Sức khỏe tổng quát

Bong gân: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa

📰 Đọc bài này trong: 4 Phút

Bong gân là một chấn thương thường gặp ở các cơ quan vận động như chân, cổ chân, cổ tay. Bong gân có thể xảy ra khi bạn vận động quá sức, va chạm mạnh, hoặc xoay khớp sai hướng. Bong gân có thể gây ra đau nhức, sưng tấy, bầm tím, và giảm khả năng vận động của khớp. Bong gân có thể được phân loại thành ba mức độ: nhẹ, trung bình, và nặng. Bong gân cần được điều trị kịp thời để tránh biến chứng và phục hồi nhanh chóng. Bài báo này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa bong gân.

Bong gân: Nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị và phòng ngừa

Giới thiệu

Bong gân là một loại chấn thương mô mềm xảy ra khi các dây chằng (các sợi dài và mảnh kết nối xương với xương) bị kéo căng hoặc rách một phần hoặc toàn bộ. Dây chằng có vai trò giúp ổn định khớp và hạn chế phạm vi vận động của khớp. Khi khớp bị xoay quá giới hạn hoặc bị tác động bất ngờ, dây chằng có thể bị tổn thương.

Bong gân thường xảy ra ở các khớp có nhiều vận động như cổ chân, cổ tay, đầu gối, vai. Bong gân có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng thường liên quan đến các hoạt động thể thao hoặc vận động nặng. Một số nguyên nhân phổ biến của bong gân là:

  • Chạy trên mặt đất không bằng phẳng hoặc trơn trượt
  • Nhảy cao hoặc rơi từ độ cao
  • Đáp xuống sai cách khi nhảy
  • Va chạm với người khác hoặc vật thể
  • Đeo giày không phù hợp hoặc không buộc dây chắc
  • Không làm nóng cơ thể trước khi vận động
  • Không tập luyện theo đúng kỹ thuật
  • Không nghỉ ngơi đủ khi bị mệt mỏi

Triệu chứng

Triệu chứng của bong gân có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ và vị trí của chấn thương. Một số triệu chứng chung của bong gân là:

  • Đau nhức ở vùng bị tổn thương
  • Sưng tấy và bầm tím ở khớp
  • Giảm khả năng vận động của khớp
  • Cảm giác căng thẳng hoặc lỏng lẻo ở khớp
  • Nghe tiếng kêu lách tách khi bị tổn thương

Bong gân có thể được phân loại thành ba mức độ:

  • Mức độ 1: Dây chằng bị kéo căng nhẹ, chỉ có một số sợi bị rách. Triệu chứng là đau nhẹ, sưng nhẹ, và vẫn có thể vận động khớp.
  • Mức độ 2: Dây chằng bị kéo căng nặng hơn, có nhiều sợi bị rách. Triệu chứng là đau vừa, sưng vừa, và giảm khả năng vận động khớp.
  • Mức độ 3: Dây chằng bị rách hoàn toàn. Triệu chứng là đau rất nhiều, sưng rất nhiều, và không thể vận động khớp.

Cách điều trị

Cách điều trị bong gân phụ thuộc vào mức độ và vị trí của chấn thương. Tuy nhiên, có một số nguyên tắc chung để điều trị bong gân là:

  • Nghỉ ngơi: Ngừng hoạt động và giữ cho khớp bị tổn thương ở tư thế thoải mái. Tránh gây áp lực lên khớp bằng cách không đi lại hoặc đứng quá lâu.
  • Làm lạnh: Dùng đá lạnh hoặc túi nước đá bọc khăn để chườm lên vùng bị tổn thương trong 15-20 phút mỗi lần, cách nhau 2-3 giờ. Làm lạnh giúp giảm sưng tấy, đau nhức, và viêm nhiễm.
  • Băng bó: Dùng băng thun hoặc băng dính để bó chặt vùng bị tổn thương. Băng bó giúp hỗ trợ khớp và giảm sưng tấy. Tuy nhiên, không nên bó quá chặt để tránh cản trở tuần hoàn máu.
  • Nâng cao: Nâng cao khớp bị tổn thương ở mức cao hơn tim. Nâng cao giúp giảm sưng tấy và tăng tuần hoàn máu.

Ngoài ra, bạn có thể dùng các loại thuốc giảm đau và chống viêm như ibuprofen, paracetamol, hoặc aspirin để làm dịu cơn đau. Tuy nhiên, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng thuốc để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.

Trong trường hợp bong gân nặng hoặc kéo dài, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bác sĩ có thể dùng các phương pháp như siêu âm, X-quang, hay MRI để xác định mức độ tổn thương của dây chằng. Bạn có thể được kê toa các loại thuốc mạnh hơn hoặc được chỉ định phẫu thuật để khâu lại dây chằng.

Cách phòng ngừa

Bong gân là một chấn thương có thể phòng ngừa được nếu bạn tuân theo một số nguyên tắc sau:

  • Làm nóng cơ thể trước khi vận động: Bạn nên làm các bài tập duỗi co, xoay tròn các khớp để tăng cường tuần hoàn máu và linh hoạt cho cơ và dây chằng.
  • Tập luyện theo đúng kỹ thuật: Bạn nên học cách tập luyện theo đúng kỹ thuật và tránh những động tác có thể gây tổn thương cho khớp, như xoay quá mức, nhảy quá cao, hoặc đáp xuống sai cách.
  • Đeo giày phù hợp: Bạn nên chọn giày có độ bám, độ ôm, và độ đàn hồi phù hợp với loại hình vận động của bạn. Bạn nên buộc dây giày chắc chắn để giữ cho cổ chân ổn định và tránh bị trượt.
  • Tăng cường sức bền và cân bằng: Bạn nên tập luyện các bài tập nhằm tăng cường sức bền và cân bằng cho các cơ và dây chằng xung quanh khớp. Bạn có thể dùng các dụng cụ như bóng thăng bằng, thang leo, hoặc dây thun để tập luyện.
  • Nghỉ ngơi đủ: Bạn nên nghỉ ngơi đủ khi cảm thấy mệt mỏi hoặc đau nhức. Bạn nên tránh tập luyện quá sức hoặc quá thường xuyên để cho cơ thể có thời gian phục hồi.

Kết luận

Bong gân là một chấn thương thường gặp ở các khớp vận động. Bong gân có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Bong gân cần được điều trị kịp thời để tránh biến chứng và phục hồi nhanh chóng. Bong gân cũng có thể được phòng ngừa được nếu bạn tuân theo một số nguyên tắc khi vận động. Hy vọng bài báo này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về bong gân. Cảm ơn bạn đã đọc bài báo này!

Bạn cũng có thể thích..