Thông tin dược

Thuốc hoạt huyết dưỡng não: Có thực sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò?

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

Bạn có biết rằng não bộ là bộ phận quan trọng nhất của cơ thể, điều khiển mọi hoạt động của chúng ta, từ suy nghĩ, cảm xúc, nhận thức, ghi nhớ cho đến vận động, sinh lý và nội tiết? Bạn có biết rằng não bộ cần được cung cấp đủ oxy và dinh dưỡng để hoạt động tốt nhất? Bạn có biết rằng tuần hoàn máu lên não có vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe và chức năng của não bộ?

Nếu bạn chưa biết, hãy cùng tôi tìm hiểu về vai trò của tuần hoàn máu lên não và các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não trong bài viết này.

Thuốc hoạt huyết dưỡng não: Có thực sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò?

Giới thiệu

Tuần hoàn máu lên não là quá trình máu được bơm từ tim qua các động mạch lớn và nhỏ để cung cấp oxy và dinh dưỡng cho các tế bào não. Máu cũng mang theo các chất thải và khí carbonic để đưa ra khỏi não qua các tĩnh mạch. Tuần hoàn máu lên não chiếm khoảng 15-20% lượng máu của toàn cơ thể và được điều tiết bởi các yếu tố như huyết áp, nhịp tim, nồng độ oxy và carbonic trong máu.

Tuần hoàn máu lên não có ý nghĩa rất lớn đối với sức khỏe và chức năng của não bộ. Nếu tuần hoàn máu lên não bị suy giảm hay rối loạn, sẽ gây ra các triệu chứng như:

  • Đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, mất thăng bằng.
  • Mất ngủ, mệt mỏi, căng thẳng, lo âu.
  • Suy giảm trí nhớ, giảm tập trung, khó học hỏi.
  • Tê bì, run rẩy, liệt nửa người.
  • Đột quỵ, tử vong.

Có nhiều nguyên nhân gây suy giảm hay rối loạn tuần hoàn máu lên não, như:

  • Lão hóa: Khi tuổi tăng, các mạch máu bị cứng lại, hẹp lại, giảm độ đàn hồi và khả năng co giãn. Điều này làm giảm lưu lượng máu lên não và gây thiếu oxy cho các tế bào não.
  • Bệnh tim mạch: Các bệnh về tim như tim đập nhanh, tim đập chậm, tim rung nhịp hay tim suy yếu sẽ ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim. Nếu tim không bơm đủ máu lên não, sẽ gây thiếu máu não và các biến chứng nguy hiểm.
  • Bệnh huyết áp: Huyết áp cao làm tăng áp lực trong các mạch máu và gây tổn thương cho thành mạch. Huyết áp thấp làm giảm áp lực trong các mạch máu và gây suy giảm tuần hoàn. Cả hai trường hợp đều làm giảm lượng máu lên não và gây thiếu oxy cho các tế bào não.
  • Bệnh tiểu đường: Tiểu đường làm tăng nồng độ đường trong máu và gây hại cho các mạch máu nhỏ. Điều này làm giảm khả năng vận chuyển oxy và dinh dưỡng của máu và gây thiếu hụt cho các tế bào não.
  • Bệnh mỡ máu: Mỡ máu làm tăng nồng độ cholesterol và triglyceride trong máu và gây xơ vữa động mạch. Điều này làm hẹp các mạch máu và cản trở lưu lượng máu lên não.
  • Bệnh lý động mạch não: Các bệnh lý như xoắn động mạch, viêm động mạch, tắc nghẽn động mạch hay rò rỉ động mạch sẽ làm giảm hoặc ngắt quãng lưu lượng máu lên não và gây thiếu máu não cấp tính hay mãn tính.
  • Bệnh lý tĩnh mạch não: Các bệnh lý như viêm tĩnh mạch, hẹp tĩnh mạch hay đông máu tĩnh mạch sẽ làm giảm hoặc ngăn cản dòng máu từ não ra ngoài và gây ứ máu trong não.
  • Bệnh lý hô hấp: Các bệnh lý như hen phế quản, viêm phổi, lao phổi hay suy hô hấp sẽ làm giảm khả năng trao đổi khí của phổi và gây thiếu oxy trong máu. Điều này làm giảm oxy cung cấp cho các tế bào não và gây suy giảm chức năng não.
  • Bệnh lý thận: Các bệnh lý như viêm thận, suy thận hay sỏi thận sẽ làm giảm khả năng lọc máu của thận và gây tích tụ các chất thải trong máu. Điều này làm giảm chất lượng của máu và gây hại cho các tế bào não.
  • Bệnh lý gan: Các bệnh lý như viêm gan, xơ gan hay ung thư gan sẽ làm giảm khả năng chuyển hóa và thanh lọc các chất độc của gan và gây tích tụ các chất độc trong máu. Điều này làm giảm chất lượng của máu và gây hại cho các tế bào não.
  • Bệnh lý tuyến giáp: Các bệnh lý như suy giáp, cường giáp hay u nang giáp sẽ làm thay đổi nồng độ các hormon giáp trong máu và ảnh hưởng đến chuyển hóa của cơ thể. Điều này làm thay đổi nhu cầu oxy và dinh dưỡng của các tế bào não và gây suy giảm chức năng não.
  • Bệnh lý dị ứng: Các bệnh lý như dị ứng thực phẩm, dị ứng thuốc hay dị ứng không khí sẽ làm phát sinh các phản ứng viêm và phóng sinh các chất gây dị ứng trong máu. Điều này làm tăng áp suất trong các mạch máu và gây rối loạn tuần hoàn máu lên não.

Để phòng ngừa và điều trị các triệu chứng do suy giảm hay rối loạn tuần hoàn máu lên não, người ta thường sử dụng các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não. Đây là những loại thuốc có tác dụng cải thiện tuần hoàn máu lên não, tăng cường chức năng não bộ, phòng ngừa và điều trị các bệnh lý liên quan đến não bộ như đau đầu, mất trí nhớ, suy giảm trí tuệ, đột quỵ, Parkinson hay Alzheimer.

Tuy nhiên, không phải tất cả các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não đều có hiệu quả như quảng cáo. Một số loại thuốc chỉ có tác dụng tạm thời, một số loại thuốc không có tác dụng gì, thậm chí còn có thể gây ra các tác dụng phụ nguy hiểm cho sức khỏe. Vậy làm sao để phân biệt được các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não có thực sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò? Hãy cùng tôi tìm hiểu trong phần nội dung chính sau đây.

Nội dung chính

Các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não phổ biến

Theo Phó giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân, Trưởng khoa Dược lý – Đại học Y Hà Nội, có thể chia các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não thành 4 nhóm chính:

  • Nhóm thuốc ức chế phosphodiesterase: Các thuốc trong nhóm này có tác dụng làm giãn các mạch máu não, tăng lưu lượng máu lên não và cải thiện chức năng não bộ. Các thuốc tiêu biểu trong nhóm này là vinpocetinepentoxifylline và cilostazol.
  • Nhóm thuốc ức chế acetylcholinesterase: Các thuốc trong nhóm này có tác dụng làm tăng nồng độ acetylcholine trong não, một chất dẫn truyền thần kinh quan trọng trong quá trình học hỏi và ghi nhớ. Các thuốc tiêu biểu trong nhóm này là donepezilrivastigmine và galantamine.
  • Nhóm thuốc ức chế glutamate: Các thuốc trong nhóm này có tác dụng làm giảm nồng độ glutamate trong não, một chất dẫn truyền thần kinh gây kích thích quá mức và gây tổn thương cho các tế bào não. Các thuốc tiêu biểu trong nhóm này là memantine và piracetam.
  • Nhóm thuốc khác: Các thuốc trong nhóm này có các cơ chế khác nhau để cải thiện tuần hoàn máu lên não và chức năng não bộ, như ginkgo bilobaomega-3vitamin B và E.

Các tiêu chí để đánh giá hiệu quả của thuốc hoạt huyết dưỡng não

Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Hồng Vân, để đánh giá hiệu quả của một loại thuốc hoạt huyết dưỡng não, cần phải xem xét các tiêu chí sau:

  • Tác dụng lâm sàng: Là khả năng cải thiện các triệu chứng và chức năng của bệnh nhân, như đau đầu, mất trí nhớ, suy giảm trí tuệ, đột quỵ, Parkinson hay Alzheimer. Tác dụng lâm sàng của thuốc phải được chứng minh bằng các nghiên cứu lâm sàng uy tín, khách quan và có độ tin cậy cao.
  • Tác dụng cơ chế: Là khả năng tác động đến các cơ chế sinh lý liên quan đến tuần hoàn máu lên não và chức năng não bộ, như làm giãn mạch máu, tăng lưu lượng máu, tăng oxy và dinh dưỡng cho não, ức chế các chất gây kích thích thần kinh, tăng các chất dẫn truyền thần kinh, bảo vệ các tế bào não khỏi tổn thương. Tác dụng cơ chế của thuốc phải được chứng minh bằng các nghiên cứu cơ sở khoa học, như thí nghiệm trên động vật hay mô hình tế bào.
  • Tác dụng phụ: Là những ảnh hưởng không mong muốn của thuốc đối với sức khỏe của bệnh nhân, như buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, chóng mặt, ngủ gật, rối loạn tiền đình, tăng huyết áp, xuất huyết não hay gan. Tác dụng phụ của thuốc phải được ghi rõ trên hướng dẫn sử dụng và được theo dõi trong quá trình điều trị.

Cách phân biệt các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não có thực sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò

Dựa vào các tiêu chí trên, người dùng có thể phân biệt được các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não có thực sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò bằng cách:

  • Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của thuốc: Kiểm tra xem thuốc có được cấp giấy phép lưu hành hay không, có được công nhận là thuốc hoặc thực phẩm chức năng hay không, có được ghi rõ thành phần, liều lượng, chỉ định, chống chỉ định, tác dụng phụ hay không.
  • Tìm hiểu về nguồn gốc của thuốc: Kiểm tra xem thuốc được sản xuất ở đâu, bởi công ty nào, có uy tín hay không, có tuân thủ các tiêu chuẩn sản xuất hay không.
  • Tìm kiếm thông tin về tác dụng lâm sàng và cơ chế của thuốc: Tìm kiếm các nghiên cứu lâm sàng và cơ sở khoa học về thuốc trên các trang web uy tín, như PubMed, Cochrane Library, Google Scholar hay Bing Academic. Đọc kỹ các kết quả và kết luận của các nghiên cứu để xem xét tính khách quan, tin cậy và áp dụng được của chúng.
  • Tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ: Hỏi ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ về thuốc mà bạn muốn sử dụng, xem họ có khuyên dùng hay không, có phù hợp với tình trạng thái sức khỏe, lịch sử bệnh tật, dị ứng hay tương tác thuốc của bạn hay không. Nghe theo hướng dẫn của họ về cách dùng, liều lượng, thời gian và điều kiện bảo quản thuốc.

Bằng cách áp dụng các cách phân biệt trên, bạn có thể tránh được những loại thuốc hoạt huyết dưỡng não không có hiệu quả hay có thể gây hại cho sức khỏe. Bạn cũng có thể chọn được những loại thuốc hoạt huyết dưỡng não có thực sự hiệu quả và phù hợp với nhu cầu và tình trạng của bạn.

Kết luận

Trong bài viết này, tôi đã giới thiệu cho bạn về vai trò của tuần hoàn máu lên não và các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não. Tôi cũng đã chỉ cho bạn cách phân biệt các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não có thực sự hiệu quả hay chỉ là chiêu trò. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn có thêm kiến thức và kinh nghiệm trong việc sử dụng các loại thuốc hoạt huyết dưỡng não một cách an toàn và hiệu quả.

Bạn cũng có thể thích..