Thông tin dược

Thuốc silymarin: Thần dược hay lừa đảo? Những điều bạn cần biết trước khi dùng

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Thuốc silymarin là một loại thuốc bảo vệ gan được chiết xuất từ cây kế sữa (Silybum marianum), một loại cây thân thảo có nguồn gốc từ Địa Trung Hải. Thuốc silymarin có chứa các hoạt chất là silybin, silydianin và silychristin, được gọi chung là flavonolignans. Thuốc silymarin được cho là có khả năng chống oxy hóa, chống viêm, và ức chế các enzyme sinh hóa liên quan đến quá trình tổn thương gan. Thuốc silymarin cũng được quảng cáo là có thể điều trị các bệnh gan như viêm gan, xơ gan, và ung thư gan. Tuy nhiên, liệu thuốc silymarin có thực sự hiệu quả như lời đồn hay không? Và bạn cần biết những gì trước khi dùng thuốc silymarin? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Thuốc silymarin: Thần dược hay lừa đảo? Những điều bạn cần biết trước khi dùng

Giới thiệu

Gan là một cơ quan quan trọng trong cơ thể người, có nhiều chức năng như lọc máu, tiêu hóa thức ăn, sản xuất các chất bổ sung và hormone, và lưu trữ năng lượng. Gan cũng có khả năng phục hồi khi bị tổn thương do các yếu tố như rượu, thuốc, virus, hoặc các chất độc hại. Tuy nhiên, nếu gan bị tổn thương quá nhiều hoặc kéo dài, sẽ dẫn đến các biến chứng như viêm gan mãn tính, xơ gan, hoặc ung thư gan. Các biến chứng này có thể gây ra các triệu chứng như mệt mỏi, ăn uống kém, da và mắt vàng, đau bụng, phù chân, và xuất huyết. Các biến chứng này cũng có thể gây ra tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Do đó, việc bảo vệ gan là rất quan trọng để duy trì sức khỏe và phòng ngừa các bệnh nguy hiểm. Một trong những cách để bảo vệ gan là dùng các loại thuốc có tác dụng chống oxy hóa, chống viêm, và ức chế các enzyme sinh hóa liên quan đến quá trình tổn thương gan. Một trong những loại thuốc được cho là có những tác dụng này là thuốc silymarin.

Nội dung chính

Thuốc silymarin là gì?

Thuốc silymarin là một loại thuốc được chiết xuất từ cây kế sữa (Silybum marianum), một loại cây thân thảo có nguồn gốc từ Địa Trung Hải. Cây kế sữa có hoa màu tím và lá có các đường kẻ trắng. Cây kế sữa được coi là một loại cây dược liệu từ hàng nghìn năm trước, được sử dụng để điều trị các bệnh về gan, mật, và thận. Các bộ phận của cây kế sữa có thể được dùng để làm trà, thuốc, hoặc thực phẩm.

Thuốc silymarin được chiết xuất từ hạt của cây kế sữa, có chứa các hoạt chất là silybin, silydianin và silychristin, được gọi chung là flavonolignans. Các hoạt chất này có cấu trúc phân tử tương tự như các flavonoid, một nhóm chất chống oxy hóa tự nhiên có trong nhiều loại thực vật. Các hoạt chất này cũng có khả năng tương tác với các enzyme sinh hóa và các thụ thể trên bề mặt tế bào gan.

Thuốc silymarin có tác dụng gì?

Thuốc silymarin được cho là có nhiều tác dụng tốt cho gan, như:

  • Chống oxy hóa: Thuốc silymarin có thể bắt và loại bỏ các gốc tự do, là những phân tử không ổn định có thể gây hại cho các tế bào gan. Thuốc silymarin cũng có thể tăng cường hoạt động của các chất chống oxy hóa tự nhiên trong cơ thể, như glutathione và siêu oxit dismutase. Bằng cách chống oxy hóa, thuốc silymarin có thể giảm thiểu sự hủy hoại của các tế bào gan do các yếu tố gây hại như rượu, thuốc, virus, hoặc các chất độc hại.
  • Chống viêm: Thuốc silymarin có thể ức chế các quá trình viêm trong gan, bằng cách giảm sản xuất và phóng thích của các chất gây viêm như cytokine và chemokine. Thuốc silymarin cũng có thể ngăn chặn sự kích hoạt của các tế bào miễn dịch như macrophage và lymphocyte, là những tế bào có vai trò trong quá trình viêm và tổn thương gan. Bằng cách chống viêm, thuốc silymarin có thể giảm nguy cơ viêm gan mãn tính, một biến chứng có thể dẫn đến xơ gan và ung thư gan.
  • Ức chế enzyme sinh hóa: Thuốc silymarin có thể ức chế hoặc điều chỉnh một số enzyme sinh hóa liên quan đến quá trình tổn thương gan. Một số enzyme này là: cytochrome P450, một enzyme liên quan đến việc biến đổi các chất độc hại thành các dạng khác; collagenase, một enzyme liên quan đến việc sản xuất collagen, một loại protein gây xơ vữa trong gan; và matrix metalloproteinase, một enzyme liên quan đến việc phá vỡ các thành phần của mô liên kết trong gan. Bằng cách ức chế enzyme sinh hóa, thuốc silymarin có thể giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan.

Thuốc silymarin có hiệu quả không?

Thuốc silymarin đã được nghiên cứu trong nhiều năm để kiểm tra hiệu quả của nó trong điều trị các bệnh gan. Tuy nhiên, kết quả của các nghiên cứu này là không nhất quán và không thuyết phục. Một số nghiên cứu cho thấy thuốc silymarin có thể cải thiện một số chỉ số chức năng gan, giảm các triệu chứng như mệt mỏi và ăn uống kém, và tăng chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Tuy nhiên, một số nghiên cứu khác lại không tìm thấy sự khác biệt đáng kể giữa nhóm dùng thuốc silymarin và nhóm dùng giả dược (placebo) hoặc nhóm không dùng thuốc. Ngoài ra, các nghiên cứu này cũng có nhiều hạn chế như thiếu tính ngẫu nhiên, thiếu tính mù đôi, thiếu tiêu chuẩn đánh giá, thiếu độ tin cậy, và thiếu độ nhất quán.

Do đó, hiện nay không có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định rằng thuốc silymarin có hiệu quả trong điều trị các bệnh gan. Các tổ chức y tế uy tín như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), và Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) đều không khuyến cáo sử dụng thuốc silymarin để điều trị các bệnh gan. Thay vào đó, các tổ chức này khuyến cáo bệnh nhân nên tuân theo lời khuyên của bác sĩ, dùng các loại thuốc được chứng minh hiệu quả và an toàn, và thực hiện các biện pháp phòng ngừa như hạn chế uống rượu, tránh tiếp xúc với các chất độc hại, và tiêm phòng vaccine viêm gan.

Thuốc silymarin có tác dụng phụ không?

Thuốc silymarin được cho là an toàn khi dùng ở liều thấp và trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, khi dùng ở liều cao hoặc trong thời gian dài, thuốc silymarin có thể gây ra một số tác dụng phụ như:

  • Tiêu chảy: Thuốc silymarin có thể làm tăng hoạt động của ruột, gây ra tiêu chảy ở một số người. Tiêu chảy có thể gây ra mất nước, mất điện giải, và suy kiệt cơ thể. Nếu bạn bị tiêu chảy khi dùng thuốc silymarin, bạn nên uống nhiều nước, ăn các thực phẩm giàu kali và natri, và hạn chế dùng thuốc silymarin.
  • Dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với thuốc silymarin hoặc cây kế sữa. Các triệu chứng dị ứng có thể bao gồm phát ban, ngứa, sưng, khó thở, hoặc sốc phản vệ. Nếu bạn bị dị ứng khi dùng thuốc silymarin, bạn nên ngừng dùng ngay và gọi cấp cứu hoặc đến bệnh viện gần nhất.
  • Tương tác thuốc: Thuốc silymarin có thể tương tác với một số loại thuốc khác, làm thay đổi hiệu quả hoặc gây ra các tác dụng phụ không mong muốn. Một số loại thuốc có thể bị ảnh hưởng bởi thuốc silymarin là: các thuốc chống đông máu như warfarin, các thuốc chống viêm không steroid như ibuprofen, các thuốc chống nhiễm trùng như erythromycin, các thuốc chống đái tháo đường như metformin, và các thuốc chống ung thư như tamoxifen. Nếu bạn đang dùng một trong những loại thuốc này, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng thuốc silymarin.

Kết luận

Thuốc silymarin là một loại thuốc bảo vệ gan được chiết xuất từ cây kế sữa, có chứa các hoạt chất là silybin, silydianin và silychristin. Thuốc silymarin được cho là có khả năng chống oxy hóa, chống viêm, và ức chế các enzyme sinh hóa liên quan đến quá trình tổn thương gan. Tuy nhiên, hiện nay không có bằng chứng khoa học đủ mạnh để khẳng định rằng thuốc silymarin có hiệu quả trong điều trị các bệnh gan. Các tổ chức y tế uy tín không khuyến cáo sử dụng thuốc silymarin để điều trị các bệnh gan. Thuốc silymarin cũng có thể gây ra một số tác dụng phụ như tiêu chảy, dị ứng, hoặc tương tác thuốc. Do đó, bạn nên cẩn thận khi dùng thuốc silymarin và nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi dùng.

Bạn cũng có thể thích..