Sức khỏe tổng quát

Thoái hóa khớp: Nguyên nhân, triệu chứng và những cách phòng ngừa hiệu quả

Reading Time: 7 minutes

Thoái hóa khớp là một bệnh lý mạn tính, xảy ra khi sụn khớp bị hao mòn, nứt vỡ và mất đi. Sụn khớp là một loại mô có chức năng làm giảm ma sát và hấp thụ lực tác động lên khớp. Khi sụn khớp bị tổn thương, các xương trong khớp sẽ chà xát trực tiếp vào nhau, gây ra các triệu chứng như đau, cứng khớp, sưng và giảm chức năng của khớp.

Thoái hóa khớp có thể ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào trong cơ thể, nhưng thường gặp nhất ở các khớp chịu tải trọng nhiều, như khớp gối, khớp háng, khớp cổ tay và khớp ngón tay. Thoái hóa khớp là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra tàn phế và suy giảm chất lượng cuộc sống ở người cao tuổi. Tuy nhiên, thoái hóa khớp cũng có thể xảy ra ở người trẻ tuổi do các yếu tố nguy cơ khác.

Thoái hóa khớp: Nguyên nhân, triệu chứng và những cách phòng ngừa hiệu quả

Nguyên nhân thoái hóa khớp

Nguyên nhân chính xác của thoái hóa khớp vẫn chưa được biết rõ, nhưng có nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

  • Tuổi tác: Thoái hóa khớp thường gặp ở người trên 40 tuổi và gần như phổ biến ở người trên 80 tuổi. Điều này có thể do quá trình lão hóa làm giảm khả năng tái tạo và phục hồi của sụn khớp.
  • Giới tính: Thoái hóa khớp có xu hướng gặp nhiều hơn ở phụ nữ so với nam giới, đặc biệt là sau tuổi mãn kinh. Điều này có thể liên quan đến sự giảm sản xuất estrogen – một loại hormon nữ có vai trò bảo vệ sụn khớp.
  • Cân nặng: Thừa cân hoặc béo phì làm tăng áp lực lên các khớp chịu tải trọng, như khớp gối và khớp háng. Điều này làm gia tăng sự mài mòn và tổn thương của sụn khớp. Ngoài ra, mỡ thừa cũng có thể tiết ra các chất gây viêm, làm tăng quá trình phá hủy sụn khớp.
  • Chấn thương hoặc tổn thương khớp: Các chấn thương hoặc tổn thương do tai nạn, vận động quá mức hoặc viêm nhiễm có thể làm hỏng sụn khớp và dẫn đến thoái hóa sớm. Ví dụ: viêm khớp dạng thấp, gút, viêm khớp nhiễm trùng hoặc viêm khớp sau nhiễm trùng.
  • Di truyền: Một số người có thể có di truyền bẩm sinh làm cho sụn khớp dễ bị tổn thương hơn. Ví dụ: loạn sản xương hông, bệnh Wilson, bệnh nhiễm sắc tố sắt mô.
  • Bất thường khớp: Một số người có thể có bất thường về cấu trúc hoặc hình dạng của khớp, làm cho sụn khớp bị phân bố không đồng đều và bị mòn nhanh hơn. Ví dụ: chẹo vẹo xương, xương lồi ra.

Triệu chứng thoái hóa khớp

Triệu chứng của thoái hóa khớp thường xuất hiện dần dần và biến chứng theo thời gian. Các triệu chứng thường gặp nhất là:

  • Đau khớp: Đây là triệu chứng đầu tiên và rõ rệt nhất của thoái hóa khớp. Đau khớp thường tăng lên khi vận động, nhất là khi mang vác, leo cầu thang, chạy hoặc nhảy. Đau khớp cũng có thể xuất hiện khi nghỉ ngơi hoặc khi thời tiết thay đổi. Đau khớp có thể lan ra các vùng xung quanh, như đùi, bắp chân hoặc lưng.
  • Cứng khớp: Cứng khớp là tình trạng khó cử động hoặc giới hạn phạm vi cử động của khớp. Cứng khớp thường xảy ra sau khi thức dậy hoặc sau khi nghỉ ngơi lâu. Cứng khớp thường kéo dài ít hơn 30 phút và giảm dần khi vận động nhẹ nhàng.
  • Sưng khớp: Sưng khớp là tình trạng tăng kích thước của khớp do tích tụ dịch hoặc viêm màng hoạt dịch. Sưng khớp có thể gây cảm giác căng, nóng và đỏ ở vùng da bao quanh khớp. Sưng khớp thường xảy ra khi bệnh tiến triển nặng hoặc khi có viêm nhiễm.
  • Tiếng kêu lục khục: Tiếng kêu lục khục là âm thanh phát ra khi các xương trong khớp chà xát vào nhau. Tiếng kêu lục khục có thể không gây đau, nhưng cho thấy sự mất đi của sụn khớp.
  • Biến dạng khớp: Biến dạng khớp là tình trạng hình dạng của khớp bị thay đổi do sụn khớp bị mòn hoặc xương bị phì đại (gai xương). Biến dạng khớp có thể làm cho khớp bị cong vẹo, lệch trục hoặc mất cân bằng.

Những cách phòng ngừa hiệu quả

Thoái hóa khớp là một bệnh lý không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể làm chậm quá trình tiến triển và giảm các triệu chứng bằng các biện pháp điều trị và phòng ngừa. Một số cách phòng ngừa hiệu quả cho thoái hóa khớp là:

  • Giảm cân: Giảm cân là một trong những biện pháp quan trọng để giảm áp lực lên các khớp chịu tải trọng, như khớp gối và khớp háng. Giảm cân cũng có thể giảm viêm và cải thiện chức năng của khớp. Theo một nghiên cứu, mỗi kilogram giảm cân có thể giảm đến 4 kilogram áp lực lên khớp gối. Bạn có thể giảm cân bằng cách ăn uống hợp lý, hạn chế các thực phẩm có nhiều calo, đường, chất béo và muối. Bạn cũng nên uống đủ nước và tránh các loại đồ uống có ga, có cồn hoặc có chứa caffeine.
  • Tập luyện: Tập luyện là một cách hiệu quả để duy trì sức khỏe và linh hoạt của khớp. Tập luyện có thể giúp tăng cường cơ bắp, giảm đau, cải thiện dịch hoạt dịch và tăng phạm vi cử động của khớp. Bạn nên chọn những loại tập luyện phù hợp với tình trạng của bạn, như đi bộ, bơi lội, yoga hoặc thể dục nhẹ nhàng. Bạn nên tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày một tuần. Bạn cũng nên tránh những loại tập luyện gây quá tải cho khớp, như chạy bộ, nhảy dây hoặc chơi thể thao đối kháng.
  • Sử dụng các thiết bị hỗ trợ: Sử dụng các thiết bị hỗ trợ là một cách để giảm gánh nặng cho khớp và giúp bạn di chuyển dễ dàng hơn. Các thiết bị hỗ trợ có thể là gậy, nạng, ghế xe lăn, ghế bô hoặc ghế massage. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc vật lý trị liệu để chọn loại thiết bị hỗ trợ phù hợp với bạn.
  • Sử dụng thuốc: Sử dụng thuốc là một biện pháp để giảm đau và viêm ở khớp. Các loại thuốc thường được sử dụng cho thoái hóa khớp là thuốc giảm đau không steroid (NSAID), như ibuprofen, naproxen hoặc aspirin. Các loại thuốc này có thể làm giảm đau và sưng ở khớp, nhưng cũng có thể gây ra các tác dụng phụ như loét dạ dày, chảy máu hoặc suy thận. Bạn nên sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ và không nên lạm dụng hoặc tự ý ngừng thuốc.
  • Sử dụng các phương pháp tự nhiên: Ngoài các biện pháp trên, bạn cũng có thể sử dụng các phương pháp tự nhiên để làm dịu các triệu chứng của thoái hóa khớp. Một số phương pháp tự nhiên có thể là:
    • Áp dụng nhiệt hoặc lạnh: Áp dụng nhiệt hoặc lạnh là một cách để giảm đau và sưng ở khớp. Bạn có thể sử dụng túi nước nóng, chăn điện, gói đá, hoặc kem làm lạnh để áp dụng lên vùng khớp bị đau. Bạn nên áp dụng nhiệt hoặc lạnh trong khoảng 15 đến 20 phút mỗi lần và lặp lại nhiều lần trong ngày. Bạn cũng nên tránh áp dụng quá nóng hoặc quá lạnh để tránh bỏng hoặc đóng băng da.
    • Sử dụng các loại thảo dược hoặc thực phẩm có lợi cho khớp: Một số loại thảo dược hoặc thực phẩm có thể có tác dụng chống viêm, chống oxy hóa và bảo vệ sụn khớp. Bạn có thể sử dụng các loại thảo dược hoặc thực phẩm này như một phần của chế độ ăn uống hoặc dưới dạng viên uống, thuốc bôi hoặc trà. Một số loại thảo dược hoặc thực phẩm có lợi cho khớp là:
      • Nghệ: Nghệ là một loại gia vị có chứa curcumin, một chất có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa mạnh. Nghệ có thể giúp giảm đau, sưng và cứng khớp ở người bị thoái hóa khớp. Bạn có thể sử dụng nghệ để nấu ăn, uống trà hoặc uống viên nghệ.
      • Gừng: Gừng là một loại thảo dược có chứa gingerol, một chất có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa. Gừng có thể giúp giảm đau, sưng và cải thiện chức năng của khớp. Bạn có thể sử dụng gừng để nấu ăn, uống trà hoặc uống viên gừng.
      • Cây đinh hương: Cây đinh hương là một loại cây có chứa eugenol, một chất có tác dụng giảm viêm và làm tê. Cây đinh hương có thể giúp giảm đau và sưng ở khớp. Bạn có thể sử dụng cây đinh hương để nấu ăn, uống trà hoặc bôi thuốc cây đinh hương.
      • Cây quế: Cây quế là một loại cây có chứa cinnamaldehyde, một chất có tác dụng chống viêm và kích thích tuần hoàn máu. Cây quế có thể giúp giảm đau, sưng và cải thiện chức năng của khớp. Bạn có thể sử dụng cây quế để nấu ăn, uống trà hoặc uống viên quế.
      • Cá hồi: Cá hồi là một loại thực phẩm giàu omega-3, một loại axit béo không no có tác dụng chống viêm và bảo vệ sụn khớp. Cá hồi cũng cung cấp vitamin D, một loại vitamin quan trọng cho xương và khớp. Cá hồi có thể giúp giảm đau, sưng và ngăn ngừa thoái hóa khớp. Bạn nên ăn cá hồi ít nhất hai lần một tuần.

Đây là những thông tin mà tôi đã tìm hiểu về thoái hóa khớp và những cách phòng ngừa hiệu quả cho bệnh này. Tôi hy vọng bài báo của tôi sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và cách thức để chăm sóc khớp của mình. Tôi cũng mong bạn sẽ áp dụng những biện pháp phòng ngừa mà tôi đã đề cập để giảm nguy cơ mắc bệnh và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Kết luận

Thoái hóa khớp là một bệnh lý mạn tính, không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể làm chậm quá trình tiến triển và giảm các triệu chứng bằng các biện pháp điều trị và phòng ngừa. Thoái hóa khớp có nhiều nguyên nhân, như tuổi tác, giới tính, cân nặng, chấn thương, di truyền hoặc bất thường khớp. Thoái hóa khớp có thể gây ra các triệu chứng như đau, cứng, sưng, tiếng kêu lục khục hoặc biến dạng khớp. Những cách phòng ngừa hiệu quả cho thoái hóa khớp là giảm cân, tập luyện, sử dụng các thiết bị hỗ trợ, sử dụng thuốc hoặc sử dụng các phương pháp tự nhiên. Bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ biện pháp nào để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Bạn cũng có thể thích..