Sức khỏe tổng quát

Nhiễm khuẩn tiết niệu: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Nhiễm khuẩn tiết niệu (NKTN) là một trong những bệnh lý thường gặp ở cả nam và nữ, đặc biệt là phụ nữ. NKTN có thể gây ra nhiều phiền toái và biến chứng nghiêm trọng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bài báo này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa NKTN.

Nhiễm khuẩn tiết niệu: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

Giới thiệu

NKTN là tình trạng vi khuẩn xâm nhập vào đường tiết niệu, gây viêm nhiễm ở bàng quang, niệu đạo, thận hoặc niệu quản. Đường tiết niệu là hệ thống bao gồm các cơ quan có chức năng sản xuất, lưu trữ và bài tiết nước tiểu. Nước tiểu là chất lỏng màu vàng nhạt, có mùi đặc trưng, được tạo ra từ quá trình lọc máu của thận.

NKTN có thể được phân loại theo vị trí nhiễm khuẩn hoặc theo mức độ nghiêm trọng. Theo vị trí nhiễm khuẩn, NKTN có thể là:

  • NKTN dưới: Là loại NKTN phổ biến nhất, xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo hoặc bàng quang. Các triệu chứng thường gặp của NKTN dưới là đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần, tiểu rắt, tiểu ít hoặc không ra nước tiểu, nước tiểu có màu đục hoặc có máu. NKTN dưới thường không gây ra biến chứng nghiêm trọng và có thể được điều trị trong vòng một tuần.
  • NKTN trên: Là loại NKTN ít gặp hơn, xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào niệu quản hoặc thận. Các triệu chứng thường gặp của NKTN trên là sốt cao, ớn lạnh, đau lưng hoặc bên hông, buồn nôn hoặc nôn mửa. NKTN trên có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm thận cấp tính, suy thận hoặc nhiễm trùng máu. NKTN trên cần được điều trị cẩn thận và kịp thời để tránh các hậu quả xấu.

Theo mức độ nghiêm trọng, NKTN có thể là:

  • NKTN đơn thuần: Là loại NKTN xảy ra ở những người có đường tiết niệu bình thường, không có các yếu tố nguy cơ khác. NKTN đơn thuần thường không gây ra các biến chứng và có thể được điều trị dễ dàng.
  • NKTN phức tạp: Là loại NKTN xảy ra ở những người có đường tiết niệu bất thường, có các yếu tố nguy cơ khác như sỏi thận, tật bẩm sinh, suy giảm chức năng thận, tiểu đường, hệ miễn dịch suy yếu, sử dụng vật lạ như ống nội khí quản hoặc ống thông tiểu. NKTN phức tạp có thể gây ra các biến chứng và khó điều trị hơn.

Nội dung chính

Nguyên nhân của NKTN

NKTN thường được gây ra bởi vi khuẩn E.coli, một loại vi khuẩn có mặt trong đường ruột của con người và động vật. Vi khuẩn E.coli có thể lây từ đường ruột sang niệu đạo, rồi từ niệu đạo lên bàng quang và thận. Các nguyên nhân khác gây ra NKTN có thể là vi khuẩn Klebsiella, Proteus, Enterococcus, Staphylococcus hoặc Pseudomonas.

Một số yếu tố có thể tăng nguy cơ mắc NKTN, bao gồm:

  • Giới tính: Phụ nữ có nguy cơ mắc NKTN cao hơn nam giới do niệu đạo của phụ nữ ngắn hơn và gần hơn với hậu môn. Ngoài ra, phụ nữ còn có nguy cơ mắc NKTN do quan hệ tình dục, mang thai, mãn kinh hoặc sử dụng các sản phẩm vệ sinh phụ khoa.
  • Tuổi tác: Người già có nguy cơ mắc NKTN cao hơn do sự suy giảm chức năng thận, sự thay đổi nội tiết tố, sự giảm cơ địa hoặc sử dụng các thiết bị y tế như ống thông tiểu hoặc ống nội khí quản.
  • Tiểu đường: Người bị tiểu đường có nguy cơ mắc NKTN cao hơn do sự tăng đường huyết làm giảm khả năng chống nhiễm khuẩn của niệu đạo và bàng quang.
  • Sỏi thận: Người bị sỏi thận có nguy cơ mắc NKTN cao hơn do sỏi thận làm tắc nghẽn đường tiết niệu, gây ứ nước tiểu và làm cho vi khuẩn dễ sinh sôi và phát triển.
  • Hệ miễn dịch suy yếu: Người có hệ miễn dịch suy yếu do bệnh AIDS, ung thư, ghép tạng hoặc sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch có nguy cơ mắc NKTN cao hơn do không có khả năng chống lại vi khuẩn xâm nhập.

Triệu chứng của NKTN

Triệu chứng của NKTN phụ thuộc vào vị trí và mức độ nhiễm khuẩn. Một số triệu chứng chung của NKTN là:

  • Đau buốt khi đi tiểu
  • Tiểu nhiều lần
  • Tiểu rắt
  • Tiểu ít hoặc không ra nước tiểu
  • Nước tiểu có màu đục hoặc có máu
  • Đau bụng dưới hoặc bên hông
  • Sốt cao
  • Ớn lạnh
  • Buồn nôn hoặc nôn mửa

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của NKTN, bạn nên đi khám bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của NKTN, để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp như xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm máu, siêu âm hoặc chụp X-quang để xác định vị trí và mức độ nhiễm khuẩn. Bạn cũng nên cung cấp cho bác sĩ những thông tin về lịch sử bệnh tật, thuốc đang dùng, hoặc các yếu tố nguy cơ khác liên quan đến NKTN.

Kết luận

NKTN là một bệnh lý thường gặp ở cả nam và nữ, đặc biệt là phụ nữ. NKTN có thể gây ra nhiều phiền toái và biến chứng nghiêm trọng nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời. NKTN thường được gây ra bởi vi khuẩn E.coli, một loại vi khuẩn có mặt trong đường ruột của con người và động vật. Một số yếu tố có thể tăng nguy cơ mắc NKTN, bao gồm giới tính, tuổi tác, tiểu đường, sỏi thận, hệ miễn dịch suy yếu. Các triệu chứng của NKTN phụ thuộc vào vị trí và mức độ nhiễm khuẩn, nhưng thường bao gồm đau buốt khi đi tiểu, tiểu nhiều lần, tiểu rắt, tiểu ít hoặc không ra nước tiểu, nước tiểu có màu đục hoặc có máu, đau bụng dưới hoặc bên hông, sốt cao, ớn lạnh, buồn nôn hoặc nôn mửa.

Để điều trị NKTN, bạn nên đi khám bác sĩ để được xét nghiệm và chẩn đoán chính xác. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh. Bạn cũng nên uống nhiều nước để làm sạch đường tiết niệu và giảm các triệu chứng khó chịu. Ngoài ra, bạn cũng nên áp dụng các biện pháp phòng ngừa NKTN, như:

  • Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, đặc biệt là vùng sinh dục và hậu môn
  • Đi tiểu ngay sau khi quan hệ tình dục để loại bỏ vi khuẩn có thể xâm nhập vào niệu đạo
  • Uống nhiều nước và tránh uống các loại nước có chứa cồn, cafein hoặc đường
  • Ăn nhiều thực phẩm giàu vitamin C để tăng cường hệ miễn dịch và làm acid hóa nước tiểu
  • Tránh sử dụng các sản phẩm vệ sinh phụ khoa có chứa hương liệu hoặc hóa chất
  • Thay đổi các thiết bị y tế như ống thông tiểu hoặc ống nội khí quản theo chỉ dẫn của bác sĩ

NKTN là một bệnh lý có thể được điều trị và phòng ngừa hiệu quả nếu bạn biết cách nhận biết và chăm sóc bản thân. Hãy luôn giữ cho đường tiết niệu của bạn sạch sẽ và khỏe mạnh để tránh những phiền toái và nguy hiểm từ NKTN. Chúc bạn sức khỏe!

Bạn cũng có thể thích..