Sức khỏe tổng quát

Hắc lào có lây không? Những điều bạn cần biết để phòng tránh bệnh

Reading Time: 5 minutes

Bài báo này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về hắc lào, cách phòng tránh và điều trị bệnh. Bạn sẽ hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng, cách chẩn đoán và phương pháp điều trị của hắc lào. Bạn cũng sẽ biết được những biện pháp phòng ngừa để tránh lây nhiễm hoặc lây lan bệnh cho người khác. Bài báo này sẽ giúp bạn có một cái nhìn khách quan và khoa học về hắc lào, một căn bệnh đã tồn tại từ hàng nghìn năm trước.

Hắc lào có lây không? Những điều bạn cần biết để phòng tránh bệnh

Giới thiệu

Hắc lào là một trong những bệnh lý lâu đời nhất trong lịch sử loài người. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có khoảng 200.000 người mắc hắc lào trên thế giới vào năm 2018. Hầu hết các ca mắc bệnh tập trung ở các khu vực nghèo khó và thiếu hụt về y tế, như châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh. Tại Việt Nam, theo số liệu của Bộ Y tế, có khoảng 1.500 ca mắc hắc lào được ghi nhận vào năm 2019. Hắc lào là một trong những bệnh truyền nhiễm cần được kiểm soát và loại trừ theo Nghị định số 176/2013/NĐ-CP của Chính phủ.

Nội dung chính

Nguyên nhân gây ra hắc lào

Hắc lào được gây ra bởi vi khuẩn Mycobacterium leprae, một loại vi khuẩn có hình que, không nhuộm được Gram và khó nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Vi khuẩn này có khả năng xâm nhập và gây tổn thương cho các dây thần kinh ngoại biên, đặc biệt là ở các vùng da, mũi và mắt. Khi các dây thần kinh bị hư hại, người bệnh sẽ mất cảm giác ở các vùng da bị ảnh hưởng, dễ bị thương tổn và nhiễm trùng. Ngoài ra, vi khuẩn cũng có thể gây ra các biến dạng thẩm mỹ, như sưng tấy, vết loét, mất lông, teo cơ và uốn vẹo các ngón tay và ngón chân.

Cách lây truyền của hắc lào

Hắc lào là một bệnh lây truyền qua đường hô hấp, tiếp xúc với nước bọt hoặc chất nhầy của người bệnh. Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, họ sẽ phát ra những giọt nhỏ chứa vi khuẩn vào không khí. Những người xung quanh có thể hít phải những giọt này và bị nhiễm trùng. Tuy nhiên, không phải ai cũng dễ bị lây nhiễm hắc lào. Chỉ có khoảng 5% số người tiếp xúc với người bệnh mới có nguy cơ mắc bệnh. Điều này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, như mức độ tiếp xúc, sức đề kháng và di truyền của từng người. Ngoài ra, người bệnh đã được điều trị đúng cách và đủ liều sẽ không còn lây truyền cho người khác.

Triệu chứng của hắc lào

Hắc lào có thể phân thành hai dạng chính: dạng đa kháng (multibacillary) và dạng ít kháng (paucibacillary). Dạng đa kháng có nhiều vi khuẩn trong cơ thể và có nhiều triệu chứng hơn. Dạng ít kháng có ít vi khuẩn và ít triệu chứng hơn. Một số triệu chứng chung của hắc lào là:

  • Các vết da sáng hoặc tối màu hơn so với da xung quanh, có kích thước và hình dạng khác nhau.
  • Các vết da bị mất cảm giác hoặc giảm cảm giác nhiệt, đau hoặc chạm.
  • Các vết loét trên da hoặc niêm mạc do tự gây thương tổn hoặc nhiễm trùng.
  • Sưng tấy các khớp hoặc các bộ phận như mũi, tai, môi hoặc mi mắt.
  • Mất lông ở các vùng da bị ảnh hưởng, đặc biệt là lông mi, lông mày và râu.
  • Teo cơ hoặc uốn vẹo các ngón tay và ngón chân do tổn thương dây thần kinh.

Triệu chứng của hắc lào thường xuất hiện từ 3 đến 5 năm sau khi nhiễm trùng. Tuy nhiên, có những trường hợp triệu chứng mới xuất hiện sau 20 năm hoặc hơn. Do đó, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng của bệnh.

Cách chẩn đoán hắc lào

Để chẩn đoán hắc lào, bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng và lấy mẫu da hoặc dịch niêm mạc để xét nghiệm. Khám lâm sàng bao gồm kiểm tra các vết da, cảm giác, dây thần kinh và các bộ phận khác của người bệnh. Xét nghiệm bao gồm nhuộm acid-fast để phát hiện vi khuẩn trong mẫu, hoặc PCR để xác định gen của vi khuẩn. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể yêu cầu thực hiện các xét nghiệm khác để loại trừ các bệnh có triệu chứng tương tự như hắc lào, như bệnh Hansen, bệnh Lyme, bệnh lupus hoặc bệnh da liễu khác.

Phương pháp điều trị hắc lào

Hắc lào là một bệnh có thể điều trị được bằng thuốc kháng sinh. Tùy theo dạng và mức độ của bệnh, bác sĩ sẽ kê đơn cho người bệnh dùng một hoặc nhiều loại thuốc kháng sinh khác nhau, như dapsone, rifampicin, clofazimine, ofloxacin, minocycline hoặc clarithromycin. Thời gian điều trị có thể kéo dài từ 6 tháng đến 2 năm hoặc hơn. Người bệnh cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ và uống thuốc đúng liều lượng và thời gian để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh tái phát. Ngoài ra, người bệnh cũng cần chăm sóc da và các vết thương, giữ ấm và vận động các khớp để ngăn ngừa biến dạng và tàn phế.

Biện pháp phòng ngừa hắc lào

Để phòng ngừa hắc lào, bạn cần làm những điều sau:

  • Tránh tiếp xúc gần và lâu với người bệnh chưa được điều trị hoặc không biết mình mắc bệnh.
  • Nếu có tiếp xúc với người bệnh, hãy đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên.
  • Nếu có triệu chứng nghi ngờ mắc hắc lào, hãy đi khám bác sĩ sớm nhất có thể để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
  • Nếu đã được chẩn đoán mắc hắc lào, hãy uống thuốc đầy đủ theo chỉ định của bác sĩ và thông báo cho gia đình và bạn bè để họ cũng được kiểm tra và điều trị nếu cần.
  • Hỗ trợ các hoạt động phòng chống và loại trừ hắc lào của cộng đồng và chính quyền, như tuyên truyền, giáo dục, khám sàng lọc và cung cấp thuốc miễn phí cho người nghèo.

Kết luận

Hắc lào là một bệnh nhiễm trùng da do vi khuẩn Mycobacterium leprae gây ra. Bệnh có thể ảnh hưởng đến các dây thần kinh, da, mắt và mũi của người bệnh, gây ra các triệu chứng như đau nhức, sưng tấy, vết loét, mất cảm giác và biến dạng. Hắc lào là một bệnh lây truyền qua đường hô hấp, tiếp xúc với nước bọt hoặc chất nhầy của người bệnh. Tuy nhiên, không phải ai cũng dễ bị lây nhiễm hắc lào. Chỉ có khoảng 5% số người tiếp xúc với người bệnh mới có nguy cơ mắc bệnh. Hắc lào là một bệnh có thể điều trị được bằng thuốc kháng sinh. Người bệnh cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ và uống thuốc đúng liều lượng và thời gian để đảm bảo hiệu quả điều trị và tránh tái phát. Để phòng ngừa hắc lào, bạn cần tránh tiếp xúc gần và lâu với người bệnh chưa được điều trị hoặc không biết mình mắc bệnh, đeo khẩu trang và rửa tay thường xuyên, đi khám bác sĩ sớm nếu có triệu chứng nghi ngờ, uống thuốc đầy đủ nếu đã được chẩn đoán và hỗ trợ các hoạt động phòng chống và loại trừ hắc lào của cộng đồng và chính quyền.

Bạn cũng có thể thích..