Khoa nhi

Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh: Bạn có biết những điều này không?

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Bài báo này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh, những lợi ích và tác dụng của chúng, cũng như những điều cần lưu ý khi tiêm chủng cho bé. Bạn có thể bỏ qua những điều này, nhưng bạn sẽ hối hận nếu không biết.

Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh: Bạn có biết những điều này không?

Giới thiệu

Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh là một trong những biện pháp phòng ngừa bệnh tật hiệu quả nhất, giúp bảo vệ bé khỏi nhiều loại bệnh nguy hiểm, có thể gây tử vong hoặc di chứng nặng nề. Theo [Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)], việc tiêm chủng cho trẻ sơ sinh có thể ngăn ngừa khoảng 2-3 triệu ca tử vong mỗi năm do các bệnh như viêm não Nhật Bản, bạch hầu, ho gà, lao, sởi, quai bị, viêm gan B, viêm màng não mủ…

Tuy nhiên, không phải cha mẹ nào cũng hiểu rõ về các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh, cũng như cách thức và thời gian tiêm chủng cho bé. Nhiều người còn có những quan niệm sai lầm hoặc thiếu kiến thức về các mũi tiêm này, dẫn đến việc bỏ qua hoặc tiêm chủng không đúng cách cho con. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của bé, mà còn gây nguy cơ lây nhiễm cho cộng đồng.

Trong bài báo này, tôi sẽ giới thiệu cho bạn những điều cần biết về các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh, từ lý do tại sao bé cần tiêm chủng, đến các loại vaccine và lịch tiêm chủng quốc gia, cũng như những lưu ý khi tiêm chủng cho bé. Hy vọng bài báo này sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và kinh nghiệm để chăm sóc con yêu của mình.

Nội dung chính

Tại sao trẻ sơ sinh cần tiêm chủng?

Trẻ sơ sinh là đối tượng dễ bị nhiễm trùng và mắc bệnh do hệ miễn dịch của bé chưa hoàn thiện và yếu. Việc tiêm chủng cho trẻ sơ sinh là cách để tăng cường hệ miễn dịch của bé, giúp bé có khả năng đáp ứng và chống lại các vi khuẩn và virus gây bệnh.

Khi tiêm chủng, bé sẽ được tiêm vào cơ thể một lượng nhỏ các vi khuẩn hoặc virus đã được yếu hóa hoặc giết chết, gọi là vaccine. Vaccine sẽ kích thích hệ miễn dịch của bé sản xuất ra các kháng thể để diệt các vi khuẩn hoặc virus đó. Nhờ đó, nếu sau này bé tiếp xúc với các vi khuẩn hoặc virus gây bệnh, hệ miễn dịch của bé sẽ nhận ra và tiêu diệt chúng nhanh chóng, tránh cho bé bị mắc bệnh hoặc bệnh nhẹ hơn.

Việc tiêm chủng cho trẻ sơ sinh không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của bé, mà còn góp phần vào việc ngăn chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng. Khi số lượng người được tiêm chủng đạt một mức nhất định, gọi là miễn dịch cộng đồng, các vi khuẩn hoặc virus sẽ khó có cơ hội để phát triển và lây nhiễm. Điều này sẽ giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho những người chưa được tiêm chủng hoặc có hệ miễn dịch yếu, như trẻ sơ sinh, người già, người bị suy giảm miễn dịch…

Các loại vaccine và lịch tiêm chủng quốc gia

Theo [Bộ Y tế Việt Nam] , có 11 loại vaccine được khuyến cáo tiêm chủng cho trẻ sơ sinh theo lịch tiêm chủng quốc gia, bao gồm:

  • Vaccine viêm gan B (VGB): Tiêm 3 mũi, mũi đầu tiên trong vòng 24 giờ sau khi sinh, mũi thứ hai vào tháng thứ 2 và mũi thứ ba vào tháng thứ 6. Vaccine này giúp phòng ngừa viêm gan B, một bệnh có thể gây xơ gan và ung thư gan.
  • Vaccine viêm não Nhật Bản (VENB): Tiêm 2 mũi, mũi đầu tiên vào tháng thứ 12 và mũi thứ hai vào tháng thứ 18. Vaccine này giúp phòng ngừa viêm não Nhật Bản, một bệnh do virus gây ra, có thể dẫn đến tử vong hoặc di chứng về não.
  • Vaccine sởi – quai bị – rubella (SQR): Tiêm 2 mũi, mũi đầu tiên vào tháng thứ 12 và mũi thứ hai vào tuổi 6. Vaccine này giúp phòng ngừa ba loại bệnh do virus gây ra, là sởi, quai bị và rubella. Sởi có thể gây biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm não; quai bị có thể gây biến chứng như viêm tinh hoàn, viêm buồng trứng, vô sinh; rubella có thể gây dị tật thai nhi nếu phụ nữ mang thai nhiễm bệnh.
  • Vaccine lao (BCG): Tiêm 1 mũi trong vòng 24 giờ sau khi sinh. Vaccine này giúp phòng ngừa lao, một bệnh do vi khuẩn gây ra, có thể ảnh hưởng đến phổi và các cơ quan khác trong cơ thể.
  • Vaccine uốn ván – ho gà – bạch hầu – viêm gan B – bại liệt (5 trong 1): Tiêm 4 mũi, mũi đầu tiên vào tuần thứ 6 sau khi sinh, các mũi tiếp theo cách nhau 4 tuần. Vaccine này giúp phòng ngừa năm loại bệnh do vi khuẩn hoặc virus gây ra, là uốn ván, ho gà, bạch hầu, viêm gan B và bại liệt. Uốn ván có thể gây biến chứng như viêm phổi, viêm não, viêm cơ tim; ho gà có thể gây biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp, xuất huyết; bạch hầu có thể gây biến chứng như viêm thanh quản, viêm cổ họng, viêm tim; viêm gan B có thể gây biến chứng như xơ gan, ung thư gan; bại liệt có thể gây biến chứng như liệt cơ, teo cơ, dị dạng xương khớp.
  • Vaccine sốt vàng (SV): Tiêm 1 mũi vào tuổi 9. Vaccine này giúp phòng ngừa sốt vàng, một bệnh do virus gây ra, có thể gây sốt cao, đau đầu, nôn mửa, vàng da và mắt, suy gan và thận.
  • Vaccine sởi – cúm (SC): Tiêm 1 mũi vào tuổi 18. Vaccine này giúp phòng ngừa hai loại bệnh do virus gây ra, là sởi và cúm. Cúm có thể gây biến chứng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm xoang.
  • Vaccine HPV: Tiêm 2 mũi cho nữ vào tuổi 11 và 12. Vaccine này giúp phòng ngừa nhiễm virus HPV, một loại virus có thể gây ung thư cổ tử cung và các loại ung thư khác ở âm hộ, âm đạo, lỗ niệu đạo và hậu môn.
  • Vaccine rota virus (RV): Tiêm 2 mũi vào tuần thứ 6 và tuần thứ 10 sau khi sinh. Vaccine này giúp phòng ngừa nhiễm rota virus, một loại virus có thể gây tiêu chảy cấp tính ở trẻ em dưới 5 tuổi.

Ngoài các vaccine theo lịch tiêm chủng quốc gia, còn có một số vaccine khác được khuyến cáo tiêm chủng cho trẻ sơ sinh theo lịch tiêm chủng mở rộng, như vaccine meningo A+C (phòng ngừa viêm màng não do meningo A và C), vaccine pneumo (phòng ngừa viêm phổi do pneumo), vaccine varicella (phòng ngừa thủy đậu), vaccine MMRV (phòng ngừa sởi – quai bị – rubella – varicella)…

Bạn có thể tham khảo [lịch tiêm chủng quốc gia] và [lịch tiêm chủng mở rộng] để biết thêm chi tiết về các loại vaccine và thời gian tiêm chủng cho trẻ sơ sinh.

Những lưu ý khi tiêm chủng cho trẻ sơ sinh

Khi tiêm chủng cho trẻ sơ sinh, bạn cần lưu ý những điều sau:

  • Trước khi tiêm chủng, bạn nên kiểm tra sức khỏe của bé, xem bé có bị sốt, ho, sổ mũi, tiêu chảy, nổi ban hay không. Nếu bé có dấu hiệu bệnh tật, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi tiêm chủng cho bé.
  • Trước khi tiêm chủng, bạn nên cho bé ăn uống đủ chất, không để bé đói hoặc quá no. Bạn cũng nên cho bé mặc quần áo rộng rãi, dễ cởi ra để tiêm chủng.
  • Trong khi tiêm chủng, bạn nên ôm bé chặt vào ngực, nói chuyện nhỏ nhẹ với bé để dỗ dành và an ủi bé. Bạn cũng nên giữ cho bé yên tĩnh và không quay đầu đi để tránh nguy cơ bị thương do kim tiêm.
  • Sau khi tiêm chủng, bạn nên theo dõi phản ứng của bé trong vòng 24-48 giờ. Nếu bé có biểu hiện sốt nhẹ, đau, sưng, đỏ ở vùng da được tiêm, bạn có thể cho bé uống thuốc hạ sốt hoặc xoa kem giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ. Nếu bé có biểu hiện sốt cao, khó thở, co giật, phát ban toàn thân, bạn nên đưa bé đi khám ngay lập tức.
  • Sau khi tiêm chủng, bạn nên cho bé ăn uống bình thường, không cần kiêng khem gì. Bạn cũng nên cho bé nghỉ ngơi và tránh tiếp xúc với những người bệnh hoặc môi trường ô nhiễm.

Kết luận

Các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh là một trong những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe của bé và cộng đồng. Bạn nên tuân thủ lịch tiêm chủng quốc gia và lịch tiêm chủng mở rộng để cho bé được tiêm đầy đủ các loại vaccine cần thiết. Bạn cũng nên lưu ý những điều cần làm và không nên làm khi tiêm chủng cho bé để tránh những biến cố không mong muốn. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hay lo lắng gì về các mũi tiêm cho trẻ sơ sinh, bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc cán bộ y tế để được tư vấn kỹ hơn.

Bạn cũng có thể thích..