proliferation), làm gián đoạn quá trình tạo mạch máu mới cho khối u (angiogenesis) và làm suy yếu khả năng miễn dịch của các tế bào ung thư (immunosuppression). Một số loại ung thư mà mướp đắng có thể có hiệu quả là ung thư vú, ung thư ruột kết, ung thư tử cung, ung thư da và ung thư phổi.

Làm đẹp da

Một tác dụng khác của mướp đắng là làm đẹp da. Mướp đắng có chứa vitamin A và vitamin C, hai chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ da khỏi các tác nhân gây lão hóa như ánh nắng mặt trời, ô nhiễm và stress. Vitamin A giúp duy trì sự săn chắc và đàn hồi của da, ngăn ngừa sự hình thành nếp nhăn và vết chân chim. Vitamin C giúp tăng sản xuất collagen, một loại protein giúp kết nối các tế bào da, làm mờ các vết thâm nám và sẹo. Ngoài ra, mướp đắng còn có khả năng làm sạch da, giảm viêm, ngăn ngừa mụn trứng cá và nhiễm trùng da nhờ vào các hợp chất kháng viêm, kháng khuẩn và kháng nấm.

Giảm cân

Một tác dụng nữa của mướp đắng là giảm cân. Mướp đắng là một loại rau quả có hàm lượng calo thấp nhưng chất xơ cao, giúp làm đầy dạ dày, giảm cảm giác đói và ăn quá nhiều. Mướp đắng còn có khả năng làm tăng độ nhạy của insulin, giúp điều chỉnh lượng đường trong máu và ngăn chặn sự tích tụ mỡ thừa. Ngoài ra, mướp đắng còn có chứa các hợp chất như charantin và momordicin có tác dụng kích thích quá trình trao đổi chất và đốt cháy calo trong cơ thể.

Ăn mướp đắng có tác dụng gì? Những lợi ích và cảnh báo không ngờ

Những cảnh báo khi ăn mướp đắng

Mặc dù có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe, nhưng ăn mướp đắng cũng không phải là không có rủi ro. Dưới đây là một số cảnh báo khi ăn mướp đắng mà bạn cần lưu ý:

  • Không nên ăn quá nhiều mướp đắng trong một ngày, vì có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, ói mửa, tiêu chảy, đau bụng, hoặc suy giảm hệ miễn dịch.
  • Không nên ăn mướp đắng khi đang mang thai hoặc cho con bú, vì có thể gây ra sự co thắt của tử cung, gây nguy hiểm cho thai nhi hoặc ảnh hưởng đến sữa mẹ.
  • Không nên ăn mướp đắng khi đang dùng thuốc hạ đường huyết, vì có thể gây ra hiện tượng hạ quá mức đường huyết (hypoglycemia), gây ra các triệu chứng như run tay chân, tim đập nhanh, hoa mắt, chóng mặt, hay ngất xỉu.
  • Không nên ăn mướp đắng khi đang dùng thuốc chống đông máu, vì có thể gây ra hiện tượng tăng quá mức hiệu quả của thuốc, gây ra các biến chứng như xuất huyết não, xuất huyết tiêu hoá, hay xuất huyết niêm mạc.
  • Không nên ăn mướp đắng khi bị dị ứng với loại rau quả này hoặc các loại rau quả khác trong họ Bầu bí, vì có thể gây ra các phản ứng dị ứng như ngứa, phát ban, sưng mặt hoặc khó thở.

Kết luận

Mướp đắng là một loại rau quả có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe, như hạ đường huyết, giải độc gan, tăng cường hệ miễn dịch, chống ung thư và làm đẹp da. Tuy nhiên, ăn mướp đắng cũng cần có sự điều tiết và thận trọng, vì có thể gây ra các tác dụng phụ và cảnh báo không ngờ, như gây buồn nôn, ói mửa, tiêu chảy, đau bụng, suy giảm hệ miễn dịch, gây nguy hiểm cho thai nhi, hạ quá mức đường huyết, tăng quá mức hiệu quả của thuốc chống đông máu, hoặc gây dị ứng. Vì vậy, khi ăn mướp đắng, bạn nên lựa chọn những quả non, mềm, ăn được, không ăn quá nhiều trong một ngày, không ăn khi đang mang thai hoặc cho con bú, không ăn khi đang dùng thuốc hạ đường huyết hoặc thuốc chống đông máu, và không ăn khi bị dị ứng với loại rau quả này hoặc các loại rau quả khác trong họ Bầu bí. Ngoài ra, bạn cũng nên kết hợp ăn mướp đắng với các loại rau quả khác để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể.

Bạn cũng có thể thích..