Sức khỏe tổng quát

Dấu hiệu thiếu máu não: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Bài báo này cung cấp cho bạn những thông tin cơ bản về thiếu máu não, một tình trạng nguy hiểm có thể gây ra đột quỵ và tổn thương não. Bạn sẽ biết được nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa thiếu máu não, cũng như những lời khuyên để duy trì sức khỏe não bộ.

Dấu hiệu thiếu máu não: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Giới thiệu:

Thiếu máu não là tình trạng tắc nghẽn hoặc giảm lưu lượng máu lên não, làm giảm cung cấp oxy và glucose cho các tế bào não. Thiếu máu não có thể gây ra mất chức năng não tạm thời hoặc vĩnh viễn, tuỳ thuộc vào mức độ và thời gian thiếu máu. Thiếu máu não là nguyên nhân phổ biến gây ra đột quỵ, một trong những căn bệnh gây tử vong và thương tật cao ở Việt Nam và trên thế giới. Theo Sở Y tế TP.HCM, mỗi năm có khoảng 20.000 ca đột quỵ ở thành phố này, trong đó 80% là do thiếu máu não1. Vậy làm thế nào để nhận biết và phòng ngừa thiếu máu não? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết sau đây.

Nguyên nhân gây ra thiếu máu não

Thiếu máu não có thể được phân loại thành hai loại chính: thiếu máu cục bộ và thiếu máu toàn bộ.

  • Thiếu máu cục bộ: là khi một động mạch cung cấp cho một vùng nhỏ của não bị tắc nghẽn hoặc hẹp do các yếu tố sau:
    • Huyết khối: là khi một cục máu đông hình thành tại chỗ trong động mạch, do rối loạn đông máu hoặc do viêm động mạch.
    • Tắc mạch: là khi một cục máu đông hình thành ở một nơi khác trong cơ thể (thường là trong tim hoặc động mạch cổ) và di chuyển theo dòng máu đến não, gây ra tắc nghẽn ở một động mạch nhỏ hơn.
    • Xơ vữa động mạch: là khi các mảng bám dính trên thành động mạch do tích tụ cholesterol, canxi và các chất khác, làm hẹp lumen của động mạch và giảm lưu lượng máu.
  • Thiếu máu toàn bộ: là khi lượng máu cung cấp cho toàn bộ não bị giảm hoặc ngừng lại do các yếu tố sau:
    • Nhồi máu cơ tim: là khi một động mạch cung cấp máu cho cơ tim bị tắc nghẽn, làm giảm hoặc ngừng hoạt động của tim, dẫn đến giảm bơm máu lên não.
    • Mất máu nghiêm trọng: là khi một vết thương hoặc phẫu thuật gây ra mất máu quá nhiều, làm giảm áp lực và lưu lượng máu trong cơ thể.
    • Suy tim: là khi tim không thể bơm đủ máu để đáp ứng nhu cầu của cơ thể, do các bệnh lý về tim như tim bẩm sinh, viêm cơ tim, suy tim trái, suy tim phải…
    • Rối loạn nhịp tim: là khi tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều, làm giảm hiệu quả bơm máu của tim. Các rối loạn nhịp tim thường gặp gồm nhịp tim nhanh (tachycardia), nhịp tim chậm (bradycardia), rung nhĩ (atrial fibrillation), loạn nhịp thất (ventricular arrhythmia)…
    • Giảm huyết áp: là khi áp lực máu trong động mạch quá thấp, không đủ để duy trì lưu lượng máu lên não. Giảm huyết áp có thể do nhiều nguyên nhân như mất nước, dùng thuốc hạ huyết áp quá liều, bệnh lý thận, bệnh lý tuyến thượng thận, sốc do dị ứng, nhiễm trùng…

Triệu chứng của thiếu máu não

Thiếu máu não có thể gây ra các triệu chứng khác nhau tuỳ thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng và mức độ thiếu máu. Một số triệu chứng phổ biến của thiếu máu não gồm:

  • Đau đầu: là triệu chứng điển hình của thiếu máu não. Đau đầu do thiếu máu não thường bắt đầu từ cảm giác đau nhói ở một vùng cố định trên đầu, sau đó sẽ lan khắp đầu. Đau đầu có thể kéo dài liên tục hoặc từng cơn.
  • Hoa mắt, chóng mặt: là khi cảm giác mất cân bằng hoặc xoay vòng của người bệnh. Hoa mắt, chóng mặt có thể kèm theo buồn nôn, nôn mửa, tiếng ù tai, mất thăng bằng.
  • Mất trí nhớ, tư duy: là khi người bệnh có khó khăn trong việc ghi nhớ, tập trung, suy luận hay giải quyết vấn đề. Mất trí nhớ có thể tạm thời hoặc vĩnh viễn.
  • Mất ngủ: là khi người bệnh không thể ngủ được hoặc ngủ không sâu giấc. Mất ngủ có thể do thiếu máu não gây ra rối loạn sinh lý hoặc tâm lý.
  • Méo miệng: là khi người bệnh không thể kiểm soát được cơ mặt của mình, làm cho miệng bị lệch về một bên. Méo miệng có thể kèm theo khó nói, nuốt hay cười.
  • Yếu tay chân: là khi người bệnh không thể sử dụng được tay chân của mình hoặc cảm nhận được sự đau rát hay nhiệt ở tay chân. Yếu tay chân có thể chỉ ở một bên cơ thể hoặc cả hai bên.
  • Liệt nửa người: là khi người bệnh không thể di chuyển động được nửa người, thường là bên trái hoặc bên phải. Liệt nửa người là triệu chứng nghiêm trọng của đột quỵ, cần được cấp cứu ngay lập tức.
  • Rối loạn thị giác: là khi người bệnh không thể nhìn rõ, nhìn kép, nhìn mờ, mất một phần hoặc toàn bộ tầm nhìn. Rối loạn thị giác có thể do thiếu máu ở vùng não điều khiển thị giác hoặc ở đường dẫn tín hiệu từ mắt đến não.
  • Rối loạn cảm giác: là khi người bệnh không thể cảm nhận được sự chạm, nhiệt độ, đau hay vị giác. Rối loạn cảm giác có thể do thiếu máu ở vùng não xử lý các giác quan.
  • Co giật: là khi người bệnh có những cơn co giật liên tục ở một hoặc nhiều bộ phận của cơ thể, không thể kiểm soát được. Co giật có thể do thiếu máu ở vùng não điều tiết hoạt động của cơ.
  • Mất ý thức: là khi người bệnh không tỉnh táo, mơ hồ, lơ mơ hoặc ngất xỉu. Mất ý thức có thể do thiếu máu ở vùng não trung ương hoặc ở toàn bộ não.

Cách phòng ngừa thiếu máu não

Thiếu máu não là một tình trạng nguy hiểm có thể gây ra đột quỵ và tổn thương não. Tuy nhiên, bạn có thể phòng ngừa thiếu máu não bằng cách tuân theo những lời khuyên sau đây:

  • Kiểm tra và điều trị các bệnh lý tim mạch: các bệnh lý tim mạch như cao huyết áp, cao cholesterol, bệnh tim bẩm sinh, viêm cơ tim, suy tim… là những nguyên nhân gây ra thiếu máu não. Bạn nên kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ và điều trị kịp thời các bệnh lý này.
  • Ngừng hút thuốc lá và giảm uống rượu: thuốc lá và rượu là những tác nhân gây hại cho tim mạch và động mạch. Hút thuốc lá và uống rượu có thể gây ra xơ vữa động mạch, huyết khối, tăng huyết áp… Bạn nên ngừng hút thuốc lá và giảm uống rượu để bảo vệ sức khỏe tim mạch và não bộ.
  • Ăn uống lành mạnh: bạn nên ăn uống cân bằng, giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, hạn chế chất béo, đường và muối. Bạn nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạt, cá và các loại thực phẩm chứa omega-3. Bạn nên tránh ăn nhiều thịt đỏ, chế phẩm từ sữa, dầu mỡ, bánh kẹo và các loại thực phẩm chứa cholesterol cao.
  • Tập thể dục thường xuyên: tập thể dục là một cách hiệu quả để cải thiện sức khỏe tim mạch và não bộ. Tập thể dục có thể giúp bạn giảm cân, hạ huyết áp, tăng tuần hoàn máu, giảm stress và tăng khả năng chống oxy hóa. Bạn nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần, với các bài tập như đi bộ, chạy, bơi, đạp xe, thể dục nhịp điệu…
  • Giữ tinh thần thoải mái: stress là một yếu tố gây ra thiếu máu não. Stress có thể làm tăng huyết áp, gây co thắt động mạch, làm mất cân bằng nội tiết… Bạn nên giữ tinh thần thoải mái, lạc quan và tránh những tình huống căng thẳng. Bạn có thể thực hành các bài thở sâu, thiền, yoga, nghe nhạc, đọc sách, chơi game… để giảm stress và thư giãn.
  • Khám sức khỏe định kỳ: bạn nên khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý có liên quan đến thiếu máu não. Bạn nên kiểm tra huyết áp, cholesterol, đường huyết, chức năng tim và động mạch ít nhất một lần một năm. Nếu bạn có triệu chứng bất thường nào liên quan đến não bộ, bạn nên đi khám ngay để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Kết luận:

Thiếu máu não là một tình trạng nguy hiểm có thể gây ra đột quỵ và tổn thương não. Thiếu máu não có nhiều nguyên nhân và triệu chứng khác nhau. Bạn có thể phòng ngừa thiếu máu não bằng cách tuân theo những lời khuyên về kiểm tra và điều trị các bệnh lý tim mạch, ngừng hút thuốc lá và giảm uống rượu, ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, giữ tinh thần thoải mái và khám sức khỏe định kỳ. Hãy chăm sóc sức khỏe của bạn để bảo vệ não bộ của bạn.

 

Bạn cũng có thể thích..