Sức khỏe tổng quát

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một bệnh viêm phổi mãn tính gây ra luồng khí bị tắc nghẽn từ phổi. Bệnh này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người bệnh. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Giới thiệu

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một nhóm các bệnh liên quan đến hô hấp, trong đó có hai loại chính là viêm phế quản mãn tính và khí phế thũng. Viêm phế quản mãn tính là sự viêm nhiễm kéo dài của các ống dẫn khí trong phổi (phế quản), gây ra ho khan dai dẳng có đờm. Khí phế thũng là sự hủy hoại của các túi khí trong phổi (phế nang), gây ra sự giãn nở và xẹp của các ống dẫn khí. Cả hai loại bệnh này đều gây ra sự giảm luồng khí từ phổi ra ngoài, khiến người bệnh khó thở.

Nguyên nhân chính gây ra COPD là do hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với các chất kích thích khác như khói, bụi, hoá chất… Những người hút thuốc lá có nguy cơ cao gấp 10 lần so với những người không hút thuốc lá để mắc COPD. Một số trường hợp COPD có thể do di truyền hoặc do các bệnh lý khác như hen suyễn, lao phổi…

COPD là một bệnh phổ biến và nguy hiểm, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 251 triệu người mắc COPD trên toàn cầu vào năm 2016, và khoảng 3,17 triệu người tử vong do COPD vào năm đó. Tại Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, có khoảng 7,8% dân số mắc COPD, và khoảng 26.000 người tử vong do COPD mỗi năm.

Nội dung chính

Triệu chứng của COPD

Các triệu chứng chính của COPD bao gồm:

  • Khó thở, đặc biệt là khi vận động hoặc leo cầu thang
  • Ho khan dai dẳng có đờm, thường là màu vàng hoặc xanh
  • Thở khò khè hoặc rít
  • Nhiễm trùng đường hô hấp thường xuyên
  • Mệt mỏi, suy nhược
  • Giảm cân hoặc biếng ăn
  • Ngực đau hoặc khó chịu

Các triệu chứng của COPD thường phát triển dần dần theo thời gian và có thể không được nhận biết sớm. Nhiều người bệnh coi nhẹ các triệu chứng hoặc cho rằng đó là dấu hiệu của tuổi già. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, COPD có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như:

  • Suy hô hấp: Là tình trạng không đủ oxy cho cơ thể hoạt động bình thường, gây ra các triệu chứng như tim đập nhanh, da và móng tay tím hoặc xanh, hôn mê hoặc tử vong.
  • Suy tim phải: Là tình trạng tim phải làm việc quá sức để bơm máu qua phổi bị tắc nghẽn, gây ra các triệu chứng như phù nề, sưng gan, giảm tiểu tiện, khó thở khi nằm.
  • Tràn khí màng phổi: Là tình trạng khí thoát ra khỏi phổi và tích tụ trong khoang màng phổi, gây ra các triệu chứng như đau ngực, khó thở, hoặc suy hô hấp.
  • Đợt cấp COPD: Là tình trạng triệu chứng COPD bất thường trở nên tồi tệ hơn, thường do nhiễm trùng đường hô hấp hoặc tiếp xúc với các kích thích. Các triệu chứng bao gồm khó thở nghiêm trọng, ho nhiều đờm hoặc đờm có màu khác, sốt, tim đập nhanh.

Nguyên nhân của COPD

Nguyên nhân chính gây ra COPD là do tiếp xúc lâu dài với các chất kích thích gây viêm và tổn thương phổi. Các chất kích thích này bao gồm:

  • Khói thuốc lá: Là nguyên nhân hàng đầu gây ra COPD. Khoảng 90% người bệnh COPD là do hút thuốc lá hoặc tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động. Khói thuốc lá chứa hàng nghìn hóa chất có hại cho phổi và làm giảm sự đàn hồi của phổi.
  • Khói gỗ, than, dầu: Là nguyên nhân thường gặp ở những nơi thiếu điện hoặc sử dụng các nguồn nhiên liệu sinh học để nấu ăn hoặc làm ấm. Khói gỗ, than, dầu chứa các hạt bụi và khí độc gây kích ứng và viêm phổi.
  • Bụi, hoá chất, khí: Là nguyên nhân phổ biến ở những người làm việc trong các ngành công nghiệp như khai thác mỏ, xây dựng, chế biến thực phẩm, sơn, hóa chất… Bụi, hoá chất, khí có thể gây dị ứng và viêm phế quản, làm tăng nguy cơ mắc COPD.
  • Ô nhiễm không khí: Là nguyên nhân ngày càng gia tăng do sự phát triển của giao thông và công nghiệp. Ô nhiễm không khí chứa các tác nhân gây hại cho phổi như khói xe cộ, khí thải nhà máy, khói bụi…
  • Di truyền: Là nguyên nhân hiếm gặp nhưng có thể gây ra COPD ở những người không tiếp xúc với các chất kích thích. Một số người có thể bị thiếu một loại protein gọi là alpha-1 antitrypsin (AAT), làm cho phổi dễ bị tổn thương bởi các enzyme tiêu hóa. Người thiếu AAT có thể mắc COPD từ tuổi trẻ.

Cách điều trị COPD

COPD là một bệnh không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể được kiểm soát và làm giảm các triệu chứng. Cách điều trị COPD bao gồm:

  • Ngừng hút thuốc lá: Đây là bước quan trọng nhất để điều trị COPD. Ngừng hút thuốc lá có thể giúp làm chậm sự tiến triển của bệnh, giảm các triệu chứng và cải thiện chức năng phổi. Bạn có thể tìm kiếm sự hỗ trợ của bác sĩ, gia đình hoặc bạn bè để giúp bạn ngừng hút thuốc lá.
  • Sử dụng thuốc: Có nhiều loại thuốc có thể giúp điều trị COPD, bao gồm:
    • Thuốc giãn phế quản: Là loại thuốc giúp mở rộng các ống dẫn khí trong phổi, giúp bạn thở dễ dàng hơn. Thuốc giãn phế quản có thể được sử dụng khi cần thiết hoặc định kỳ hàng ngày. Thuốc giãn phế quản có thể được hít vào qua miệng hoặc qua mũi, hoặc được uống qua miệng hoặc tiêm qua da.
    • Thuốc kháng viêm: Là loại thuốc giúp giảm viêm và sưng trong phổi, giúp bạn ho ít hơn và đờm ít hơn. Thuốc kháng viêm có thể được hít vào qua miệng hoặc qua mũi, hoặc được uống qua miệng.
    • Thuốc kháng sinh: Là loại thuốc giúp điều trị nhiễm trùng đường hô hấp, một trong những biến chứng của COPD. Thuốc kháng sinh có thể được uống qua miệng, tiêm qua da hoặc truyền qua tĩnh mạch.
    • Thuốc giảm ho: Là loại thuốc giúp giảm cơn ho và làm loãng đờm, giúp bạn dễ dàng đào thải đờm ra ngoài. Thuốc giảm ho có thể được uống qua miệng hoặc hít vào qua miệng.
  • Sử dụng oxy: Là cách điều trị cho những người bị suy hô hấp, không đủ oxy cho cơ thể. Bạn có thể sử dụng oxy qua một ống nhỏ đặt vào mũi hoặc qua một mặt nạ đeo trên mặt. Bạn có thể sử dụng oxy tại nhà, tại bệnh viện hoặc khi di chuyển.
  • Tham gia vận động: Là cách điều trị giúp cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống của bạn. Bạn có thể tham gia các bài tập hô hấp, bài tập cơ bắp, bài tập thể dục nhẹ nhàng hoặc các hoạt động thường ngày. Bạn nên tập luyện theo sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia vận động trị liệu.
  • Tham gia phẫu thuật: Là cách điều trị cho những người bị COPD nặng, không phản ứng với các phương pháp điều trị khác. Có hai loại phẫu thuật chính là:
    • Phẫu thuật giảm thể tích phổi: Là loại phẫu thuật cắt bỏ một phần của phổi bị hủy hoại, giúp giảm áp lực trong phổi và tăng sự đàn hồi của phổi.
    • Cấy ghép phổi: Là loại phẫu thuật thay thế một hoặc hai bên phổi bị hủy hoại bằng phổi khỏe mạnh từ người hiến tạng.

Kết luận

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một bệnh viêm phổi mãn tính gây ra luồng khí bị tắc nghẽn từ phổi. Bệnh này có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của người bệnh. Nguyên nhân chính gây ra COPD là do tiếp xúc lâu dài với các chất kích thích gây viêm và tổn thương phổi, đặc biệt là khói thuốc lá. Các triệu chứng của COPD bao gồm khó thở, ho khan dai dẳng có đờm, thở khò khè hoặc rít… Các biến chứng của COPD có thể gây ra suy hô hấp, suy tim phải, tràn khí màng phổi, hay đợt cấp COPD. Cách điều trị COPD bao gồm ngừng hút thuốc lá, sử dụng thuốc, sử dụng oxy, tham gia vận động, hoặc tham gia phẫu thuật.

Bạn cũng có thể thích..