Sức khỏe tổng quát

Ferritin là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó?

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Ferritin là một loại protein có chức năng lưu trữ sắt trong cơ thể. Sắt là một khoáng chất cần thiết cho sự sản xuất hồng cầu, vận chuyển oxy và nhiều quá trình khác trong cơ thể. Tuy nhiên, quá nhiều hoặc quá ít sắt đều có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Do đó, việc kiểm tra mức ferritin trong máu là một cách để đánh giá tình trạng sắt trong cơ thể.

Ferritin là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó?

Mức ferritin bình thường là bao nhiêu?

Mức ferritin bình thường trong máu có thể khác nhau tùy theo giới tính, tuổi tác và các yếu tố khác. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mức ferritin bình thường cho người lớn là:

  • Nam giới: 30 – 400 ng/mL
  • Phụ nữ: 15 – 150 ng/mL

Tuy nhiên, mức ferritin bình thường cũng có thể dao động do các nguyên nhân sau:

  • Mùa: Mức ferritin thường cao hơn vào mùa đông và thấp hơn vào mùa hè.
  • Thời điểm trong ngày: Mức ferritin thường cao hơn vào buổi sáng và thấp hơn vào buổi chiều.
  • Chế độ ăn uống: Ăn nhiều thực phẩm giàu sắt hoặc uống thuốc bổ sắt có thể làm tăng mức ferritin. Ngược lại, ăn ít thực phẩm chứa sắt hoặc mất máu do kinh nguyệt, chấn thương hoặc phẫu thuật có thể làm giảm mức ferritin.
  • Tình trạng sức khỏe: Một số bệnh lý như viêm gan, ung thư, nhiễm trùng, viêm khớp hoặc bệnh lý gan có thể làm tăng mức ferritin. Một số bệnh lý khác như thiếu máu do thiếu sắt, suy dinh dưỡng, celiac hoặc bệnh lý tiêu hóa có thể làm giảm mức ferritin.

Ferritin cao và ferritin thấp có ý nghĩa gì?

Mức ferritin cao hoặc thấp trong máu có thể là dấu hiệu của một số rối loạn liên quan đến sắt hoặc các bệnh lý khác. Dưới đây là một số nguyên nhân và hậu quả của ferritin cao và ferritin thấp:

Ferritin cao

Một số nguyên nhân của ferritin cao là:

  • Tăng sản xuất sắt: Điều này có thể xảy ra do di truyền, uống quá nhiều thuốc bổ sắt, tiêm quá nhiều sắt hoặc nhận máu từ người khác.
  • Giảm tiêu hao sắt: Điều này có thể xảy ra do thiếu hoạt động vận động, uống rượu nhiều, béo phì hoặc suy giảm chức năng gan.
  • Tăng phá hủy hồng cầu: Điều này có thể xảy ra do các bệnh lý như thiếu máu huyết học, bệnh lý tim hoặc bệnh lý gan.
  • Viêm cấp tính hoặc mãn tính: Điều này có thể xảy ra do các bệnh lý như nhiễm trùng, viêm gan, ung thư, viêm khớp hoặc bệnh lý tự miễn.

Một số hậu quả của ferritin cao là:

  • Tích tụ sắt trong các cơ quan như gan, tim, tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến tụy hoặc não. Điều này có thể gây ra các biến chứng như xơ gan, suy tim, suy giáp, suy thận, tiểu đường hoặc rối loạn thần kinh.
  • Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý như bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư, nhiễm trùng hoặc viêm khớp.
  • Giảm chất lượng cuộc sống do các triệu chứng như mệt mỏi, đau khớp, da vàng, rối loạn tiêu hóa, rối loạn sinh lý hoặc trầm cảm.

Ferritin thấp

Một số nguyên nhân của ferritin thấp là:

  • Giảm hấp thu sắt: Điều này có thể xảy ra do các bệnh lý như celiac, viêm ruột hoặc giun sán.
  • Mất máu: Điều này có thể xảy ra do kinh nguyệt nhiều, chấn thương, phẫu thuật, đoạn tràng hoặc ung thư.
  • Tăng tiêu hao sắt: Điều này có thể xảy ra do mang thai, cho con bú, tăng trưởng ở trẻ em hoặc vận động nhiều.
  • Thiếu sắt trong chế độ ăn uống: Điều này có thể xảy ra do ăn ít thực phẩm chứa sắt như thịt đỏ, gan, huyết, trứng, rau xanh hoặc đậu.

Một số hậu quả của ferritin thấp là:

  • Thiếu máu do thiếu sắt: Đây là tình trạng hồng cầu không đủ sắt để sản xuất hemoglobin, chất có chức năng vận chuyển oxy trong máu. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, nhợt nhạt, khó thở, đau đầu, chóng mặt hoặc đau tim.
  • Giảm miễn dịch: Sắt là một yếu tố quan trọng cho sự phát triển và hoạt động của các tế bào miễn dịch. Thiếu sắt có thể làm giảm khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể.
  • Giảm chức năng não: Sắt là một yếu tố cần thiết cho sự sản xuất và truyền dẫn của các dây thần kinh. Thiếu sắt có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập, nhớ và tập trung của não.
  • Giảm chất lượng cuộc sống do các triệu chứng như rụng tóc, móng tay yếu, da khô, rối loạn sinh lý hoặc trầm cảm.

Cách điều trị và phòng ngừa ferritin cao và ferritin thấp

Để điều trị và phòng ngừa ferritin cao và ferritin thấp, bạn nên làm theo các bước sau:

  • Kiểm tra mức ferritin trong máu định kỳ để phát hiện sớm các rối loạn liên quan đến sắt.
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống để cung cấp đủ sắt cho cơ thể. Bạn nên ăn nhiều thực phẩm giàu sắt như thịt đỏ, gan, huyết, trứng, rau xanh hoặc đậu. Bạn cũng nên ăn kèm các thực phẩm giàu vitamin C như cam, chanh, dâu hoặc bơ để tăng khả năng hấp thu sắt. Bạn nên hạn chế ăn các thực phẩm có chứa canxi, phốt pho, tanin hoặc oxalat như sữa, phô mai, trà, cà phê hoặc rau chua vì chúng có thể làm giảm khả năng hấp thu sắt.
  • Uống thuốc bổ sung sắt theo chỉ định của bác sĩ nếu bạn bị thiếu máu do thiếu sắt. Bạn nên uống thuốc bổ sung sắt vào buổi sáng trước khi ăn và uống nước cam để tăng hiệu quả. Bạn cũng nên theo dõi các tác dụng phụ của thuốc bổ sung sắt như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi hoặc buồn nôn và báo cho bác sĩ biết nếu có.
  • Lấy máu tĩnh mạch theo chỉ định của bác sĩ nếu bạn bị ứ sắt do bệnh thừa sắt (hemochromatosis) di truyền. Đây là một phương pháp điều trị hiệu quả để giảm lượng sắt dư thừa trong cơ thể. Bạn có thể phải lấy máu tĩnh mạch một lần mỗi tuần hoặc mỗi hai tuần cho đến khi mức ferritin trong máu giảm xuống mức mong muốn. Sau đó, bạn có thể lấy máu tĩnh mạch ít hơn để duy trì mức ferritin ổn định.
  • Điều trị các bệnh lý gây ra ferritin cao hoặc ferritin thấp như viêm gan, ung thư, viêm khớp, thiếu máu huyết học hoặc bệnh lý tiêu hóa. Bạn nên tuân theo lời khuyên và chỉ dẫn của bác sĩ về cách điều trị và chăm sóc các bệnh lý này. Bạn cũng nên kiểm tra lại mức ferritin trong máu sau khi điều trị để xem có cải thiện hay không.

Kết luận

Trong bài báo này, chúng tôi đã giới thiệu về ferritin là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó. Ferritin là một loại protein có chức năng lưu trữ sắt trong cơ thể. Sắt là một khoáng chất cần thiết cho sự sản xuất hồng cầu, vận chuyển oxy và nhiều quá trình khác trong cơ thể. Tuy nhiên, quá nhiều hoặc quá ít sắt đều có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Do đó, việc kiểm tra mức ferritin trong máu là một cách để đánh giá tình trạng sắt trong cơ thể.

Chúng tôi cũng đã chỉ ra các nguyên nhân và hậu quả của ferritin cao và ferritin thấp, cũng như cách điều trị và phòng ngừa ferritin cao và ferritin thấp. Bạn nên kiểm tra mức ferritin trong máu định kỳ để phát hiện sớm các rối loạn liên quan đến sắt. Bạn nên điều chỉnh chế độ ăn uống để cung cấp đủ sắt cho cơ thể. Bạn nên uống thuốc bổ sung sắt theo chỉ định của bác sĩ nếu bạn bị thiếu máu do thiếu sắt. Bạn nên lấy máu tĩnh mạch theo chỉ định của bác sĩ nếu bạn bị ứ sắt do bệnh thừa sắt di truyền. Bạn nên điều trị các bệnh lý gây ra ferritin cao hoặc ferritin thấp như viêm gan, ung thư, viêm khớp, thiếu máu huyết học hoặc bệnh lý tiêu hóa.

Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về xét nghiệm ferritin và cách điều trị và phòng ngừa ferritin cao và ferritin thấp. Nếu bạn muốn biết thêm chi tiết hoặc có thắc mắc gì, bạn có thể liên hệ với các bác sĩ chuyên khoa xét nghiệm tại đâyđây hoặc đây.

Bạn cũng có thể thích..