Dinh dưỡng và chế độ ăn

Thực phẩm chức năng bổ não: Có thật sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò?

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Bạn có biết rằng não bộ là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể, chiếm khoảng 2% trọng lượng cơ thể nhưng tiêu thụ đến 20% năng lượng? Não bộ là trung tâm điều khiển các hoạt động của cơ thể, nhận và xử lý các thông tin từ các giác quan, và phản ứng lại với môi trường. Não bộ cũng là nơi lưu trữ và tái tạo ký ức, học hỏi và sáng tạo.

Vì vậy, việc chăm sóc não bộ là rất quan trọng, không chỉ để duy trì sức khỏe mà còn để nâng cao khả năng tư duy, nhận thức và trí nhớ. Một trong những cách chăm sóc não bộ được nhiều người lựa chọn là sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não. Đây là những sản phẩm được quảng cáo có chứa các thành phần có lợi cho não bộ, như omega-3, vitamin B, ginkgo biloba, curcumin, hoặc caffeine.

Tuy nhiên, liệu các loại thực phẩm chức năng bổ não có thật sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò của các nhà sản xuất để thu hút người tiêu dùng? Các loại thực phẩm chức năng bổ não có an toàn hay có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn? Và làm thế nào để chọn lựa và sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não một cách hợp lý và khoa học? Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp những câu hỏi này.

Thực phẩm chức năng bổ não: Có thật sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò?

Giới thiệu

Thực phẩm chức năng là những sản phẩm có nguồn gốc từ thực vật, động vật hoặc vi sinh vật, được xử lý để có dạng dễ sử dụng, như viên nang, viên uống, hoặc nước uống. Thực phẩm chức năng có chứa một hoặc một số thành phần có tác dụng bổ sung dinh dưỡng hoặc điều chỉnh các chức năng sinh lý của cơ thể.

Thực phẩm chức năng bổ não là một loại thực phẩm chức năng được thiết kế để cải thiện các chức năng của não bộ, như tăng cường khả năng tập trung, học tập, ghi nhớ, phản xạ, hay sáng tạo. Các loại thực phẩm chức năng bổ não thường có chứa các thành phần có vai trò trong việc duy trì hoặc tăng cường hoạt động của các tế bào thần kinh, các dây thần kinh, hoặc các hệ thống dẫn truyền thần kinh.

Nội dung chính

Các loại thực phẩm chức năng bổ não phổ biến

Có rất nhiều loại thực phẩm chức năng bổ não được bán trên thị trường với các công dụng và thành phần khác nhau. Dưới đây là một số loại thực phẩm chức năng bổ não phổ biến và các thành phần chính của chúng:

  • Omega-3: Đây là một loại axit béo không no có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và bảo vệ các tế bào thần kinh. Omega-3 cũng có tác dụng giảm viêm, ngăn ngừa các bệnh tim mạch, và cải thiện khả năng nhận thức. Omega-3 có nhiều trong các loại hải sản như cá hồi, cá ngừ, hay sò.
  • Vitamin B: Đây là một nhóm gồm nhiều loại vitamin có liên quan đến việc sản xuất năng lượng, tổng hợp các chất dẫn truyền thần kinh, và duy trì sự ổn định của màng tế bào thần kinh. Các loại vitamin B bao gồm vitamin B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, và B12. Các loại vitamin B có nhiều trong các loại thực phẩm như thịt, trứng, sữa, hạt, rau xanh, hoặc men bia.
  • Ginkgo biloba: Đây là một loại cây cổ thụ có nguồn gốc từ Trung Quốc, được coi là một trong những vị thuốc quý nhất trong y học cổ truyền. Ginkgo biloba có chứa các chất chống oxy hóa và chống viêm, có tác dụng cải thiện tuần hoàn máu đến não bộ, tăng cường khả năng tập trung và trí nhớ, và ngăn ngừa các bệnh liên quan đến sự suy giảm não bộ.
  • Curcumin: Đây là một chất màu vàng có trong nghệ, một loại gia vị phổ biến trong ẩm thực Việt Nam. Curcumin có chứa các chất chống oxy hóa và chống viêm mạnh, có tác dụng bảo vệ não bộ khỏi các tổn thương do các gốc tự do gây ra, kích thích sự sinh sản của các tế bào thần kinh mới, và cải thiện khả năng nhận thức và trí nhớ.
  • Caffeine: Đây là một chất kích thích thần kinh phổ biến nhất trên thế giới, có trong các loại đồ uống như cà phê, trà, hay nước ngọt. Caffeine có tác dụng làm giảm cảm giác mệt mỏi, tăng cường sự tỉnh táo và tập trung, và cải thiện khả năng phản xạ và học tập.

Hiệu quả và an toàn của các loại thực phẩm chức năng bổ não

Các loại thực phẩm chức năng bổ não được quảng cáo rằng có thể giúp bạn thông minh hơn, nhanh nhẹn hơn, hay sáng tạo hơn. Tuy nhiên, liệu đây có phải là sự thật hay chỉ là chiêu trò của các nhà sản xuất để thu hút người tiêu dùng?

Theo các nghiên cứu khoa học, hiệu quả của các loại thực phẩm chức năng bổ não không phải là rõ ràng và đồng nhất. Một số nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não có thể mang lại một số lợi ích cho não bộ, nhưng không phải là đáng kể hoặc ổn định. Một số nghiên cứu khác lại cho thấy rằng việc sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não không có tác dụng gì hoặc thậm chí có thể gây hại cho não bộ. Ví dụ, một nghiên cứu năm 2018 của Đại học Pennsylvania (Mỹ) đã khảo sát ở hơn 1000 người và phát hiện ra rằng việc sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não không có ảnh hưởng đến khả năng nhận thức, trí nhớ, hay tư duy logic của họ. Một nghiên cứu khác năm 2019 của Đại học Oxford (Anh) đã chỉ ra rằng việc sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não có chứa caffeine có thể gây ra những tác dụng phụ như lo lắng, căng thẳng, hay mất ngủ.

Về mặt an toàn, các loại thực phẩm chức năng bổ não cũng không được đảm bảo hoàn toàn. Một số loại thực phẩm chức năng bổ não có thể gây ra những phản ứng dị ứng, kích ứng, hay tương tác xấu với các thuốc khác. Một số loại thực phẩm chức năng bổ não cũng có thể chứa các chất bẩn, độc tố, hoặc không đạt tiêu chuẩn về chất lượng và an toàn. Ví dụ, một nghiên cứu năm 2015 của Đại học Guelph (Canada) đã phân tích 26 sản phẩm thực phẩm chức năng bổ não và phát hiện ra rằng hầu hết các sản phẩm này không có nhãn hiệu rõ ràng về thành phần, liều lượng, hoặc cảnh báo. Ngoài ra, một số sản phẩm còn có chứa các chất không được công bố hoặc không được phép sử dụng trong thực phẩm chức năng.

Cách chọn lựa và sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não

Trước khi quyết định sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não, bạn cần cân nhắc kỹ về mục đích, lợi ích, và rủi ro của việc sử dụng chúng. Bạn cũng cần tìm hiểu kỹ về các loại thực phẩm chức năng bổ não trước khi mua và sử dụng. Dưới đây là một số lời khuyên để bạn có thể chọn lựa và sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não một cách hợp lý và khoa học:

  • Tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não. Bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có thể giúp bạn đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn, xác định nhu cầu dinh dưỡng của bạn, và tư vấn cho bạn về việc sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não phù hợp với bạn.
  • Chọn các loại thực phẩm chức năng bổ não có nguồn gốc rõ ràng, uy tín, và được kiểm định về chất lượng và an toàn. Bạn nên tránh mua các loại thực phẩm chức năng bổ não từ các nguồn không tin cậy, không có nhãn hiệu, hoặc không có giấy phép của cơ quan chức năng.
  • Tuân thủ theo hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất hoặc bác sĩ về liều lượng, thời gian, và cách thức sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não. Bạn không nên sử dụng quá liều, quá thời gian, hoặc kết hợp nhiều loại thực phẩm chức năng bổ não với nhau mà không có sự cho phép của bác sĩ.
  • Theo dõi và đánh giá tác dụng của các loại thực phẩm chức năng bổ não đối với não bộ của bạn. Bạn có thể sử dụng các công cụ đo lường khả năng nhận thức, trí nhớ, hay tư duy của bạn trước và sau khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não. Bạn cũng nên chú ý đến những biến đổi về tâm trạng, cảm xúc, hay sức khỏe của bạn khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não.
  • Ngừng sử dụng và báo cho bác sĩ ngay lập tức nếu bạn gặp phải những tác dụng phụ hoặc biến chứng khi sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não. Những tác dụng phụ hoặc biến chứng có thể là những triệu chứng như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, tim đập nhanh, hay rối loạn giấc ngủ.

Kết luận

Thực phẩm chức năng bổ não là một loại sản phẩm được nhiều người quan tâm và sử dụng với hy vọng cải thiện các chức năng của não bộ. Tuy nhiên, hiệu quả và an toàn của các loại thực phẩm chức năng bổ não không phải là rõ ràng và đồng nhất. Một số loại thực phẩm chức năng bổ não có thể mang lại một số lợi ích cho não bộ, nhưng không phải là đáng kể hoặc ổn định. Một số loại thực phẩm chức năng bổ não lại không có tác dụng gì hoặc thậm chí có thể gây hại cho não bộ. Vì vậy, bạn cần cẩn trọng khi quyết định sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não và tuân theo các lời khuyên để chọn lựa và sử dụng các loại thực phẩm chức năng bổ não một cách hợp lý và khoa học.

Bạn cũng có thể thích..