Sức khỏe tổng quát

Bảng chỉ số đường huyết chuẩn: Những điều bạn cần biết để phòng ngừa và điều trị tiểu đường

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Đường huyết là nồng độ glucose có trong máu, là nguồn năng lượng chính cho cơ thể, đặc biệt là cho não bộ và hệ thần kinh. Đường huyết được ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như chế độ ăn uống, hoạt động thể chất, thuốc điều trị, stress… Đường huyết quá cao hoặc quá thấp đều có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. Vì vậy, việc theo dõi và duy trì đường huyết ổn định là rất quan trọng, đặc biệt là với những người mắc bệnh tiểu đường.

Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giới thiệu với bạn về bảng chỉ số đường huyết chuẩn – một công cụ hữu ích để bạn kiểm tra và so sánh mức đường huyết của mình với người bình thường. Bạn cũng sẽ biết được những nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý khi gặp phải tình trạng hạ hoặc tăng đường huyết. Cuối cùng, bạn sẽ nhận được những lời khuyên về cách duy trì đường huyết ổn định thông qua chế độ ăn uống, tập thể dục và sử dụng thuốc.

Bảng chỉ số đường huyết chuẩn: Những điều bạn cần biết để phòng ngừa và điều trị tiểu đường

Giới thiệu

Đường huyết được phân loại thành 4 loại:

  • Đường huyết bất kỳ: là nồng độ glucose trong máu được đo vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, không phụ thuộc vào việc ăn uống hay hoạt động.
  • Đường huyết lúc đói: là nồng độ glucose trong máu được đo vào buổi sáng khi bạn chưa ăn hay uống gì trong ít nhất 8 giờ.
  • Đường huyết sau ăn: là nồng độ glucose trong máu được đo sau khi bạn ăn một bữa ăn, thường là sau 1 hoặc 2 giờ.
  • Đường huyết được thể hiện qua chỉ số HbA1c: là phần trăm hồng cầu có liên kết với glucose trong máu, phản ánh mức đường huyết trung bình trong vòng 2-3 tháng.

Đơn vị đo đường huyết thường là miligam trên decilit (mg/dL) hoặc milimol trên lit (mmol/L). Bạn có thể chuyển đổi giữa hai đơn vị này bằng cách nhân hoặc chia cho 18.

Nội dung chính

Bảng chỉ số đường huyết chuẩn

Bảng chỉ số đường huyết chuẩn là một bảng tham chiếu cho bạn biết mức đường huyết an toàn và bình thường của người không mắc bệnh tiểu đường. Bạn có thể so sánh kết quả đo đường huyết của mình với bảng này để biết được tình trạng sức khỏe của mình. Tuy nhiên, bạn cũng nên lưu ý rằng mức đường huyết có thể dao động tùy thuộc vào tuổi tác, giới tính, cơ địa và tình trạng sức khỏe khác của từng người. Do đó, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để có được một chuẩn đoán chính xác và phù hợp.

Dưới đây là bảng chỉ số đường huyết chuẩn theo Hiệp hội Đái tháo đường Việt Nam:

Loại đường huyết Mức bình thường (mg/dL) Mức bình thường (mmol/L)
Đường huyết bất kỳ < 140 < 7.8
Đường huyết lúc đói < 100 < 5.6
Đường huyết sau ăn 1h < 180 < 10
Đường huyết sau ăn 2h < 140 < 7.8
HbA1c < 5.7% < 39 mmol/mol

Nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý khi hạ hoặc tăng đường huyết

Hạ đường huyết

Hạ đường huyết là tình trạng nồng độ glucose trong máu quá thấp, dưới mức an toàn. Ngưỡng an toàn của đường huyết lúc đói là từ 70 mg/dL (3.9 mmol/L) trở lên. Nếu bạn có mức đường huyết dưới ngưỡng này, bạn có thể gặp phải những triệu chứng như:

  • Cảm giác đói, khát, mệt mỏi, run rẩy
  • Hoa mắt, chóng mặt, nhức đầu
  • Lo lắng, kích động, cáu gắt
  • Rối loạn nhận thức, mất trí nhớ
  • Co giật, ngất xỉu

Nguyên nhân của hạ đường huyết có thể là:

  • Ăn không đủ hoặc bỏ bữa
  • Tập thể dục quá sức hoặc không điều chỉnh liều thuốc
  • Uống rượu hoặc các chất kích thích
  • Dùng quá nhiều thuốc hạ đường hoặc thuốc tương tác với thuốc hạ đường
  • Bị nhiễm trùng hoặc sốt cao

Cách xử lý khi gặp phải hạ đường huyết là:

  • Nếu bạn còn tỉnh táo, hãy ăn hoặc uống ngay một loại thức ăn hoặc đồ uống có chứa đường đơn giản, như mật ong, nước ngọt, nước trái cây, kẹo… Bạn nên ăn hoặc uống khoảng 15-20 gam carbohydrate và đo lại đường huyết sau 15 phút. Nếu đường huyết vẫn chưa lên, bạn có thể lặp lại quá trình này cho đến khi đường huyết trở lại mức an toàn.
  • Nếu bạn bị ngất xỉu hoặc không thể nuốt được, bạn cần có người khác tiêm cho bạn glucagon – một loại thuốc có thể tăng đường huyết nhanh chóng. Bạn cũng nên được đưa đến bệnh viện để được theo dõi và điều trị kịp thời.
  • Nếu bạn thường xuyên bị hạ đường huyết, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để điều chỉnh liều thuốc, chế độ ăn uống và hoạt động thể chất phù hợp.

Tăng đường huyết

Tăng đường huyết là tình trạng nồng độ glucose trong máu quá cao, vượt quá mức an toàn. Ngưỡng an toàn của đường huyết lúc đói là dưới 126 mg/dL (7 mmol/L), của đường huyết sau ăn 2h là dưới 200 mg/dL (11.1 mmol/L), và của HbA1c là dưới 6.5% (48 mmol/mol). Nếu bạn có mức đường huyết vượt quá ngưỡng này, bạn có thể gặp phải những triệu chứng như:

  • Cảm giác khát, đói, tiểu nhiều
  • Mệt mỏi, yếu ớt, khó chịu
  • Khô miệng, da khô, ngứa
  • Mất cân bằng, mờ mắt
  • Nhiễm trùng da, niêm mạc hoặc bộ phận sinh dục
  • Vết thương lâu lành

Nguyên nhân của tăng đường huyết có thể là:

  • Ăn quá nhiều hoặc quá nhiều carbohydrate
  • Tập thể dục không đủ hoặc không điều chỉnh liều thuốc
  • Bỏ quên hoặc không dùng thuốc hạ đường
  • Bị stress, lo lắng, căng thẳng
  • Bị nhiễm trùng hoặc bệnh lý khác

Cách xử lý khi gặp phải tăng đường huyết là:

  • Nếu bạn còn tỉnh táo, hãy uống nhiều nước để giải độc và giảm nồng độ glucose trong máu. Bạn cũng nên tập thể dục nhẹ nhàng để tăng cường sự tiêu thụ glucose của cơ thể. Bạn nên kiểm tra lại đường huyết sau một giờ để xem có cải thiện hay không.
  • Nếu bạn có triệu chứng nghiêm trọng hoặc không giảm sau khi áp dụng các biện pháp trên, bạn cần gọi điện cho bác sĩ hoặc đến bệnh viện để được điều trị kịp thời. Bạn có thể bị mắc phải biến chứng nguy hiểm như hội chứng tăng đường huyết nghiêm trọng (hyperglycemic hyperosmolar syndrome – HHS) hoặc hội chứng acid hóa máu do đường (diabetic ketoacidosis – DKA), có thể gây ra tổn thương thận, gan, tim, não hoặc tử vong.
  • Nếu bạn thường xuyên bị tăng đường huyết, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để điều chỉnh liều thuốc, chế độ ăn uống và hoạt động thể chất phù hợp.

Cách duy trì đường huyết ổn định

Để duy trì đường huyết ổn định, bạn cần chú ý đến những yếu tố sau:

  • Chế độ ăn uống: Bạn nên ăn đủ ba bữa chính và hai bữa phụ mỗi ngày, không bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều. Bạn nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc, cá và các loại hạt. Bạn nên hạn chế ăn các loại thực phẩm có chứa nhiều đường, muối, chất béo và carbohydrate đơn giản. Bạn cũng nên uống nhiều nước và tránh uống rượu hoặc các chất kích thích.
  • Hoạt động thể chất: Bạn nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, ít nhất 5 ngày trong tuần. Bạn có thể chọn các loại hoạt động thể chất phù hợp với sức khỏe và sở thích của mình, như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, nhảy dây… Tập thể dục giúp cơ thể tiêu thụ glucose hiệu quả hơn, giảm cân và cải thiện sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, bạn cũng nên điều chỉnh liều thuốc và lượng carbohydrate ăn trước và sau khi tập thể dục để tránh gặp phải hạ hoặc tăng đường huyết.
  • Sử dụng thuốc: Bạn nên tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ về liều lượng, thời gian và cách dùng thuốc. Bạn không nên bỏ quên hoặc tự ý thay đổi liều thuốc mà không có sự cho phép của bác sĩ. Bạn cũng nên kiểm tra tương tác của thuốc hạ đường với các loại thuốc khác mà bạn đang dùng để tránh gây ra những biến chứng không mong muốn.
  • Theo dõi và kiểm soát: Bạn nên theo dõi và ghi nhận mức đường huyết của mình hàng ngày bằng máy đo đường huyết cá nhân. Bạn cũng nên kiểm tra chỉ số HbA1c ít nhất 3-4 lần trong năm để biết được mức đường huyết trung bình trong vòng 2-3 tháng. Bạn nên mang theo kết quả này khi đi khám bác sĩ để được tư vấn và điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp.

Kết luận

Bảng chỉ số đường huyết chuẩn là một công cụ quan trọng để bạn theo dõi và kiểm soát mức đường huyết của mình, giúp bạn phòng ngừa và điều trị bệnh tiểu đường hiệu quả. Bạn nên biết được những nguyên nhân, triệu chứng và cách xử lý khi gặp phải tình trạng hạ hoặc tăng đường huyết, để kịp thời cứu chữa và bảo vệ sức khỏe của mình. Bạn cũng nên áp dụng những lời khuyên về chế độ ăn uống, hoạt động thể chất và sử dụng thuốc để duy trì đường huyết ổn định. Cuối cùng, bạn nên thường xuyên khám bác sĩ và theo dõi kết quả đo đường huyết để được tư vấn và điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp.

Bạn cũng có thể thích..