Sức khỏe tổng quát

Dấu hiệu ung thư gan: Những triệu chứng sớm và nguy hiểm bạn không nên bỏ qua

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Ung thư gan là một trong những loại ung thư phổ biến và nguy hiểm nhất trên thế giới, đặc biệt là ở Việt Nam. Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam đứng thứ 4 thế giới về tỷ lệ tử vong do ung thư gan, chỉ sau Trung Quốc, Mông Cổ và Ai Cập. Mỗi năm, có khoảng 25.000 người Việt Nam được chẩn đoán mắc ung thư gan và 24.000 người tử vong do căn bệnh này.

Ung thư gan là loại ung thư bắt nguồn từ các tế bào gan, có thể phát triển thành các khối u lớn hoặc nhỏ trong gan. Ung thư gan có hai loại chính: ung thư gan chuyển hóa (hay còn gọi là ung thư gan phụ) và ung thư gan không chuyển hóa (hay còn gọi là ung thư gan chính). Ung thư gan chuyển hóa là loại ung thư phát sinh từ các cơ quan khác trong cơ thể, như ruột, vú, phổi, tụy… và di căn đến gan. Ung thư gan không chuyển hóa là loại ung thư chỉ xuất hiện ở gan và không di căn đến các cơ quan khác.

Ung thư gan không chuyển hóa lại có hai dạng phổ biến: ung thư tế bào gan (HCC) và ung thư màng trong gan (ICC). Ung thư tế bào gan chiếm khoảng 75-85% số ca mắc ung thư gan không chuyển hóa và là loại ung thư gây tử vong nhiều nhất trong số các loại ung thư khác. Ung thư màng trong gan chiếm khoảng 10-15% số ca mắc ung thư gan không chuyển hóa và có tỷ lệ sống sót rất thấp.

Dấu hiệu ung thư gan: Những triệu chứng sớm và nguy hiểm bạn không nên bỏ qua

Nguyên nhân gây ra ung thư gan

Có nhiều yếu tố có thể gây ra ung thư gan, nhưng một số nguyên nhân chính là:

  • Nhiễm vi-rút viêm gan B (HBV) hoặc viêm gan C (HCV): Đây là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư gan trên toàn cầu, đặc biệt là ở khu vực Châu Á và Châu Phi. Các vi-rút này có thể gây viêm mãn tính cho gan, dẫn đến sự biến đổi của các tế bào gan và phát triển thành ung thư. Theo WHO, khoảng 80% số ca mắc ung thư tế bào gan có liên quan đến nhiễm HBV hoặc HCV.
  • Uống rượu quá mức: Uống rượu quá mức có thể gây tổn hại cho các tế bào gan, dẫn đến xơ vữa và viêm gan. Nếu tiếp tục uống rượu trong một thời gian dài, nguy cơ mắc ung thư gan sẽ tăng lên. Theo WHO, uống rượu quá mức chiếm khoảng 15% số ca mắc ung thư tế bào gan trên toàn cầu.
  • Béo phì và tiểu đường: Béo phì và tiểu đường có thể gây ra bệnh gan nhiễm mỡ, làm tăng áp lực lên gan và gây viêm gan. Điều này có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Theo WHO, béo phì và tiểu đường chiếm khoảng 10% số ca mắc ung thư tế bào gan trên toàn cầu.
  • Tiếp xúc với các chất độc hại: Một số chất độc hại có thể gây ung thư gan, như aflatoxin (một loại nấm mốc có trong các loại hạt và ngũ cốc bị ẩm mốc), arsênic (một loại kim loại nặng có trong nước giếng), vinyl clorua (một loại hóa chất dùng để sản xuất nhựa PVC) và các chất phóng xạ. Tiếp xúc với các chất độc hại này có thể làm biến đổi ADN của các tế bào gan và gây ung thư.

Dấu hiệu ung thư gan

Ung thư gan là một loại ung thư khó phát hiện ở giai đoạn sớm, vì nhiều triệu chứng không rõ ràng hoặc không xuất hiện cho đến khi bệnh đã diễn tiến nặng. Tuy nhiên, nếu biết được những dấu hiệu ung thư gan, bạn có thể phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Một số dấu hiệu ung thư gan là:

  • Giảm cân không rõ nguyên nhân: Đây là một trong những triệu chứng sớm của ung thư gan, khi các khối u chiếm chỗ của các tế bào gan bình thường và làm giảm khả năng chuyển hóa của gan. Ngoài ra, ung thư gan cũng có thể làm giảm sự thèm ăn và gây buồn nôn, ảnh hưởng đến việc hấp thu dinh dưỡng.
  • Sưng bụng: Đây là một triệu chứng khá phổ biến của ung thư gan, khi các khối u làm tăng áp lực lên các mạch máu trong gan và gây ra tích nước trong bụng (hay còn gọi là ascites). Sưng bụng có thể gây ra cảm giác căng, đau hoặc khó chịu.
  • Vàng da và vàng mắt: Đây là một triệu chứng nguy hiểm của ung thư gan, khi các khối u làm tắc nghẽn các ống mật và ngăn cản sự lưu thông của mật. Mật là một chất tiết ra từ gan để giúp tiêu hóa chất béo. Khi mật không được thoát ra ngoài, nó sẽ tích tụ trong máu và da, làm cho da và mắt có màu vàng.
  • Đau bụng: Đây là một triệu chứng khá phổ biến của ung thư gan, khi các khối u gây kích ứng hoặc tổn thương cho các mô xung quanh. Đau bụng có thể xuất hiện ở vùng trên bụng hoặc vùng dưới sườn phải, nơi có vị trí của gan.
  • Mệt mỏi và yếu ớt: Đây là một triệu chứng chung của nhiều loại ung thư, khi các tế bào ung thư tiêu tốn nhiều năng lượng và dinh dưỡng của cơ thể. Ngoài ra, ung thư gan cũng có thể làm giảm chức năng của gan, gây ra thiếu máu, suy giảm miễn dịch và nhiễm trùng. Tất cả những yếu tố này đều làm cho người bệnh cảm thấy mệt mỏi và yếu ớt.
  • Da ngứa: Đây là một triệu chứng khá phổ biến của ung thư gan, khi mật bị ứ trong máu và da, gây kích ứng cho các thần kinh da. Da ngứa có thể xuất hiện ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, nhưng thường là ở vùng ngực, bụng và chân.
  • Phân màu sáng hoặc đen: Đây là một triệu chứng có thể cho thấy ung thư gan đã di căn đến các cơ quan khác, như ruột hoặc tụy. Phân màu sáng có thể do thiếu mật trong phân, khi các ống mật bị tắc nghẽn bởi các khối u. Phân màu đen có thể do có máu trong phân, khi các khối u gây chảy máu trong ruột hoặc dạ dày.

Cách phòng ngừa và điều trị ung thư gan

Ung thư gan là một loại ung thư rất nguy hiểm, nhưng cũng có thể phòng ngừa và điều trị được nếu được phát hiện sớm. Một số cách phòng ngừa và điều trị ung thư gan là:

  • Tiêm chủng vaccine viêm gan B: Đây là cách phòng ngừa hiệu quả nhất để tránh nhiễm HBV, nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư gan. Vaccine viêm gan B được khuyến cáo cho tất cả trẻ em và người lớn có nguy cơ cao nhiễm HBV, như những người tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể của người nhiễm HBV, những người có quan hệ tình dục không an toàn, những người sử dụng chung kim tiêm hoặc vật dụng cá nhân với người nhiễm HBV.
  • Kiểm tra viêm gan C: Hiện nay chưa có vaccine viêm gan C, nhưng có thể kiểm tra để biết mình có nhiễm HCV hay không. Nếu có nhiễm HCV, có thể điều trị bằng các loại thuốc kháng virus hiện đại để loại bỏ HCV khỏi cơ thể và giảm nguy cơ mắc ung thư gan. Những người có nguy cơ cao nhiễm HCV cũng tương tự như những người có nguy cơ cao nhiễm HBV.
  • Hạn chế uống rượu: Uống rượu quá mức là một trong những yếu tố gây tổn hại cho gan và tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Do đó, nên hạn chế uống rượu hoặc không uống rượu để bảo vệ gan. Theo WHO, nam giới không nên uống quá 21 ly rượu một tuần, còn nữ giới không nên uống quá 14 ly rượu một tuần.
  • Giữ cân nặng khỏe mạnh: Béo phì và tiểu đường là những yếu tố gây ra bệnh gan nhiễm mỡ và tăng nguy cơ mắc ung thư gan. Do đó, nên giữ cân nặng khỏe mạnh bằng cách ăn uống cân bằng, hạn chế chất béo và đường, và tập thể dục thường xuyên. Theo WHO, chỉ số khối cơ thể (BMI) lý tưởng cho người lớn là từ 18,5 đến 24,9 kg/m2.
  • Tránh tiếp xúc với các chất độc hại: Một số chất độc hại có thể gây ung thư gan, nên tránh tiếp xúc với chúng. Nếu phải tiếp xúc với các chất độc hại, nên sử dụng các biện pháp bảo vệ như đeo khẩu trang, găng tay, áo choàng… và rửa sạch cơ thể sau khi tiếp xúc. Ngoài ra, nên kiểm tra chất lượng nước uống để tránh nhiễm arsênic hoặc các kim loại nặng khác.
  • Thăm khám sức khỏe định kỳ: Đây là cách phát hiện sớm ung thư gan và tăng cơ hội sống sót. Nên thăm khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần một năm, hoặc thường xuyên hơn nếu có nguy cơ cao mắc ung thư gan. Các xét nghiệm có thể giúp phát hiện ung thư gan bao gồm siêu âm gan, xét nghiệm máu AFP (một loại protein do các tế bào ung thư gan tiết ra), xét nghiệm máu AST và ALT (hai loại men do gan tiết ra khi bị tổn thương), và chụp CT hoặc MRI gan.

Kết luận

Ung thư gan là một loại ung thư rất nguy hiểm, nhưng cũng có thể phòng ngừa và điều trị được nếu được phát hiện sớm. Bạn nên biết được những dấu hiệu ung thư gan để có thể nhận biết và điều trị kịp thời. Ngoài ra, bạn cũng nên áp dụng những cách phòng ngừa ung thư gan như tiêm chủng vaccine viêm gan B, kiểm tra viêm gan C, hạn chế uống rượu, giữ cân nặng khỏe mạnh, tránh tiếp xúc với các chất độc hại và thăm khám sức khỏe định kỳ. Chăm sóc sức khỏe là việc quan trọng nhất để bạn có một cuộc sống hạnh phúc và an lành.

Bạn cũng có thể thích..