Sức khỏe tổng quát

Gãy xương đòn: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Xương đòn là một trong những xương dễ bị gãy nhất trong cơ thể người. Gãy xương đòn có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, nhưng thường gặp ở trẻ em và người cao tuổi. Gãy xương đòn có thể gây ra nhiều biến chứng nếu không được điều trị kịp thời và đúng cách. Bài báo này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả cho gãy xương đòn.

Gãy xương đòn: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Giới thiệu

Xương đòn là xương dài nằm ở phần trên của cánh tay, nối từ khớp vai đến khớp khuỷu tay. Xương đòn có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và di chuyển cánh tay. Xương đòn có ba phần: phần gần khớp vai (proximal humerus), phần giữa (diaphysis) và phần gần khớp khuỷu tay (distal humerus). Gãy xương đòn có thể xảy ra ở bất kỳ phần nào của xương, nhưng thường gặp nhất ở phần gần khớp vai.

Nguyên nhân

Gãy xương đòn có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng phổ biến nhất là do tai nạn hoặc chấn thương. Một số nguyên nhân thường gặp là:

  • Ngã hoặc va chạm mạnh vào cánh tay, đặc biệt là khi cánh tay bị xoắn hoặc duỗi ra.
  • Bị đánh, đấm hoặc giật mạnh vào cánh tay.
  • Bị xe cộ, xe máy hoặc xe đạp tông vào cánh tay.
  • Bị rơi từ độ cao hoặc bị vật nặng rơi lên cánh tay.
  • Bị bắn, đâm hoặc chém vào cánh tay.

Ngoài ra, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gãy xương đòn, như:

  • Tuổi già: Người cao tuổi có xương yếu và dễ bị loãng xương, do đó dễ bị gãy xương khi bị va đập hay té ngã.
  • Bệnh lý: Một số bệnh lý có thể làm suy yếu xương, như ung thư xương, viêm khớp, loãng xương, thiếu canxi hoặc vitamin D.
  • Dùng thuốc: Một số loại thuốc có thể làm giảm mật độ xương hoặc ảnh hưởng đến sự hình thành và phá hủy xương, như corticosteroid, thuốc chống ung thư, thuốc chống viêm không steroid hoặc thuốc chống đông máu.
  • Thói quen sinh hoạt: Hút thuốc lá, uống rượu bia quá mức, thiếu vận động hoặc ăn uống không cân bằng có thể làm giảm chất lượng xương và làm tăng nguy cơ gãy xương.

Triệu chứng

Gãy xương đòn có thể gây ra một số triệu chứng như sau:

  • Đau nhức ở phần bị gãy, đặc biệt khi cử động hoặc chạm vào cánh tay.
  • Sưng, bầm tím, nóng rát hoặc xuất huyết ở vùng bị gãy.
  • Cánh tay bị biến dạng, cong vẹo hoặc ngắn hơn bình thường.
  • Cánh tay bị yếu, tê liệt hoặc mất cảm giác ở phần bị gãy hoặc ở tay và ngón tay.
  • Có thể nghe thấy tiếng kêu lách cách khi xương bị gãy.

Cách điều trị hiệu quả

Gãy xương đòn là một trường hợp khẩn cấp y tế và cần được điều trị ngay lập tức. Nếu bạn nghi ngờ mình hoặc người thân bị gãy xương đòn, bạn nên làm theo các bước sau:

  • Gọi cấp cứu hoặc đưa người bị gãy đến bệnh viện gần nhất.
  • Giữ cho cánh tay bị gãy ở tư thế thoải mái nhất, không cố gắng di chuyển hay chỉnh lại xương.
  • Dùng khăn lạnh hoặc đá để làm giảm sưng và đau ở vùng bị gãy. Không để đá tiếp xúc trực tiếp với da, mà phải quấn trong khăn sạch hoặc túi nilon.
  • Nếu có xuất huyết, dùng vải sạch hoặc băng gạc để áp lực lên vết thương và giữ cho nó cao hơn tim.
  • Nếu có thể, dùng vật liệu cứng như que tre, que gỗ hoặc tạp chí để làm nẹp cố định cho cánh tay bị gãy. Dùng dây thun, khăn hoặc áo quần để buộc nẹp vào cánh tay. Không buộc quá chặt để tránh làm giảm lưu lượng máu.
  • Nếu có triệu chứng sốc như mệt mỏi, khó thở, nhịp tim nhanh, da xanh xao hoặc lạnh toát, hãy nằm xuống và nâng cao chân của người bị gãy. Không cho uống nước hay ăn gì.

Khi đến bệnh viện, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm như chụp X-quang, siêu âm hoặc MRI để xác định vị trí và mức độ của gãy xương. Sau đó, bác sĩ sẽ áp dụng các phương pháp điều trị phù hợp với từng trường hợp, như:

  • Chỉnh lại xương: Bác sĩ sẽ dùng thuốc gây tê hoặc mê để làm giảm đau và căng thẳng cho người bệnh. Sau đó, bác sĩ sẽ dùng tay hoặc dụng cụ để kéo và chỉnh lại xương về vị trí ban đầu. Quá trình này có thể gây ra một số biến chứng như tổn thương mạch máu, dây thần kinh hoặc nhiễm trùng.
  • Bó bột: Bác sĩ sẽ dùng vải hoặc nhựa để bọc quanh cánh tay bị gãy, giữ cho xương ở vị trí cố định và hạn chế di chuyển. Bó bột có thể được tháo ra sau 4 đến 6 tuần, tùy theo mức độ gãy xương và tình trạng phục hồi của người bệnh. Bó bột có thể gây ra một số biến chứng như nhiễm trùng, viêm da, phù nề, hoặc teo cơ.
  • Phẫu thuật: Trong một số trường hợp, gãy xương đòn cần được can thiệp bằng phẫu thuật để khôi phục chức năng của cánh tay. Phẫu thuật có thể bao gồm việc dùng kim, ốc vít, dây thép, thanh kim loại hoặc ghép xương để nối lại xương bị gãy. Phẫu thuật có thể gây ra một số biến chứng như nhiễm trùng, xuất huyết, dị ứng, hoặc phản ứng với vật liệu ngoại lai.
  • Vật lý trị liệu: Sau khi xương đã liền, người bệnh cần được tập luyện vật lý trị liệu để cải thiện khả năng di chuyển và phục hồi chức năng của cánh tay. Vật lý trị liệu có thể bao gồm các bài tập cơ, động tác duỗi co, massage, điện châm, hoặc nhiệt trị liệu. Vật lý trị liệu có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy theo tình trạng của người bệnh.

Kết luận

Gãy xương đòn là một chấn thương nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống của người bệnh. Để phòng ngừa gãy xương đòn, bạn nên tuân thủ các biện pháp an toàn khi tham gia giao thông, thể thao hoặc hoạt động ngoài trời. Bạn cũng nên chăm sóc xương khớp bằng cách ăn uống cân bằng, bổ sung canxi và vitamin D, tập thể dục thường xuyên và hạn chế hút thuốc lá và uống rượu bia. Nếu bạn bị gãy xương đòn, bạn nên điều trị kịp thời và đúng cách để tránh các biến chứng và khôi phục sớm sức khỏe.

Bạn cũng có thể thích..