Sức khỏe tổng quát

Bại não: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Bại não là một tình trạng mà não bị tổn thương do thiếu máu, dẫn đến các vấn đề về chức năng thần kinh. Bại não có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, nhưng nguy cơ cao hơn ở người già và người có các yếu tố nguy cơ như huyết áp cao, tiểu đường, béo phì, hút thuốc, và rối loạn nhịp tim. Bại não có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như liệt nửa người, mất khả năng nói, mất trí nhớ, và tử vong. Trong bài báo này, chúng tôi sẽ giới thiệu về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả của bại não.

Bại não: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Giới thiệu

Bại não là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tử vong và khuyết tật trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 17 triệu người bị bại não mỗi năm, trong đó 6.5 triệu người tử vong và 5 triệu người sống sót với các hậu quả khó lường. Tại Việt Nam, theo số liệu của Bộ Y tế, khoảng 200.000 người bị bại não mỗi năm, trong đó 50% tử vong trong vòng 28 ngày và 75% sống sót có biến chứng liệt nửa người. Bại não không chỉ gây ra những khó khăn cho người bệnh và gia đình, mà còn gây áp lực lớn cho hệ thống y tế và xã hội.

Bại não có hai loại chính: bại não do tắc mạch máu (ischemic stroke) và bại não do vỡ mạch máu (hemorrhagic stroke). Bại não do tắc mạch máu chiếm khoảng 80% số ca bại não, xảy ra khi một khối u máu hoặc một cục máu đông tắc một động mạch cung cấp máu cho não. Bại não do vỡ mạch máu chiếm khoảng 20% số ca bại não, xảy ra khi một động mạch trong não bị vỡ và gây ra xuất huyết. Cả hai loại bại não đều dẫn đến thiếu oxy và dinh dưỡng cho các tế bào não, gây ra tổn thương thần kinh.

Triệu chứng

Triệu chứng của bại não phụ thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương của não. Một số triệu chứng phổ biến của bại não là:

  • Liệt nửa người hoặc yếu ở một bên cơ thể
  • Mất cảm giác hoặc tê ở một bên cơ thể
  • Mất khả năng nói hoặc hiểu lời nói
  • Mất thăng bằng hoặc chệch về một phía
  • Đau đầu dữ dội hoặc buồn nôn
  • Mất thị lực hoặc nhìn kép
  • Rối loạn ý thức hoặc hôn mê

Triệu chứng của bại não có thể xuất hiện đột ngột hoặc dần dần. Thời gian phát hiện và điều trị bại não càng sớm, khả năng phục hồi càng cao. Do đó, nếu nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào của bại não, cần gọi cấp cứu ngay lập tức và đưa người bệnh đến bệnh viện gần nhất.

Nguyên nhân

Nguyên nhân của bại não có thể là do các yếu tố bẩm sinh hoặc do các yếu tố môi trường. Một số yếu tố bẩm sinh là:

  • Tuổi tác: Nguy cơ bại não tăng theo tuổi tác, đặc biệt là sau 65 tuổi.
  • Giới tính: Nam giới có nguy cơ bại não cao hơn nữ giới, nhưng nữ giới có tỷ lệ tử vong cao hơn nam giới.
  • Chủng tộc: Người da đen, da vàng và da đỏ có nguy cơ bại não cao hơn người da trắng.
  • Tiền sử gia đình: Người có cha mẹ, anh chị em hoặc con cái bị bại não có nguy cơ cao hơn người không có tiền sử gia đình.

Một số yếu tố môi trường là:

  • Huyết áp cao: Huyết áp cao là nguyên nhân hàng đầu gây ra bại não, vì nó làm tăng áp lực trong các mạch máu và gây ra tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu.
  • Tiểu đường: Tiểu đường làm tăng lượng đường trong máu, gây ra viêm và hẹp các mạch máu, dẫn đến thiếu máu cho não.
  • Béo phì: Béo phì làm tăng lượng mỡ trong máu, gây ra xơ vữa động mạch và tăng nguy cơ tắc mạch máu.
  • Hút thuốc: Hút thuốc làm tăng lượng nicotine và carbon monoxide trong máu, gây ra co thắt các mạch máu và giảm lượng oxy cho não.
  • Rối loạn nhịp tim: Rối loạn nhịp tim làm cho tim không hoạt động bình thường, gây ra sự tích tụ của máu trong tim và dễ dàng hình thành các cục máu đông.

Cách điều trị

Cách điều trị của bại não phụ thuộc vào loại và thời điểm của bại não. Một số cách điều trị phổ biến là:

  • Thuốc hòa tan máu đông: Đây là loại thuốc được dùng để điều trị bại não do tắc mạch máu, giúp hòa tan các cục máu đông và khôi phục lưu lượng máu cho não. Loại thuốc này phải được dùng trong vòng 4.5 giờ sau khi xảy ra triệu chứng của bại não.
  • Thuốc chống đông máu: Đây là loại thuốc được dùng để ngăn ngừa tái phát của bại não do tắc mạch máu, giúp làm giảm khả năng hình thành các cục máu đông trong các mạch máu. Loại thuốc này phải được dùng liên tục theo chỉ định của bác sĩ.
  • Phẫu thuật mở động mạch: Đây là phương pháp điều trị bại não do tắc mạch máu, bằng cách sử dụng một thiết bị nhỏ để lấy ra các cục máu đông trong các động mạch não. Phương pháp này phải được thực hiện trong vòng 6 giờ sau khi xảy ra triệu chứng của bại não.
  • Phẫu thuật cắt bỏ xuất huyết: Đây là phương pháp điều trị bại não do vỡ mạch máu, bằng cách sử dụng một dao mổ để cắt bỏ phần não bị xuất huyết và giảm áp lực trong hộp sọ. Phương pháp này chỉ được dùng cho những trường hợp xuất huyết nặng và gây nguy hiểm đến tính mạng.
  • Các biện pháp hỗ trợ: Bao gồm việc cung cấp oxy, dịch truyền, thuốc giảm đau, thuốc chống co giật, thuốc giảm sưng não, và các biện pháp khác để duy trì các chức năng cơ bản của cơ thể.

Kết luận

Bại não là một tình trạng nguy hiểm và có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho người bệnh. Để phòng ngừa và điều trị bại não, cần có sự phối hợp giữa các yếu tố như chăm sóc sức khỏe, kiểm tra định kỳ, nhận biết triệu chứng, gọi cấp cứu kịp thời, và áp dụng các phương pháp điều trị hiệu quả. Ngoài ra, cần có sự hỗ trợ của gia đình, bạn bè, và các chuyên gia để giúp người bệnh vượt qua những khó khăn và phục hồi sau bại não.

Bạn cũng có thể thích..