Sức khỏe tổng quát

Gãy xương: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Gãy xương là một tình trạng thường gặp trong đời sống, có thể xảy ra ở bất kỳ ai, bất kỳ lúc nào. Gãy xương không chỉ gây đau đớn, mất máu, sưng tấy, mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng, viêm khớp, hoặc liệt cơ. Vậy gãy xương là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả của gãy xương là gì? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Gãy xương: Nguyên nhân, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Giới thiệu

Xương là một loại mô kết nối cứng, bao gồm các tế bào xương và vôi hóa. Xương có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cơ thể, bảo vệ các cơ quan nội tạng, sản sinh máu, và lưu trữ khoáng chất. Xương có thể chịu được lực kéo và nén nhất định, nhưng khi lực vượt quá khả năng chịu đựng của xương, xương sẽ bị gãy. Gãy xương là một dạng tổn thương cơ học của xương, khiến xương bị đứt hoặc nứt một phần hoặc toàn bộ.

Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến gãy xương, nhưng chủ yếu có thể chia thành hai loại: gãy xương do tai nạn và gãy xương do bệnh lý.

  • Gãy xương do tai nạn: Đây là loại gãy xương phổ biến nhất, thường xảy ra do va chạm, rơi ngã, đập mạnh vào vật cứng, hoặc bị vật nặng rơi lên. Những người thường xuyên vận động nhiều, chơi thể thao mạo hiểm, hoặc làm việc trong môi trường nguy hiểm có nguy cơ cao bị gãy xương do tai nạn. Gãy xương do tai nạn thường ảnh hưởng đến các bộ phận như tay, chân, sườn, đầu gối, hoặc cổ.
  • Gãy xương do bệnh lý: Đây là loại gãy xương ít gặp hơn, nhưng lại nguy hiểm hơn. Gãy xương do bệnh lý là khi xương bị suy yếu do một số bệnh lý như loãng xương, ung thư xương, viêm khớp dạng thấp, hoặc thiếu vitamin D và canxi. Những người già, phụ nữ mãn kinh, hoặc có tiền sử gia đình mắc các bệnh này có nguy cơ cao bị gãy xương do bệnh lý. Gãy xương do bệnh lý có thể xảy ra ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, và thường không cần có tác nhân gây tổn thương từ bên ngoài.

Triệu chứng

Triệu chứng của gãy xương có thể khác nhau tùy thuộc vào vị trí, mức độ, và loại gãy xương. Tuy nhiên, có một số triệu chứng chung thường gặp ở hầu hết các trường hợp gãy xương, bao gồm:

  • Đau nhức ở chỗ bị gãy xương, đặc biệt khi vận động hoặc chạm vào
  • Sưng tấy, bầm tím, hoặc xuất hiện máu ở chỗ bị gãy xương
  • Không thể vận động hoặc sử dụng bộ phận bị gãy xương
  • Bộ phận bị gãy xương bị biến dạng, cong vẹo, hoặc lệch khớp
  • Nghe thấy tiếng kêu lách cách khi xương bị gãy
  • Có thể có các biến chứng như sốt, nhiễm trùng, hoặc liệt cơ nếu không được điều trị kịp thời

Cách phòng ngừa

Để phòng ngừa gãy xương, bạn nên làm theo những cách sau đây:

  • Tăng cường dinh dưỡng cho xương, bằng cách ăn uống đầy đủ các chất như canxi, vitamin D, protein, và magiê. Bạn có thể tìm thấy những chất này trong các loại thực phẩm như sữa, cá, trứng, rau xanh, hạt, và đậu.
  • Tập luyện thể dục thường xuyên, để giúp xương chắc khỏe và linh hoạt. Bạn nên chọn những bài tập có tác động nhẹ đến trung bình lên xương, như đi bộ, chạy bộ, nhảy dây, hoặc tập thể hình.
  • Hạn chế các thói quen xấu ảnh hưởng đến xương, như hút thuốc lá, uống rượu bia quá mức, hoặc dùng thuốc lái. Những thói quen này có thể làm giảm mật độ xương và làm xương dễ gãy hơn.
  • Bảo vệ bản thân khi vận động hoặc làm việc, bằng cách mặc đồ bảo hộ như giày dép, găng tay, mũ bảo hiểm, hoặc áo giáp. Bạn cũng nên tránh những hoạt động nguy hiểm hoặc quá sức mình, và tuân thủ các quy tắc an toàn khi tham gia giao thông.
  • Kiểm tra sức khỏe xương định kỳ, để phát hiện và điều trị kịp thời các bệnh lý liên quan đến xương. Bạn nên đi khám bác sĩ ít nhất một lần mỗi năm, và làm các xét nghiệm như cộng hưởng từ (MRI), siêu âm (US), hoặc quang phổ hấp thu hai năng lượng (DEXA) để đánh giá mật độ và chất lượng của xương.

Điều trị hiệu quả

Điều trị gãy xương phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí, mức độ, và loại gãy xương. Tuy nhiên, có một số nguyên tắc chung khi điều trị gãy xương:

  • Dừng máu và khử trùng vết thương: Nếu có máu chảy ra từ vết thương, bạn nên dùng băng gạc hoặc vải sạch để chặn máu và bó chặt. Sau đó, bạn nên rửa sạch vết thương bằng nước muối sinh lý hoặc nước sôi để tránh nhiễm trùng. Nếu có vật lạ như mảnh xương, gỗ, hoặc kim loại đâm vào vết thương, bạn không nên tự ý kéo ra mà phải đến bệnh viện để được bác sĩ xử lý.
  • Cố định và bảo vệ bộ phận bị gãy xương: Bạn nên dùng nẹp, gỗ, hoặc tạm thời dùng vật gì cứng để cố định bộ phận bị gãy xương, để tránh xương bị di chuyển hoặc gây thêm tổn thương cho các mô xung quanh. Bạn cũng nên dùng băng thun hoặc khăn để buộc chặt nẹp và bộ phận bị gãy xương lại với nhau. Nếu gãy tay, bạn nên treo tay lên cao để giảm sưng và đau. Nếu gãy chân, bạn nên nâng chân lên cao và không để chân chạm đất.
  • Điều trị đau và sưng: Bạn có thể dùng thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen để làm dịu cơn đau. Bạn cũng có thể dùng đá lạnh hoặc túi nước đá để đặt lên chỗ bị gãy xương để giảm sưng và viêm. Tuy nhiên, bạn không nên dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống viêm khác mà không có sự chỉ định của bác sĩ.
  • Đến bệnh viện càng sớm càng tốt: Bạn nên đi cấp cứu ngay khi bị gãy xương, để được bác sĩ khám và chẩn đoán chính xác loại gãy xương, và áp dụng các biện pháp điều trị phù hợp. Bạn có thể phải làm các xét nghiệm như X-quang, CT scan, hoặc MRI để xem rõ hơn mức độ tổn thương của xương và các mô xung quanh. Bạn cũng có thể phải được bó bột, niềng xương, hoặc phẫu thuật tùy theo tình trạng của bạn.
  • Chăm sóc sau khi điều trị: Sau khi được điều trị, bạn nên tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ về cách chăm sóc vết thương, uống thuốc, và tập vật lý trị liệu. Bạn cũng nên kiêng các hoạt động quá sức, ăn uống lành mạnh, và kiểm tra sức khỏe định kỳ để theo dõi quá trình hồi phục của xương.

Kết luận

Gãy xương là một tình trạng thường gặp trong đời sống, có thể xảy ra ở bất kỳ ai, bất kỳ lúc nào. Gãy xương không chỉ gây đau đớn, mất máu, sưng tấy, mà còn có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng, viêm khớp, hoặc liệt cơ. Để phòng ngừa và điều trị hiệu quả gãy xương, bạn nên tăng cường dinh dưỡng cho xương, tập luyện thể dục thường xuyên, hạn chế các thói quen xấu ảnh hưởng đến xương, bảo vệ bản thân khi vận động hoặc làm việc, kiểm tra sức khỏe xương định kỳ, và đến bệnh viện càng sớm càng tốt khi bị gãy xương. Bạn cũng nên chăm sóc sau khi điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ để hỗ trợ quá trình hồi phục của xương. Chúc bạn luôn khỏe mạnh và an toàn!

Bạn cũng có thể thích..