Sức khỏe tổng quát

Hct là gì và tại sao nó quan trọng cho sức khỏe của bạn?

Reading Time: 5 minutes

Hct là viết tắt của hematocrit, là một chỉ số máu thường được xét nghiệm trong các xét nghiệm máu cơ bản. Hct cho biết tỷ lệ phần trăm của các tế bào hồng cầu (hay còn gọi là hồng cầu) trong tổng số máu của bạn. Tế bào hồng cầu có chức năng chính là vận chuyển oxy từ phổi đến các mô và cơ quan khác trong cơ thể, và mang lại carbon dioxide từ các mô và cơ quan đó về phổi. Do đó, Hct là một yếu tố quan trọng để đánh giá khả năng vận chuyển oxy của máu, và ảnh hưởng đến sức khỏe, năng lượng, và chức năng của cơ thể.

Hct là gì và tại sao nó quan trọng cho sức khỏe của bạn?

Hct trong máu là gì?

Hct trong máu là chỉ số Hct được đo bằng cách lấy mẫu máu từ tĩnh mạch hoặc ngón tay của bạn. Máu được đặt trong một ống nghiệm và quay ở tốc độ cao để tách các thành phần máu ra. Sau đó, Hct được tính bằng cách chia thể tích của các tế bào hồng cầu cho thể tích tổng số máu, và nhân với 100 để ra phần trăm. Hct trong máu thường được xem xét cùng với các chỉ số máu khác như hemoglobin (Hb), số lượng tế bào hồng cầu (RBC), chỉ số đồng nhất tế bào hồng cầu (RDW), và chỉ số khối lượng trung bình của tế bào hồng cầu (MCV) để có cái nhìn toàn diện về sức khỏe của bạn.

Hct bình thường là bao nhiêu?

Hct bình thường có thể khác nhau tuỳ theo giới tính, độ tuổi, và điều kiện sinh sống. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Hct bình thường ở người lớn là:

  • Nam giới: 40 – 54%
  • Nữ giới: 36 – 46%

Ở trẻ em, Hct bình thường là:

  • Sơ sinh: 44 – 64%
  • Trẻ em dưới 2 tuổi: 30 – 40%
  • Trẻ em từ 2 đến 6 tuổi: 31 – 43%
  • Trẻ em từ 6 đến 12 tuổi: 35 – 45%
  • Trẻ em từ 12 đến 18 tuổi: nam giới 37 – 49%, nữ giới 36 – 46%

Hct có thể thay đổi do nhiều yếu tố như môi trường, dinh dưỡng, hoạt động thể chất, thuốc, thai kỳ, hoặc các bệnh lý. Do đó, bạn nên luôn theo dõi Hct của mình và tham khảo ý kiến của bác sĩ khi có sự thay đổi bất thường.

Hct cao hoặc thấp có ý nghĩa gì?

Hct cao hoặc thấp có thể là dấu hiệu của một số vấn đề sức khỏe. Nếu Hct của bạn cao hơn hoặc thấp hơn so với mức bình thường, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Hct cao

Hct cao có nghĩa là bạn có quá nhiều tế bào hồng cầu trong máu, làm tăng độ đặc của máu và làm chậm dòng máu. Điều này có thể gây ra các biến chứng như huyết khối, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, hoặc tăng huyết áp. Một số nguyên nhân có thể gây ra Hct cao là:

  • Dehydration: Khi bạn mất nước, thể tích máu giảm, làm tăng tỷ lệ Hct.
  • Hút thuốc: Thuốc lá có thể kích thích sản xuất tế bào hồng cầu và làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu.
  • Sống ở độ cao: Khi bạn sống ở độ cao, không khí có ít oxy hơn, làm tăng sự kích thích của hormone erythropoietin (EPO), làm tăng sản xuất tế bào hồng cầu để cung cấp đủ oxy cho cơ thể.
  • Bệnh lý tăng sản tế bào hồng cầu: Đây là một nhóm bệnh lý liên quan đến sự tăng sản bất thường của các tế bào hồng cầu trong xương. Một số bệnh lý thuộc nhóm này là polycythemia vera, erythrocytosis, hoặc bệnh lý mô xương.

Để điều trị Hct cao, bạn nên uống đủ nước, ngừng hút thuốc, giảm cân nếu béo phì, và điều chỉnh chế độ ăn uống để giảm lượng sắt và vitamin B12 trong máu. Ngoài ra, bạn cũng nên theo dõi sức khỏe của bạn và điều trị các bệnh lý gây ra Hct cao theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Hct thấp

Hct thấp có nghĩa là bạn có quá ít tế bào hồng cầu trong máu, làm giảm khả năng vận chuyển oxy của máu. Điều này có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, nhức đầu, chóng mặt, da xanh xao, hoặc tim đập nhanh. Một số nguyên nhân có thể gây ra Hct thấp là:

  • Thiếu máu: Đây là tình trạng khi bạn không có đủ hemoglobin hoặc tế bào hồng cầu trong máu. Thiếu máu có thể do nhiều nguyên nhân như thiếu sắt, thiếu vitamin B12 hoặc axit folic, chảy máu nhiều, mất máu kinh nguyệt quá nhiều, hoặc các bệnh lý về máu như bạch cầu hoặc ung thư xương.
  • Tăng tiết nước tiểu: Khi bạn tiết nước tiểu quá nhiều, bạn có thể mất đi một lượng lớn nước và các chất điện giải từ cơ thể. Điều này có thể làm giảm thể tích tổng số máu và làm giảm Hct. Một số nguyên nhân có thể gây ra tình trạng này là uống quá nhiều nước, uống rượu hoặc cafein, dùng thuốc lợi tiểu, hoặc mắc các bệnh lý về thận, tiểu đường, hoặc tuyến giáp.
  • Bệnh lý hủy tế bào hồng cầu: Đây là một nhóm bệnh lý khiến cho các tế bào hồng cầu bị phá hủy quá nhanh, trước khi được xương sản xuất thay thế. Điều này có thể do các nguyên nhân như nhiễm trùng, dị ứng, thuốc, hoặc di truyền. Một số bệnh lý thuộc nhóm này là thiếu máu huyết học, thiếu máu do độc tố, hoặc thiếu máu hình b sickle.
  • Rối loạn tạo máu: Đây là một nhóm bệnh lý khiến cho xương không sản xuất đủ các tế bào máu, bao gồm cả tế bào hồng cầu. Điều này có thể do các nguyên nhân như suy giảm chức năng xương, ung thư xương, hoặc điều trị hóa trị hoặc xạ trị.

Để điều trị Hct thấp, bạn nên bổ sung sắt, vitamin B12, axit folic, và các chất dinh dưỡng khác cho cơ thể. Bạn cũng nên uống đủ nước, kiêng rượu và cafein, và điều chỉnh liều lượng thuốc lợi tiểu nếu có. Ngoài ra, bạn cũng nên theo dõi sức khỏe của bạn và điều trị các bệnh lý gây ra Hct thấp theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Kết luận

Hct là một chỉ số máu quan trọng để đánh giá khả năng vận chuyển oxy của máu và sức khỏe của bạn. Hct cao hoặc thấp có thể là dấu hiệu của một số vấn đề sức khỏe và cần được khám và điều trị kịp thời. Bạn nên luôn theo dõi Hct của mình và duy trì một chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh để có một Hct bình thường và một cơ thể khỏe mạnh.

Bạn cũng có thể thích..