Sức khỏe tổng quát

Bệnh trào ngược dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Bệnh trào ngược dạ dày là một tình trạng phổ biến, khiến nhiều người cảm thấy khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bệnh này xảy ra khi một phần của nội dung dạ dày chảy ngược lên thực quản, gây ra các triệu chứng như ợ chua, ợ hơi, đau ngực hay ho khan. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh trào ngược dạ dày có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như viêm loét thực quản, hẹp thực quản hay ung thư thực quản. Vậy nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả của bệnh trào ngược dạ dày là gì? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Bệnh trào ngược dạ dày: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Nguyên nhân của bệnh trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày có thể do nhiều yếu tố gây ra, nhưng chủ yếu là do sự yếu kém của cơ van hai lá (còn gọi là cơ van tiêu hoá) ở phần giao giữa giữa thực quản và dạ dày. Cơ van hai lá có chức năng ngăn không cho nội dung của dạ dày chảy ngược lên thực quản. Khi cơ van hai lá không hoạt động tốt, áp suất trong dạ dày sẽ vượt qua áp suất trong thực quản và khiến cho nước tiểu hoá (chứa axit) và các chất khác trong dạ dày lên thực quản.

Một số yếu tố có thể làm yếu kém cơ van hai lá hoặc làm tăng áp suất trong dạ dày, gây ra bệnh trào ngược dạ dày, bao gồm:

  • Ăn uống không đúng cách, như ăn quá nhiều, ăn quá nhanh, ăn quá muộn, ăn các thực phẩm gây kích thích như cà phê, trà, rượu, bia, gia vị, chất béo, chocolate, bánh ngọt.
  • Mang thai, do sự tăng cường của hormon progesterone làm giãn nở cơ van hai lá và sự tăng trưởng của thai nhi làm ép lên dạ dày.
  • Béo phì, do sự tăng cân làm tăng áp suất trong bụng và dạ dày.
  • Hút thuốc lá, do nicotine làm giảm sức co bóp của cơ van hai lá.
  • Dùng một số loại thuốc như thuốc chống viêm không steroid (NSAID), thuốc chống đông máu, thuốc chống trầm cảm.
  • Một số bệnh lý khác như rối loạn tiêu hoá, viêm loét dạ dày tá tràng, hen suyễn, đái tháo đường.

Triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày có thể gây ra nhiều triệu chứng khác nhau, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của bệnh. Một số triệu chứng thường gặp của bệnh trào ngược dạ dày là:

  • Ợ chua: là cảm giác đau rát ở vùng ngực hoặc họng, thường xảy ra sau khi ăn hoặc khi nằm nghiêng hoặc nằm xuống. Ợ chua có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ và có thể lan ra vai, cổ hoặc lưng.
  • Ợ hơi: là cảm giác khó chịu ở vùng thượng vị do sự tích tụ của khí trong dạ dày hoặc ruột. Ợ hơi có thể kèm theo tiếng ợ ra miệng hoặc mùi hôi.
  • Đau ngực: là cảm giác đau nhói hoặc đè nặng ở vùng giữa ngực, có thể lan ra vai trái hoặc cánh tay trái. Đau ngực do bệnh trào ngược dạ dày có thể nhầm lẫn với đau tim do bệnh tim mạch. Tuy nhiên, đau ngực do bệnh trào ngược dạ dày thường xảy ra sau khi ăn hoặc khi nằm xuống và có thể giảm đi khi uống thuốc giảm axit.
  • Ho khan: là triệu chứng ho kéo dài không có đờm hoặc ít đờm, do nước tiểu hoá kích thích niêm mạc họng và phế quản. Ho khan do bệnh trào ngược dạ dày thường xảy ra vào ban đêm hoặc khi thức dậy và có thể gây ra các biến chứng như viêm họng, viêm thanh quản hay viêm phế quản.
  • Khó nuốt: là cảm giác khó khăn khi nuốt thức ăn hay nước uống, do sự co thắt hoặc hẹp của thực quản. Khó nuốt do bệnh trào ngược dạ dày thường xảy ra khi ăn các thực phẩm khô, cứng hoặc có xương và có thể gây ra các biến chứng như viêm loét thực quản, hẹp thực quản hay thực quản Barrett.
  • Khó thở: là cảm giác thiếu oxy, khó lấy hơi hoặc ngạt thở, do nước tiểu hoá gây kích ứng niêm mạc phổi và làm tăng sự co thắt của cơ trơn phế quản. Khó thở do bệnh trào ngược dạ dày thường xảy ra vào ban đêm hoặc khi nằm xuống và có thể gây ra các biến chứng như viêm phổi, hen phế quản hay suy hô hấp.

Ngoài ra, bệnh trào ngược dạ dày còn có thể gây ra một số triệu chứng khác như buồn nôn, nôn mửa, chán ăn, sút cân, răng ố vàng, miệng khô, hơi thở có mùi.

Cách điều trị hiệu quả của bệnh trào ngược dạ dày

Bệnh trào ngược dạ dày có thể được điều trị hiệu quả bằng cách kết hợp giữa các biện pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà, sử dụng thuốc và phẫu thuật. Các biện pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà bao gồm:

  • Ăn uống đúng cách: ăn ít mỗi lần, ăn chậm và nhai kỹ, ăn ít nhất 3 giờ trước khi đi ngủ, tránh ăn các thực phẩm gây kích thích như cà phê, trà, rượu, bia, gia vị, chất béo, chocolate, bánh ngọt.
  • Giảm cân: nếu bạn bị béo phì hoặc thừa cân, bạn nên giảm cân bằng cách tập thể dục và ăn uống hợp lý. Việc giảm cân sẽ giúp giảm áp suất trong bụng và dạ dày và làm giảm triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày.
  • Ngừng hút thuốc lá: hút thuốc lá là một trong những yếu tố gây ra bệnh trào ngược dạ dày. Bạn nên ngừng hút thuốc lá hoặc ít nhất là giảm số lượng thuốc lá mỗi ngày. Việc này sẽ giúp cải thiện sức co bóp của cơ van hai lá và làm giảm triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày.
  • Nâng cao đầu giường: khi bạn nằm xuống, bạn nên nâng cao đầu giường khoảng 15 đến 20 cm bằng cách đặt gối hoặc khối gỗ dưới chân giường. Việc này sẽ giúp cho nội dung của dạ dày không chảy ngược lên thực quản và làm giảm triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày.
  • Tránh mặc quần áo quá chật: quần áo quá chật sẽ làm tăng áp suất trong bụng và dạ dày và gây ra bệnh trào ngược dạ dày. Bạn nên mặc quần áo rộng rãi và thoải mái, tránh mặc quần áo co giãn hoặc quần lót quá chật.

Ngoài các biện pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà, bạn cũng có thể sử dụng các loại thuốc để điều trị bệnh trào ngược dạ dày, như:

  • Thuốc giảm axit: là các loại thuốc giúp giảm lượng axit trong dạ dày và làm giảm triệu chứng ợ chua và đau ngực. Các loại thuốc giảm axit thường được sử dụng là thuốc chống acid (antacid), thuốc ức chế bơm proton (PPI) và thuốc ức chế thụ thể histamin H2 (H2RA). Bạn nên sử dụng các loại thuốc này theo chỉ định của bác sĩ và không nên lạm dụng hoặc sử dụng quá lâu, vì có thể gây ra các tác dụng phụ như tiêu chảy, táo bón, đau bụng, đau đầu, buồn nôn, nôn mửa.
  • Thuốc tăng cường cơ van hai lá: là các loại thuốc giúp tăng cường sức co bóp của cơ van hai lá và ngăn không cho nội dung của dạ dày chảy ngược lên thực quản. Các loại thuốc này thường được kết hợp với thuốc giảm axit để điều trị bệnh trào ngược dạ dày. Các loại thuốc tăng cường cơ van hai lá thường được sử dụng là thuốc kháng dopamine (domperidone), thuốc kháng serotonin (ondansetron) và thuốc kháng muscarinic (hyoscine). Bạn nên sử dụng các loại thuốc này theo chỉ định của bác sĩ và không nên lạm dụng hoặc sử dụng quá lâu, vì có thể gây ra các tác dụng phụ như buồn ngủ, mất ngủ, rối loạn tiêu hoá, khô miệng, nhịp tim nhanh.
  • Thuốc bọc niêm mạc thực quản: là các loại thuốc giúp bọc lên niêm mạc thực quản và bảo vệ niêm mạc thực quản khỏi sự ăn mòn của axit. Các loại thuốc này thường được sử dụng khi bệnh trào ngược dạ dày gây ra viêm loét thực quản hoặc biến chứng thực quản Barrett. Các loại thuốc bọc niêm mạc thực quản thường được sử dụng là thuốc chứa sucralfate, alginic acid hoặc sodium bicarbonate. Bạn nên sử dụng các loại thuốc này theo chỉ định của bác sĩ và không nên lạm dụng hoặc sử dụng quá lâu, vì có thể gây ra các tác dụng phụ như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi, khó tiêu.

Trong một số trường hợp, khi các biện pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà và sử dụng thuốc không hiệu quả hoặc khi bệnh trào ngược dạ dày gây ra các biến chứng nghiêm trọng như hẹp thực quản, ung thư thực quản hoặc trào ngược dạ dày kéo dài hơn 5 năm, bạn có thể cần phải phẫu thuật để điều trị bệnh trào ngược dạ dày. Các phương pháp phẫu thuật thường được sử dụng là:

  • Phẫu thuật nissen: là phương pháp phẫu thuật nội soi, trong đó bác sĩ sẽ lấy một phần của dạ dày và quấn quanh phần cuối của thực quản để tạo ra một cơ van mới, giúp ngăn không cho nội dung của dạ dày chảy ngược lên thực quản.
  • Phẫu thuật linx: là phương pháp phẫu thuật nội soi, trong đó bác sĩ sẽ đặt một vòng nam châm nhỏ xung quanh phần cuối của thực quản để tăng cường sức co bóp của cơ van hai lá và giúp ngăn không cho nội dung của dạ dày chảy ngược lên thực quản.
  • Phẫu thuật stretta: là phương pháp phẫu thuật nội soi, trong đó bác sĩ sẽ sử dụng một thiết bị điện cực để tạo ra các xung điện từ bên ngoài thực quản, giúp làm co lại và săn chắc niêm mạc thực quản và cơ van hai lá.

Các phương pháp phẫu thuật này đều có thể giúp điều trị hiệu quả bệnh trào ngược dạ dày, nhưng cũng có thể gây ra các biến chứng như đau bụng, nôn mửa, khó nuốt, khô miệng, hơi thở có mùi. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi quyết định chọn phương pháp phẫu thuật nào.

Kết luận

Bệnh trào ngược dạ dày là một tình trạng khá phổ biến và có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bệnh này có thể do nhiều yếu tố gây ra, nhưng chủ yếu là do sự yếu kém của cơ van hai lá ở giao giữa giữa thực quản và dạ dày. Bệnh này có thể được điều trị hiệu quả bằng cách kết hợp giữa các biện pháp chăm sóc sức khỏe tại nhà, sử dụng thuốc và phẫu thuật. Bạn nên tuân theo các lời khuyên của bác sĩ và theo dõi tình trạng của mình để có được kết quả điều trị tốt nhất.

 

Bạn cũng có thể thích..