Thông tin dược

Paracetamol: Thuốc giảm đau và hạ sốt phổ biến nhưng không phải ai cũng biết cách dùng đúng

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Paracetamol là một loại thuốc giảm đau và hạ sốt rất phổ biến và được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách dùng paracetamol đúng cách và an toàn. Việc sử dụng quá liều, quá thường xuyên hoặc kết hợp với các loại thuốc khác có thể gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt là cho gan và thận. Trong bài báo này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về paracetamol, cách dùng, liều lượng, tác dụng phụ và những điều cần lưu ý khi sử dụng thuốc này.

Paracetamol: Thuốc giảm đau và hạ sốt phổ biến nhưng không phải ai cũng biết cách dùng đúng

Giới thiệu

Paracetamol là một loại thuốc không steroid có tác dụng chống viêm (NSAID), có khả năng giảm đau và hạ sốt hiệu quả. Paracetamol được phát hiện vào năm 1877 và được đưa vào sử dụng lâm sàng vào năm 1887. Paracetamol có thể được mua dưới nhiều tên thương mại khác nhau, như Panadol, Tylenol, Efferalgan, Calpol, Dafalgan… Paracetamol có thể được dùng để điều trị các triệu chứng như đau đầu, đau răng, đau cơ, đau khớp, sốt do cảm lạnh hoặc cúm.

Nội dung chính

Cách dùng paracetamol

Paracetamol có thể được dùng qua đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch. Paracetamol qua đường uống có thể được dùng dưới dạng viên nén, viên nang, siro hoặc bột. Paracetamol tiêm tĩnh mạch chỉ được dùng trong các trường hợp cấp cứu hoặc khi bệnh nhân không thể uống thuốc.

Paracetamol nên được dùng theo chỉ định của bác sĩ hoặc theo hướng dẫn trên nhãn thuốc. Paracetamol nên được uống sau khi ăn để giảm nguy cơ bị kích ứng dạ dày. Paracetamol không nên được uống quá 4 lần trong một ngày và không nên được uống liên tục trong quá 3 ngày. Nếu triệu chứng không giảm sau khi dùng paracetamol, bạn nên đi khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Liều lượng paracetamol

Liều lượng paracetamol phụ thuộc vào tuổi, cân nặng và tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Bạn nên tuân thủ liều lượng được ghi trên nhãn thuốc hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Bạn không nên tự ý tăng liều lượng hoặc thời gian sử dụng paracetamol mà không có sự đồng ý của bác sĩ.

Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), liều lượng paracetamol tối đa cho người lớn là 4 g (4000 mg) mỗi ngày. Liều lượng paracetamol cho trẻ em phải được tính theo cân nặng của trẻ, thường là 10-15 mg/kg mỗi lần, không quá 60 mg/kg mỗi ngày. Bạn nên dùng thang đo hoặc muỗng đong để đo lượng siro hoặc bột paracetamol cho trẻ em, không nên dùng muỗng ăn hoặc muỗng cà phê vì có thể gây ra sai lệch liều lượng.

Tác dụng phụ của paracetamol

Paracetamol là một loại thuốc an toàn nếu được dùng đúng cách và đúng liều lượng. Tuy nhiên, paracetamol cũng có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn ở một số người, đặc biệt là khi dùng quá liều, quá thường xuyên hoặc kết hợp với các loại thuốc khác.

Một số tác dụng phụ thường gặp của paracetamol là:

  • Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng
  • Phát ban, ngứa, nổi mề đay
  • Đau đầu, chóng mặt, mất ngủ
  • Mệt mỏi, khó thở, co giật

Những tác dụng phụ này thường nhẹ và tự biến mất sau khi ngừng dùng thuốc. Bạn nên báo cho bác sĩ biết nếu bạn gặp phải những tác dụng phụ này và nếu chúng gây ra sự bất tiện hoặc khó chịu cho bạn.

Một số tác dụng phụ hiếm gặp nhưng rất nghiêm trọng của paracetamol là:

  • Dị ứng nặng, bao gồm phản ứng sốc phản vệ (anaphylaxis), hô hấp suy (respiratory distress), phù Quincke (angioedema), hội chứng Stevens-Johnson (SJS) hoặc hội chứng Lyell (toxic epidermal necrolysis)
  • Hội chứng Reye, một bệnh hiếm gặp ảnh hưởng đến não và gan của trẻ em và thanh thiếu niên
  • Hội chứng da và niêm mạc rối loạn do thuốc (drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms – DRESS)
  • Suy gan hoặc suy thận cấp tính do viêm gan hoặc viêm thận do thuốc

Những tác dụng phụ này rất nguy hiểm và có thể gây tử vong. Bạn nên ngừng dùng thuốc ngay lập tức và đi cấp cứu nếu bạn có những triệu chứng sau:

  • Sốt cao, da đỏ, da bong tróc hoặc loét
  • Sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng
  • Khó thở, khò khè hoặc ngạt thở
  • Đau ngực, tim đập nhanh hoặc bất thường
  • Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu hoặc phân nhạt
  • Đau bụng, buồn nôn, nôn máu hoặc phân có máu
  • Mất trí nhớ, mơ hồ, hoảng loạn hoặc co giật
  • Xuất huyết bất thường, bầm tím hoặc nổi đốm đỏ trên da
  • Dị ứng hoặc phản ứng quá mẫn với thuốc

Những điều cần lưu ý khi dùng paracetamol

Để dùng paracetamol một cách an toàn và hiệu quả, bạn cần lưu ý những điều sau:

  • Đọc kỹ nhãn thuốc và tuân thủ các hướng dẫn về cách dùng, liều lượng, thời gian sử dụng và những cảnh báo của thuốc.
  • Kiểm tra thành phần của thuốc để tránh dùng quá nhiều paracetamol hoặc kết hợp với các loại thuốc khác có chứa paracetamol. Nhiều loại thuốc khác nhau có thể chứa paracetamol, như các thuốc giảm đau, hạ sốt, chống ho, chống cảm lạnh hoặc chống dị ứng. Bạn nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu bạn không chắc chắn về thành phần của thuốc.
  • Không dùng paracetamol nếu bạn có tiền sử dị ứng hoặc phản ứng quá mẫn với thuốc này hoặc với bất kỳ thành phần nào của thuốc.
  • Không dùng paracetamol nếu bạn có bệnh gan hoặc thận nặng, hoặc đang uống rượu nhiều. Paracetamol có thể làm tăng nguy cơ gây tổn thương gan và thận trong những trường hợp này.
  • Không dùng paracetamol cho trẻ em dưới 2 tháng tuổi, trừ khi có chỉ định của bác sĩ. Paracetamol có thể gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm cho trẻ em nhỏ tuổi này.
  • Không dùng paracetamol cho trẻ em và thanh thiếu niên có triệu chứng sốt cao, buồn nôn, nôn hoặc mệt mỏi sau khi bị viêm amidan, viêm tai giữa, viêm xoang hoặc cúm. Paracetamol có thể gây ra hội chứng Reye, một bệnh hiếm gặp ảnh hưởng đến não và gan của trẻ em và thanh thiếu niên.
  • Không dùng paracetamol cho phụ nữ có thai hoặc cho con bú, trừ khi có sự cho phép của bác sĩ. Paracetamol có thể qua nhau thai hoặc sữa mẹ và ảnh hưởng đến thai nhi hoặc trẻ sơ sinh.
  • Thông báo cho bác sĩ về tất cả các loại thuốc bạn đang dùng hoặc sắp dùng, bao gồm cả các loại thuốc không kê đơn, thuốc thảo mộc, vitamin và khoáng chất. Một số loại thuốc có thể tương tác với paracetamol và gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm. Ví dụ, các loại thuốc sau đây có thể làm tăng nguy cơ gây tổn thương gan khi kết hợp với paracetamol:
    • Thuốc chống đông máu (warfarin)
    • Thuốc kháng viêm không steroid (ibuprofen, naproxen)
    • Thuốc chống lao (isoniazid)
    • Thuốc chống nấm (ketoconazole)
    • Thuốc chống trầm cảm (fluoxetine, sertraline)
    • Thuốc chống động kinh (phenytoin, carbamazepine)
    • Thuốc chống virus (zidovudine)

Kết luận

Paracetamol là một loại thuốc giảm đau và hạ sốt rất phổ biến và được sử dụng rộng rãi trên thế giới. Tuy nhiên, paracetamol cũng có thể gây ra những tác dụng phụ nghiêm trọng cho sức khỏe, đặc biệt là cho gan và thận. Bạn nên dùng paracetamol một cách cẩn thận và tuân thủ các hướng dẫn về cách dùng, liều lượng, thời gian sử dụng và những cảnh báo của thuốc. Bạn nên báo cho bác sĩ biết nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào bất thường sau khi dùng paracetamol hoặc nếu triệu chứng không giảm sau khi dùng thuốc. Bạn nên đi khám bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời nếu bạn gặp phải những tác dụng phụ nguy hiểm của paracetamol.

Bạn cũng có thể thích..