Sức khỏe tổng quát

Dấu hiệu viêm gan B: Nhận biết sớm để phòng ngừa xơ gan và ung thư gan

📰 Đọc bài này trong: 8 Phút

Viêm gan B là một bệnh nhiễm trùng do virus gây ra, ảnh hưởng đến gan, cơ quan nội tạng quan trọng trong cơ thể. Viêm gan B có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như xơ gan và ung thư gan, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), viêm gan B là một trong những vấn đề sức khỏe công cộng lớn nhất trên thế giới, với khoảng 257 triệu người mang virus viêm gan B (HBV) và 887.000 người tử vong do các biến chứng của bệnh mỗi năm. Tại Việt Nam, tỷ lệ nhiễm HBV trong cộng đồng là khoảng 10-15%, cao hơn nhiều so với các nước khác trong khu vực. Do đó, việc nhận biết sớm dấu hiệu viêm gan B là rất quan trọng để có thể điều trị và phòng ngừa các biến chứng của bệnh.

Dấu hiệu viêm gan B: Nhận biết sớm để phòng ngừa xơ gan và ung thư gan

Giới thiệu

Viêm gan B là một loại viêm gan do virus HBV gây ra. Virus này có thể lây truyền qua máu hoặc các dịch cơ thể khác của người nhiễm bệnh, như tinh dịch, nước bọt, nước tiểu, phân, hoặc sữa mẹ. Các đường lây truyền phổ biến nhất của viêm gan B là:

  • Quan hệ tình dục không an toàn với người nhiễm HBV.
  • Tiêm chích hoặc xăm mình bằng kim chưa tiệt trùng hoặc đã dùng cho người khác.
  • Chuyển máu hoặc sản phẩm máu từ người nhiễm HBV.
  • Sinh con từ mẹ nhiễm HBV.

Viêm gan B có hai dạng: cấp tính và mãn tính. Viêm gan B cấp tính là khi virus HBV lây nhiễm vào cơ thể và gây ra các triệu chứng trong vòng 6 tháng. Hầu hết người lớn có hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ tự khỏi bệnh sau khi trải qua giai đoạn cấp tính. Tuy nhiên, một số người có thể không có triệu chứng rõ ràng hoặc không biết mình bị nhiễm bệnh, dẫn đến viêm gan B mãn tính. Viêm gan B mãn tính là khi virus HBV vẫn tồn tại trong cơ thể sau 6 tháng. Người bị viêm gan B mãn tính có nguy cơ cao bị xơ gan, suy gan, hoặc ung thư gan.

Nội dung chính

Dấu hiệu viêm gan B cấp tính

Dấu hiệu viêm gan B cấp tính thường xuất hiện từ 1 đến 4 tháng sau khi tiếp xúc với virus HBV. Tuy nhiên, không phải ai bị nhiễm bệnh cũng có triệu chứng. Theo WHO, chỉ khoảng 30% người lớn và 1% trẻ em có triệu chứng viêm gan B cấp tính. Các dấu hiệu viêm gan B cấp tính có thể bao gồm:

  • Sốt nhẹ.
  • Mệt mỏi hoặc khó chịu.
  • Buồn nôn, nôn mửa, hoặc tiêu chảy.
  • Chán ăn hoặc giảm cân.
  • Đau bụng hoặc sưng phù.
  • Đau khớp hoặc cơ bắp.
  • Vàng da hoặc vàng mắt (vàng da là khi da và niêm mạc trở nên vàng do sự tích tụ của bilirubin, một chất phế thải của hồng cầu).
  • Nước tiểu màu đậm hoặc phân màu nhạt (do sự giảm lượng bilirubin trong phân và tăng lượng bilirubin trong nước tiểu).
  • Ngứa da.

Các dấu hiệu viêm gan B cấp tính thường tự biến mất sau vài tuần hoặc tháng. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài hơn 6 tháng hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, bạn nên đi khám bác sĩ để kiểm tra xem có bị viêm gan B mãn tính hay không.

Dấu hiệu viêm gan B mãn tính

Dấu hiệu viêm gan B mãn tính thường không rõ ràng hoặc không có. Nhiều người bị viêm gan B mãn tính không biết mình bị bệnh cho đến khi có các biến chứng như xơ gan, suy gan, hoặc ung thư gan. Theo WHO, khoảng 15-40% người bị viêm gan B mãn tính sẽ phát triển các biến chứng này trong suốt cuộc đời của họ. Các dấu hiệu viêm gan B mãn tính có thể bao gồm:

  • Các triệu chứng tương tự như viêm gan B cấp tính, nhưng ít phổ biến hơn và kéo dài lâu hơn.
  • Suy giảm chức năng gan, dẫn đến các biểu hiện như: giảm khả năng đông máu, tăng huyết áp tĩnh mạch cửa (là huyết áp cao trong các mạch máu mang máu từ ruột non và các cơ quan khác về gan), xuất huyết tiêu hóa (là xuất huyết trong dạ dày, ruột non, hoặc hậu môn), não gan (là sự suy giảm trí tuệ do gan không loại được các chất độc ra khỏi máu), hay vô sinh (là không có khả năng sinh sản).
  • Sự phát triển của các khối u ác tính (ung thư) trong gan hoặc các cơ quan lân cận, như túi mật, tụy, hoặc thực quản. Ung thư gan là một trong những loại ung thư phổ biến và chết người nhất trên thế giới, đặc biệt ở các nước có tỷ lệ nhiễm HBV cao. Theo WHO, ung thư gan là nguyên nhân gây tử vong thứ 4 trong số các loại ung thư, với khoảng 782.000 người tử vong mỗi năm. Các dấu hiệu ung thư gan có thể bao gồm: giảm cân nhanh chóng, đau bụng, sưng phù bụng, vàng da hoặc vàng mắt, ngứa da, hay xuất huyết bất thường.

Cách chẩn đoán viêm gan B

Viêm gan B có thể được chẩn đoán bằng các xét nghiệm máu để kiểm tra sự hiện diện của virus HBV hoặc các kháng thể chống lại virus HBV trong máu. Các xét nghiệm máu này có thể cho biết bạn có bị nhiễm HBV hay không, bạn có bị viêm gan B cấp tính hay mãn tính hay không, và bạn có khả năng lây truyền virus HBV cho người khác hay không. Ngoài ra, bạn cũng có thể được xét nghiệm máu để kiểm tra chức năng gan và mức độ viêm gan. Bạn cũng có thể được yêu cầu làm siêu âm hoặc chụp cắt lớp vi tính (CT scan) để kiểm tra sự tổn thương của gan hoặc sự hình thành của các khối u.

Cách điều trị viêm gan B

Viêm gan B cấp tính không có thuốc điều trị đặc hiệu. Hầu hết người bị viêm gan B cấp tính sẽ tự khỏi bệnh sau khi hệ miễn dịch của họ đánh bại virus HBV. Tuy nhiên, bạn vẫn cần được theo dõi bởi bác sĩ để kiểm tra tình trạng của bạn và ngăn ngừa các biến chứng. Bạn cũng cần phải chăm sóc sức khỏe của bạn bằng cách:

  • Nghỉ ngơi đủ.
  • Ăn uống cân bằng và đủ dinh dưỡng.
  • Uống đủ nước.
  • Tránh uống rượu hoặc các chất kích thích khác.
  • Tránh dùng thuốc không theo chỉ định của bác sĩ.
  • Tránh tiếp xúc với các chất độc hại cho gan, như thuốc trừ sâu, dung môi, hoặc kim loại nặng.
  • Tránh lây truyền virus HBV cho người khác bằng cách: không quan hệ tình dục không an toàn, không chia sẻ kim tiêm hoặc vật dụng cá nhân khác, không hiến máu hoặc sản phẩm máu, và không cho con bú nếu là phụ nữ mang thai.

Viêm gan B mãn tính có thể được điều trị bằng các loại thuốc kháng virus để ngăn chặn virus HBV nhân lên và gây ra viêm gan. Các loại thuốc kháng virus này có thể giảm nguy cơ bị xơ gan và ung thư gan, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn virus HBV khỏi cơ thể. Bạn sẽ phải dùng thuốc kháng virus suốt đời hoặc cho đến khi có phương pháp điều trị mới. Các loại thuốc kháng virus thường được dùng để điều trị viêm gan B mãn tính bao gồm:

  • Interferon: là một loại protein tự nhiên được sản xuất bởi cơ thể để chống lại các nhiễm trùng. Interferon có thể được tiêm vào cơ thể để kích hoạt hệ miễn dịch và ngăn chặn virus HBV nhân lên. Interferon có thể gây ra các tác dụng phụ như sốt, mệt mỏi, đau đầu, hay rụng tóc.
  • Nucleoside/nucleotide analogues (NAs): là các loại thuốc giảm sự sao chép của virus HBV bằng cách cản trở hoạt động của enzyme polymerase, một enzyme cần thiết cho quá trình nhân lên của virus HBV. NAs có thể gây ra các tác dụng phụ như đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, hay nổi mẩn. NAs cũng có thể gây ra sự kháng thuốc, tức là virus HBV có thể thay đổi cấu trúc để trở nên không nhạy với thuốc.

Ngoài ra, bạn cũng cần được theo dõi định kỳ bởi bác sĩ để kiểm tra chức năng gan và sự hình thành của các khối u. Bạn cũng cần phải chăm sóc sức khỏe của bạn bằng cách tuân theo các lời khuyên như đã nêu ở trên. Trong một số trường hợp, bạn có thể được yêu cầu làm phẫu thuật để cắt bỏ một phần gan bị tổn thương hoặc ghép gan mới.

Cách phòng ngừa viêm gan B

Viêm gan B có thể được phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin viêm gan B. Vắc xin viêm gan B là một loại vắc xin an toàn và hiệu quả, có thể bảo vệ bạn khỏi viêm gan B trong suốt đời. Vắc xin viêm gan B được tiêm vào cơ bắp ở vai hoặc đùi, gồm 3 liều trong vòng 6 tháng. Bạn nên tiêm vắc xin viêm gan B ngay khi có thể, đặc biệt nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao bị nhiễm HBV, như:

  • Người quan hệ tình dục với người nhiễm HBV hoặc có nhiều đối tác tình dục.
  • Người tiêm chích hoặc xăm mình bằng kim chưa tiệt trùng hoặc đã dùng cho người khác.
  • Người nhận máu hoặc sản phẩm máu từ người nhiễm HBV.
  • Người làm việc trong lĩnh vực y tế hoặc tiếp xúc với máu hoặc các dịch cơ thể của người nhiễm HBV.
  • Người sống chung với người nhiễm HBV.
  • Phụ nữ mang thai có nguy cơ lây truyền virus HBV cho con.

Ngoài tiêm vắc xin viêm gan B, bạn cũng có thể phòng ngừa viêm gan B bằng cách:

  • Quan hệ tình dục an toàn bằng cách sử dụng bao cao su hoặc các biện pháp tránh thai khác để ngăn ngừa lây truyền virus HBV qua tinh dịch hoặc nước bọt.
  • Không chia sẻ kim tiêm, vật dụng xăm mình, hoặc các vật dụng cá nhân khác có thể tiếp xúc với máu hoặc các dịch cơ thể của người nhiễm HBV, như bàn chải đánh răng, dao cạo râu, hoặc kéo cắt móng tay.
  • Kiểm tra nguồn máu hoặc sản phẩm máu trước khi nhận chuyển máu hoặc ghép tạng để đảm bảo không có virus HBV.
  • Đeo găng tay và rửa tay kỹ khi tiếp xúc với máu hoặc các dịch cơ thể của người nhiễm HBV, đặc biệt là nếu bạn làm việc trong lĩnh vực y tế hoặc chăm sóc sức khỏe.
  • Nếu bạn là phụ nữ mang thai và có nguy cơ nhiễm HBV, bạn nên kiểm tra máu để xem có virus HBV hay không. Nếu có, bạn nên cho con tiêm vắc xin viêm gan B ngay sau khi sinh để ngăn ngừa lây truyền virus HBV cho con.

Kết luận

Viêm gan B là một bệnh nhiễm trùng do virus HBV gây ra, ảnh hưởng đến gan và có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như xơ gan và ung thư gan. Viêm gan B có thể không có triệu chứng rõ ràng hoặc không được phát hiện kịp thời, do đó việc nhận biết sớm dấu hiệu viêm gan B là rất quan trọng để có thể điều trị và phòng ngừa các biến chứng của bệnh. Viêm gan B có thể được chẩn đoán bằng các xét nghiệm máu và được điều trị bằng các loại thuốc kháng virus. Viêm gan B cũng có thể được phòng ngừa bằng cách tiêm vắc xin viêm gan B và tuân theo các biện pháp an toàn khi tiếp xúc với máu hoặc các dịch cơ thể của người nhiễm HBV. Nếu bạn có nghi ngờ mình bị viêm gan B hoặc muốn biết thêm thông tin về bệnh này, bạn nên liên hệ với bác sĩ hoặc cơ quan y tế để được tư vấn và hỗ trợ.

Bạn cũng có thể thích..