Sức khỏe tổng quát

Bệnh gan nhiễm mỡ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Bệnh gan nhiễm mỡ là một tình trạng gan bị tích tụ quá nhiều mỡ, gây ảnh hưởng đến chức năng của gan và có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm gan, xơ gan và ung thư gan. Bệnh gan nhiễm mỡ là một trong những bệnh lý phổ biến nhất liên quan đến gan, ảnh hưởng đến khoảng 25% dân số thế giới. Tại Việt Nam, tỷ lệ người mắc bệnh gan nhiễm mỡ cũng ngày càng tăng, đặc biệt là ở những người có lối sống không lành mạnh, thói quen ăn uống không hợp lý và thiếu vận động. Bệnh gan nhiễm mỡ có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến sức khỏe, làm đẹp và dinh dưỡng của người bệnh. Vậy bệnh gan nhiễm mỡ có nguyên nhân gì? Triệu chứng như thế nào? Và cách phòng ngừa ra sao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Bệnh gan nhiễm mỡ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Giới thiệu

Bệnh gan nhiễm mỡ là một tình trạng gan bị tích tụ quá nhiều mỡ trong các tế bào gan, chiếm hơn 5% trọng lượng của gan. Mỡ trong gan có thể là do chính cơ thể sản sinh ra hoặc do hấp thu từ thức ăn. Một lượng nhỏ mỡ trong gan là bình thường và không gây hại, nhưng khi lượng mỡ quá nhiều, sẽ gây áp lực lên các tế bào gan, làm cho chúng hoạt động kém hiệu quả và dễ bị tổn thương. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành các biến chứng nguy hiểm như viêm gan, xơ gan và ung thư gan.

Bệnh gan nhiễm mỡ có hai loại chính: bệnh gan nhiễm mỡ không rượu (NAFLD) và bệnh gan nhiễm mỡ do rượu (AFLD). Bệnh gan nhiễm mỡ không rượu là loại phổ biến hơn, xuất hiện ở những người không uống rượu hoặc uống rượu ít. Bệnh gan nhiễm mỡ do rượu là loại ít gặp hơn, xuất hiện ở những người uống rượu nhiều và thường xuyên. Cả hai loại bệnh đều có nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa tương tự nhau.

Nguyên nhân

Bệnh gan nhiễm mỡ có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chủ yếu là do lối sống không lành mạnh, thói quen ăn uống không hợp lý và thiếu vận động. Các nguyên nhân cụ thể có thể kể đến như sau:

  • Ăn quá nhiều thức ăn chứa đường, chất béo và calo, như bánh ngọt, kẹo, sô cô la, bơ, phô mai, thịt nạc, dầu mỡ, nước ngọt, bia, rượu… Những thức ăn này khiến cơ thể hấp thu quá nhiều mỡ và đường, gây tăng cân và béo phì, làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ.
  • Thiếu vận động, ít hoạt động thể chất, ngồi nhiều và lười biếng. Những thói quen này khiến cơ thể không tiêu hao được năng lượng và mỡ dư thừa, gây tích tụ mỡ trong gan và các bộ phận khác của cơ thể.
  • Mắc các bệnh lý liên quan đến chuyển hóa và nội tiết, như tiểu đường, cao huyết áp, cao cholesterol, rối loạn chức năng tuyến giáp… Những bệnh lý này làm rối loạn quá trình chuyển hóa mỡ và đường trong cơ thể, gây tăng sản xuất và giảm đốt cháy mỡ trong gan.
  • Dùng một số loại thuốc có tác dụng phụ làm tăng mỡ trong gan, như corticoid, estrogen, amiodarone, methotrexate… Những loại thuốc này có thể làm ảnh hưởng đến chức năng gan hoặc làm tăng hấp thu mỡ từ thức ăn.
  • Nhiễm một số loại virus gây viêm gan, như virus viêm gan B, C hoặc E. Những loại virus này có thể làm tổn thương các tế bào gan hoặc làm tăng sản xuất mỡ trong gan.

Triệu chứng

Bệnh gan nhiễm mỡ thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, chỉ khi bệnh tiến triển thành các biến chứng mới có thể gây ra các dấu hiệu báo động. Tuy nhiên, người bệnh có thể nhận biết được một số triệu chứng sau đây:

  • Cảm giác đau nhẹ hoặc khó chịu ở vùng bụng phía trên bên phải, nơi có vị trí của gan. Đây là do gan bị căng phồng do tích tụ quá nhiều mỡ.
  • Cảm giác mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn hoặc tiêu chảy. Đây là do gan không hoạt động hiệu quả để tiêu hóa và chuyển hóa các chất dinh dưỡng.
  • Da và niêm mạc (mắt, miệng) có màu vàng hoặc xám xịt. Đây là do gan không loại được bilirubin – một chất phế sinh của hồng cầu – ra khỏi máu.
  • Bụng to ra do tích nước trong phổi (ascites) hoặc do tăng kích thước của gan. Đây là do sự giảm áp lực trong các mạch máu của gan do xơ hóa hoặc viêm gan.
  • Xuất hiện các dấu hiệu của suy gan, như xuất huyết dễ dàng, giảm khả năng đông máu, tăng nhiễm trùng, giảm trí nhớ, loạn thần… Đây là do gan không thể thực hiện được các chức năng quan trọng của nó, như lọc máu, sản xuất protein, điều hòa hormone…

Cách phòng ngừa

Bệnh gan nhiễm mỡ là một bệnh lý có thể phòng ngừa và điều trị được bằng cách thay đổi lối sống và thói quen ăn uống. Các cách phòng ngừa cụ thể có thể kể đến như sau:

  • Ăn uống hợp lý và cân đối, hạn chế các thức ăn chứa đường, chất béo và calo cao. Tăng cường ăn các loại rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá và thịt nạc. Uống nhiều nước sạch và trà xanh, giảm uống nước ngọt, bia và rượu.
  • Tập thể dục và vận động thường xuyên, ít nhất 30 phút mỗi ngày. Các hoạt động thể chất có thể giúp tiêu hao năng lượng và mỡ dư thừa trong cơ thể, giảm cân và béo phì, cải thiện chức năng gan và sức khỏe tổng thể.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ, theo dõi các chỉ số liên quan đến gan, như men gan (ALT, AST), bilirubin, albumin… Nếu có dấu hiệu bất thường, cần đi khám và điều trị sớm.
  • Tránh dùng các loại thuốc có tác dụng phụ làm tăng mỡ trong gan, như corticoid, estrogen, amiodarone, methotrexate… Nếu phải dùng, cần theo sự chỉ định và giám sát của bác sĩ.
  • Phòng ngừa và điều trị các bệnh lý liên quan đến chuyển hóa và nội tiết, như tiểu đường, cao huyết áp, cao cholesterol, rối loạn chức năng tuyến giáp… Bằng cách tuân thủ đúng lời khuyên của bác sĩ, uống thuốc đúng liều và thời gian, kiểm soát cân nặng và lượng đường trong máu.
  • Phòng ngừa và điều trị các bệnh viêm gan do virus, như viêm gan B, C hoặc E. Bằng cách tiêm chủng vaccine, tránh tiếp xúc với máu và dịch cơ thể của người nhiễm, sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục, không chia sẻ kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng…

Cách điều trị

Bệnh gan nhiễm mỡ là một bệnh lý có thể điều trị được bằng cách thay đổi lối sống và thói quen ăn uống. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, người bệnh cần phải dùng thuốc hoặc phẫu thuật để hỗ trợ điều trị. Các cách điều trị cụ thể có thể kể đến như sau:

  • Dùng thuốc: Hiện nay, chưa có thuốc nào được chứng minh là hiệu quả và an toàn cho việc điều trị bệnh gan nhiễm mỡ. Tuy nhiên, một số loại thuốc có thể được sử dụng để giảm các triệu chứng hoặc ngăn ngừa các biến chứng của bệnh, như thuốc giảm đường huyết, thuốc giảm cholesterol, thuốc chống viêm, thuốc chống oxy hóa… Nếu phải dùng thuốc, người bệnh cần theo sự chỉ định và giám sát của bác sĩ, vì một số loại thuốc có thể gây tác dụng phụ cho gan.
  • Phẫu thuật: Phẫu thuật chỉ được áp dụng cho những người bệnh có tình trạng viêm gan nhiễm mỡ (NASH) hoặc xơ gan do gan nhiễm mỡ. Có hai loại phẫu thuật chính là phẫu thuật cắt bỏ một phần gan bị tổn thương hoặc ghép gan. Phẫu thuật cắt bỏ một phần gan có thể giúp giảm áp lực lên các tế bào gan còn lại và kích thích tái tạo gan. Phẫu thuật ghép gan là biện pháp cuối cùng khi gan không thể hoạt động được nữa. Tuy nhiên, phẫu thuật cũng có những rủi ro và biến chứng, như nhiễm trùng, xuất huyết, từ chối ghép…

Bệnh gan nhiễm mỡ là một bệnh lý nguy hiểm, có thể gây ra nhiều biến chứng cho sức khỏe và cuộc sống của người bệnh. Tuy nhiên, bệnh gan nhiễm mỡ cũng là một bệnh lý có thể phòng ngừa và điều trị được bằng cách thay đổi lối sống và thói quen ăn uống. Hãy chú ý đến những nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa của bệnh gan nhiễm mỡ để có một gan khỏe mạnh và một cuộc sống tươi đẹp.

Bạn cũng có thể thích..