Thông tin dược

Prep là gì? Những điều cần biết về thuốc dự phòng HIV

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Bài báo này sẽ giới thiệu về Prep, một loại thuốc dự phòng HIV, cách sử dụng, lợi ích và tác dụng phụ của nó. Bài báo cũng sẽ cung cấp một số thông tin về tình hình HIV/AIDS ở Việt Nam và các nguồn hỗ trợ cho người nhiễm HIV.

Prep là gì? Những điều cần biết về thuốc dự phòng HIV

Giới thiệu

HIV là vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS), một căn bệnh nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời. HIV lây truyền qua các tuyến đường máu, tình dục và mẹ sang con. Hiện nay, chưa có thuốc hoặc vaccine chữa trị hoàn toàn HIV/AIDS, nhưng có các phương pháp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả để giảm nguy cơ lây nhiễm và cải thiện chất lượng sống cho người nhiễm HIV.

Một trong những phương pháp phòng ngừa HIV hiện đại và tiên tiến nhất là Prep (viết tắt của pre-exposure prophylaxis), tức là dùng thuốc trước khi tiếp xúc với nguy cơ lây nhiễm HIV. Prep là một loại thuốc uống hàng ngày, chứa hai hoạt chất là tenofovir và emtricitabine, có khả năng ngăn chặn vi rút HIV xâm nhập và nhân lên trong cơ thể. Prep được khuyến cáo cho những người có nguy cơ cao bị lây nhiễm HIV, như những người có quan hệ tình dục không an toàn, những người sử dụng chung kim tiêm, hoặc những người có bạn đời nhiễm HIV.

Trong bài báo này, chúng tôi sẽ giải đáp một số câu hỏi thường gặp về Prep, như Prep là gì, cách sử dụng, lợi ích và tác dụng phụ của nó. Chúng tôi cũng sẽ cung cấp một số thông tin về tình hình HIV/AIDS ở Việt Nam và các nguồn hỗ trợ cho người nhiễm HIV.

Nội dung chính

Prep là gì?

Prep là viết tắt của pre-exposure prophylaxis, tức là dùng thuốc trước khi tiếp xúc với nguy cơ lây nhiễm HIV. Prep là một loại thuốc uống hàng ngày, chứa hai hoạt chất là tenofovir và emtricitabine, có khả năng ngăn chặn vi rút HIV xâm nhập và nhân lên trong cơ thể. Prep được khuyến cáo cho những người có nguy cơ cao bị lây nhiễm HIV, như những người có quan hệ tình dục không an toàn, những người sử dụng chung kim tiêm, hoặc những người có bạn đời nhiễm HIV.

Prep không phải là vaccine chống HIV, mà là một biện pháp phòng ngừa bổ sung cho các biện pháp khác, như sử dụng bao cao su, kiểm tra HIV thường xuyên, và điều trị HIV sớm nếu có. Prep cũng không phải là thuốc chữa trị HIV, nên không thể dùng cho những người đã nhiễm HIV. Nếu bạn nghi ngờ mình có thể bị nhiễm HIV, bạn nên đi kiểm tra ngay và không dùng Prep.

Cách sử dụng Prep

Để sử dụng Prep hiệu quả, bạn cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế. Bạn cần uống một viên thuốc mỗi ngày, vào cùng một giờ trong ngày. Bạn không nên bỏ qua hoặc quên uống thuốc, vì điều đó sẽ làm giảm hiệu quả phòng ngừa của Prep. Bạn cũng nên kiểm tra HIV ít nhất mỗi ba tháng để đảm bảo bạn không bị nhiễm HIV trong khi dùng Prep.

Prep có thể mất một thời gian để có hiệu lực trong cơ thể. Theo các nghiên cứu, bạn cần uống Prep liên tục từ 7 đến 21 ngày trước khi có quan hệ tình dục để đạt được hiệu quả phòng ngừa tối ưu. Tùy thuộc vào loại quan hệ tình dục và cơ địa của bạn, thời gian cần thiết có thể khác nhau. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để biết chính xác thời gian bạn cần uống Prep trước khi có quan hệ tình dục.

Bạn cũng nên tiếp tục uống Prep trong một thời gian sau khi ngừng có quan hệ tình dục để đảm bảo vi rút HIV không có cơ hội xâm nhập vào cơ thể. Theo các nghiên cứu, bạn cần uống Prep liên tục từ 28 đến 30 ngày sau khi ngừng có quan hệ tình dục để đạt được hiệu quả phòng ngừa tối ưu. Tùy thuộc vào loại quan hệ tình dục và cơ địa của bạn, thời gian cần thiết có thể khác nhau. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc nhân viên y tế để biết chính xác thời gian bạn cần uống Prep sau khi ngừng có quan hệ tình dục.

Lợi ích và tác dụng phụ của Prep

Prep là một phương pháp phòng ngừa HIV hiệu quả và an toàn. Theo các nghiên cứu, nếu bạn uống Prep đúng cách và đều đặn, bạn có thể giảm được nguy cơ lây nhiễm HIV qua đường tình dục lên đến 99%, và qua đường máu lên đến 74%. Prep cũng có thể giúp bạn giảm lo lắng và tăng cường tự tin khi có quan hệ tình dục.

Tuy nhiên, Prep không phải là phương pháp hoàn hảo và không thể bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) khác, như giang mai, lậu, hoặc viêm gan B. Do đó, bạn vẫn nên sử dụng bao cao su và kiểm tra STD thường xuyên khi dùng Prep.

Prep cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ nhẹ cho một số người, như buồn nôn, đau đầu, tiêu chảy, hoặc mệt mỏi. Những tác dụng phụ này thường biến mất sau một vài tuần sử dụng Prep. Nếu bạn gặp phải những tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc kéo dài, bạn nên báo cho bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tư vấn và điều chỉnh liều lượng hoặc loại thuốc.

Một số trường hợp hiếm hơn, Prep có thể ảnh hưởng đến chức năng thận hoặc xương của bạn. Do đó, bạn cần kiểm tra thường xuyên các chỉ số sức khỏe liên quan khi dùng Prep. Bạn cũng nên tránh uống rượu hoặc các chất kích thích khác khi dùng Prep, vì chúng có thể làm tăng nguy cơ gây hại cho gan và thận.

Tình hình HIV/AIDS ở Việt Nam và các nguồn hỗ trợ cho người nhiễm HIV

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam là một trong những quốc gia có tình hình HIV/AIDS nghiêm trọng nhất khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Tính đến cuối năm 2020, Việt Nam có khoảng 230.000 người sống với HIV, trong đó khoảng 13.000 người đã chết vì AIDS. Nguyên nhân chính gây ra HIV/AIDS ở Việt Nam là quan hệ tình dục không an toàn và sử dụng chung kim tiêm. Những nhóm có nguy cơ cao bị lây nhiễm HIV bao gồm những người tiêu dùng ma túy tiêm, những người làm công việc mại dâm, những người đồng tính nam hoặc song tính nam, và những người có bạn đời nhiễm HIV.

Việt Nam đã có nhiều nỗ lực để phòng chống và kiểm soát HIV/AIDS trong những năm qua. Chính phủ đã ban hành các chính sách và chiến lược quốc gia về HIV/AIDS, cũng như hợp tác với các tổ chức quốc tế và phi chính phủ để triển khai các hoạt động can thiệp và hỗ trợ cho người nhiễm HIV. Một trong những thành tựu quan trọng là việc mở rộng quy mô cung cấp thuốc điều trị kháng virus (ARV) cho người nhiễm HIV. Theo WHO, vào cuối năm 2020, khoảng 68% người nhiễm HIV ở Việt Nam đã được tiếp cận với thuốc ARV. Thuốc ARV có thể giúp ngăn chặn sự phát triển của vi rút HIV trong cơ thể, giảm khả năng lây truyền cho người khác, và cải thiện chất lượng sống cho người nhiễm HIV.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đã bắt đầu áp dụng Prep cho những nhóm có nguy cơ cao bị lây nhiễm HIV từ năm 2017. Theo Bộ Y tế, hiện có khoảng 10.000 người đang sử dụng Prep ở Việt Nam. Prep được cung cấp miễn phí hoặc có phí tùy thuộc vào các dự án và địa điểm. Bạn có thể tìm hiểu thêm về Prep và các địa điểm cung cấp Prep tại website [Prep Vietnam] hoặc gọi đến tổng đài 1800 1769.

Nếu bạn là người nhiễm HIV hoặc có nguy cơ lây nhiễm HIV, bạn không nên tự ti hoặc e ngại. Bạn nên tìm kiếm sự giúp đỡ và hỗ trợ từ các cơ quan y tế, các tổ chức xã hội, và cộng đồng người nhiễm HIV. Bạn cũng nên duy trì một lối sống lành mạnh, ăn uống cân bằng, tập thể dục, và tránh stress. Bạn có thể tham gia các hoạt động giao lưu, học hỏi, và chia sẻ kinh nghiệm với những người có cùng hoàn cảnh qua các kênh trực tuyến hoặc trực tiếp. Một số nguồn hỗ trợ cho người nhiễm HIV mà bạn có thể tham khảo là:

  • [Sống tích cực]: Một trang web cung cấp thông tin, tư vấn, và hỗ trợ cho người nhiễm HIV và người thân.
  • [Tin tâm]: Một trang web cung cấp thông tin, tư vấn, và hỗ trợ cho những người làm công việc mại dâm và những người có quan hệ tình dục không an toàn.
  • [G-link]: Một tổ chức phi chính phủ hỗ trợ cho những người đồng tính nam hoặc song tính nam về sức khỏe, giáo dục, và quyền lợi.
  • [SCDI]: Một tổ chức phi chính phủ hỗ trợ cho những người tiêu dùng ma túy tiêm và những người bị xã hội bỏ rơi về sức khỏe, giáo dục, và quyền lợi.

Kết luận

Prep là một phương pháp phòng ngừa HIV hiệu quả và an toàn cho những người có nguy cơ cao bị lây nhiễm HIV. Tuy nhiên, Prep không thể bảo vệ bạn khỏi các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác, và có thể gây ra một số tác dụng phụ nhẹ. Do đó, bạn vẫn nên sử dụng bao cao su và kiểm tra STD thường xuyên khi dùng Prep. Bạn cũng nên tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế khi sử dụng Prep.

Bạn cũng có thể thích..