Sức khỏe tổng quát

Bệnh suy giáp: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Bài báo này sẽ giới thiệu về bệnh suy giáp – một dạng rối loạn nội tiết gây ra do thiếu hụt hormon tuyến giáp. Bài báo sẽ trình bày về nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả cho bệnh suy giáp. Bài báo sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho người đọc về sức khỏe, làm đẹp, dinh dưỡng và tin tức y tế liên quan đến bệnh suy giáp.

Bệnh suy giáp: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Giới thiệu

Bệnh suy giáp (hay còn gọi là giảm năng tuyến giáp, nhược giáp) là một dạng rối loạn chức năng tuyến giáp (một tuyến nội tiết ở cổ). Tuyến giáp tiết ra các hormon giúp kiểm soát trao đổi chất trong cơ thể. Khi bị suy giáp, tuyến giáp không sản sinh đủ hormon như thyroxine, T3, T4 cần thiết cho quá trình kiểm soát trao đổi chất trong cơ thể. Điều này làm chậm các hoạt động của cơ thể, gây ra các triệu chứng như không dung nạp lạnh, mệt mỏi, tăng cân, da khô, trí nhớ kém, trầm cảm, rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn tình dục… Bệnh suy giáp có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như hạ canxi máu, ảnh hưởng đến hoạt động của tim, hệ thần kinh và điều tiết nhiệt lượng cơ thể. Bệnh suy giáp rất nguy hiểm, có thể dẫn đến tử vong trong thời gian ngắn. Tuy vẫn có khả năng ngăn ngừa và điều trị nhưng một số trường hợp có thể gây biến chứng không phục hồi và cần phẫu thuật phức tạp.

Nội dung chính

Nguyên nhân của suy giáp

Nguyên nhân thường gặp nhất của suy giáp là viêm giáp Hashimoto – 1 bệnh tự miễn. Khi bị viêm giáp Hashimoto’s, kháng thể sẽ được cơ thể tạo ra tấn công và làm tổn thương tuyến giáp của chính mình. Điều này làm giảm khả năng sản xuất hormon của tuyến giáp. Viêm giáp Hashimoto’s thường kết hợp với bướu cổ hoặc, muộn hơn trong tiến trình bệnh, tuyến giáp bị co lại, xơ hóa, gây mất hoặc rất ít chức năng1.

Nguyên nhân thường gặp thứ 2 là chứng suy giáp sau điều trị, đặc biệt là sau khi điều trị bằng iốt phóng xạ hoặc phẫu thuật cho cường giáp hoặc bướu cổ. Suy giáp trong quá trình điều trị propylthiouracil quá liều, methimazole, và iodide giảm sau khi điều trị được ngừng lại2.

Thiếu i-ốt có thể gây ra bệnh bướu cổ đặc hữu địa phương và suy giáp có bướu cổ. Hầu hết các bệnh nhân bị bướu cổ không do viêm tuyến giáp Hashimoto là bệnh cường giáp hoặc cường giáp. Thiếu iốt làm giảm tổng hợp hormone tuyến giáp. Đổi lại, TSH được giải phóng, khiến tuyến giáp to ra và giữ iốt; do đó, kết quả là bướu cổ. Nếu thiếu iốt trầm trọng, bệnh nhân sẽ trở thành suy giáp2Thiếu iốt có thể gây suy giáp bẩm sinh3. Ở những vùng thiếu iốt nặng trên thế giới, suy giáp bẩm sinh là nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp.

Một số nguyên nhân khác của suy giáp là:

  • Suy giáp do thuốc: Một số loại thuốc có thể ức chế hoạt động của tuyến giáp hoặc làm giảm hấp thu hormon tuyến giáp. Ví dụ như lithium, amiodarone, interferon alpha, interleukin-2, thalidomide, tyrosine kinase inhibitors.
  • Suy giáp do bệnh lý não: Một số bệnh lý ảnh hưởng đến não có thể gây ra suy giáp do thiếu TSH (hormon kích thích tuyến giáp). Ví dụ như u não, chấn thương sọ não, viêm não, nhiễm trùng não, xạ trị não.
  • Suy giáp do bệnh lý ngoại biên: Một số bệnh lý ảnh hưởng đến các mô ngoài tuyến giáp có thể gây ra suy giáp do khó khăn trong việc chuyển hóa hormon tuyến giáp. Ví dụ như bệnh Wilson, bệnh hemochromatosis, bệnh celiac.
  • Suy giáp do yếu tố di truyền: Một số người có thể có di truyền gây ra suy giáp từ khi sinh ra hoặc sau này. Ví dụ như hội chứng Pendred, hội chứng Allan-Herndon-Dudley, hội chứng Bamforth-Lazarus.

Triệu chứng của suy giáp

Triệu chứng của suy giáp có thể khác nhau tùy theo mức độ nặng nhẹ và thời gian mắc bệnh. Một số triệu chứng thường gặp của suy giáp là:

  • Không dung nạp lạnh: Do trao đổi chất chậm lại, cơ thể không sản sinh đủ nhiệt để duy trì nhiệt độ cơ thể. Người bệnh có thể cảm thấy lạnh dễ dàng hơn người khác, đặc biệt là ở các vùng như tay, chân và mũi.
  • Mệt mỏi: Do thiếu hormon tuyến giáp, cơ thể không có đủ năng lượng để hoạt động. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, uể oải, buồn ngủ và thiếu sức sống.
  • Tăng cân: Do trao đổi chất chậm lại, cơ thể không tiêu hao được nhiều calo và dễ tích tụ mỡ. Người bệnh có thể tăng cân mà không rõ nguyên nhân, hoặc khó giảm cân dù đã ăn kiêng và tập luyện.
  • Da khô: Do thiếu hormon tuyến giáp, da không được nuôi dưỡng và tái tạo đầy đủ. Người bệnh có thể có da khô, sần sùi, nứt nẻ và ngứa ngáy.
  • Trí nhớ kém: Do thiếu hormon tuyến giáp, não không được kích thích và hoạt động hiệu quả. Người bệnh có thể có trí nhớ kém, khó tập trung và suy nghĩ chậm.
  • Trầm cảm: Do thiếu hormon tuyến giáp, tâm trạng bị ảnh hưởng và dễ bị trầm cảm. Người bệnh có thể có cảm giác buồn, chán nản, thất vọng và mất hy vọng.
  • Rối loạn kinh nguyệt: Do thiếu hormon tuyến giáp, chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn và không đều. Người bệnh có thể có kinh nguyệt kéo dài, nhiều hơn bình thường hoặc không có kinh nguyệt.
  • Giảm ham muốn tình dục: Do thiếu hormon tuyến giáp, ham muốn tình dục bị giảm sút. Người bệnh có thể có khó khăn trong việc duy trì cương cứng, xuất tinh sớm hoặc không xuất tinh ở nam giới; hoặc khô âm đạo, đau khi quan hệ hoặc không đạt được khoái cảm ở nữ giới.

Cách phòng ngừa suy giáp

Một số cách phòng ngừa suy giáp là:

  • Bổ sung iốt: Iốt là một nguyên tố quan trọng cho việc tổng hợp hormon tuyến giáp. Bổ sung iốt có thể giúp phòng ngừa suy giáp do thiếu iốt. Một số nguồn iốt tự nhiên là muối biển, hải sản, rong biển, trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa.
  • Kiểm tra định kỳ: Kiểm tra định kỳ là một cách phòng ngừa suy giáp hiệu quả. Kiểm tra định kỳ có thể giúp phát hiện sớm các dấu hiệu của suy giáp và điều trị kịp thời. Một số xét nghiệm có thể kiểm tra chức năng tuyến giáp là xét nghiệm máu TSH, T3, T4; siêu âm tuyến giáp; chụp cộng hưởng từ tuyến giáp.
  • Ăn uống lành mạnh: Ăn uống lành mạnh là một cách phòng ngừa suy giáp tự nhiên. Ăn uống lành mạnh có thể giúp cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho tuyến giáp và cơ thể. Một số thực phẩm tốt cho tuyến giáp là các loại rau xanh, quả óc chó, hạt lanh, dầu oliu, cá hồi, cá ngừ, cá trích… Một số thực phẩm nên tránh là các loại rau thuộc họ cải (cải xanh, cải xoăn, súp lơ…), đậu nành, khoai lang, khoai tây…
  • Tập luyện thường xuyên: Tập luyện thường xuyên là một cách phòng ngừa suy giáp hiệu quả. Tập luyện thường xuyên có thể giúp kích thích trao đổi chất, tăng cường sức khỏe và tăng cường miễn dịch. Một số hoạt động thể chất phù hợp cho người bệnh suy giáp hoặc muốn phòng ngừa suy giáp là đi bộ, chạy bộ, yoga, nhảy dây, bơi lội…
  • Giảm căng thẳng: Giảm căng thẳng là một cách phòng ngừa suy giáp hiệu quả. Căng thẳng có thể gây ra sự mất cân bằng của các hormon trong cơ thể, ảnh hưởng đến chức năng của tuyến giáp. Giảm căng thẳng có thể giúp cải thiện tâm trạng, giảm trầm cảm và tăng cường miễn dịch. Một số cách giảm căng thẳng là thiền, hít thở sâu, nghe nhạc, đọc sách, nói chuyện với người thân, bạn bè…

Cách điều trị suy giáp

Cách điều trị suy giáp phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nặng nhẹ của bệnh. Một số cách điều trị suy giáp là:

  • Bổ sung hormon tuyến giáp: Đây là cách điều trị chính cho suy giáp. Bổ sung hormon tuyến giáp có thể giúp bù đắp cho sự thiếu hụt hormon do tuyến giáp không sản xuất đủ. Bổ sung hormon tuyến giáp có thể giúp cải thiện các triệu chứng của suy giáp và phục hồi chức năng của cơ thể. Bổ sung hormon tuyến giáp thường dùng là levothyroxine (T4) hoặc liotrix (T3 và T4). Liều lượng và thời gian dùng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ và theo dõi xét nghiệm máu định kỳ.
  • Điều trị nguyên nhân: Điều trị nguyên nhân là một cách điều trị suy giáp hiệu quả. Điều trị nguyên nhân có thể giúp ngăn ngừa hoặc loại bỏ các yếu tố gây ra suy giáp. Điều trị nguyên nhân có thể bao gồm: điều trị viêm giáp Hashimoto’s bằng thuốc kháng viêm hoặc kháng sinh; điều trị suy giáp sau điều trị bằng iốt phóng xạ hoặc phẫu thuật cho cường giáp hoặc bướu cổ; điều chỉnh liều lượng hoặc ngừng dùng các loại thuốc có thể gây ra suy giáp; điều trị các bệnh lý não, ngoại biên hoặc di truyền liên quan đến suy giáp.
  • Điều trị biến chứng: Điều trị biến chứng là một cách điều trị suy giáp quan trọng. Điều trị biến chứng có thể giúp ngăn ngừa hoặc hạn chế các hậu quả nguy hiểm của suy giáp. Điều trị biến chứng có thể bao gồm: bổ sung canxi và vitamin D để phòng ngừa hạ canxi máu; dùng thuốc tim mạch để điều hòa nhịp tim và huyết áp; dùng thuốc an thần để cải thiện tâm trạng và giảm căng thẳng; dùng thuốc kích thích ham muốn tình dục để cải thiện chức năng sinh lý.

Kết luận

Bệnh suy giáp là một dạng rối loạn nội tiết gây ra do thiếu hụt hormon tuyến giáp. Bệnh suy giáp có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và nguy hiểm cho sức khỏe và cuộc sống của người bệnh. Bệnh suy giáp có thể phòng ngừa và điều trị bằng cách bổ sung iốt, kiểm tra định kỳ, ăn uống lành mạnh, tập luyện thường xuyên, giảm căng thẳng, bổ sung hormon tuyến giáp, điều trị nguyên nhân và điều trị biến chứng. Bệnh suy giáp cần được chăm sóc và theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa nội tiết để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

Bạn cũng có thể thích..