Sức khỏe tổng quát

Thuốc trị táo bón cho trẻ: Nguyên nhân, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 6 Phút

Táo bón là một tình trạng thường gặp ở trẻ em, khiến trẻ khó đi ngoài, phân cứng, ít và đau. Táo bón có thể gây ra nhiều biến chứng như trĩ, nứt hậu môn, viêm ruột thừa, nhiễm trùng đường tiêu hóa… Táo bón cũng ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của trẻ, làm trẻ mất ngủ, biếng ăn, khó chịu, lo lắng. Vậy nguyên nhân của táo bón ở trẻ là gì? Có những cách nào để phòng ngừa và điều trị hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Thuốc trị táo bón cho trẻ: Nguyên nhân, cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả

Giới thiệu

Táo bón là một tình trạng rất phổ biến ở trẻ em, ước tính khoảng 10-30% trẻ em bị táo bón. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp khó đi ngoài đều là táo bón. Theo định nghĩa của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), táo bón là khi trẻ có ít hơn 3 lần đi ngoài trong một tuần, hoặc phân quá cứng, quá lớn hoặc quá khô. Ngoài ra, táo bón còn có thể kèm theo các triệu chứng khác như:

  • Đau bụng
  • Buồn nôn
  • Chướng bụng
  • Rối loạn tiêu hóa
  • Giảm cân
  • Mất hứng thú với hoạt động
  • Sợ đi ngoài

Táo bón có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ mầm non. Tùy theo thời gian kéo dài của tình trạng, táo bón có thể được chia thành hai loại: táo bón cấp tính và táo bón mãn tính. Táo bón cấp tính là khi trẻ bị táo bón trong một thời gian ngắn (ít hơn 4 tuần), thường do thay đổi chế độ ăn uống, môi trường sống hoặc stress. Táo bón mãn tính là khi trẻ bị táo bón trong một thời gian dài (hơn 4 tuần), thường do các nguyên nhân về sinh lý hoặc tâm lý.

Nguyên nhân

Có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra táo bón ở trẻ em, nhưng phổ biến nhất là do chế độ ăn uống không hợp lý. Một số nguyên nhân khác có thể kể đến như sau:

  • Thiếu hụt chất xơ: Chất xơ là một loại chất không tiêu hóa được trong thức ăn, giúp phân mềm và dễ đi ngoài. Nếu trẻ không đủ chất xơ trong chế độ ăn uống, phân sẽ cứng và khó ra. Các nguồn chất xơ tốt cho trẻ bao gồm rau xanh, hoa quả, ngũ cốc nguyên hạt, đậu hạt…
  • Thiếu hụt nước: Nước là một yếu tố quan trọng để duy trì sự cân bằng của cơ thể, đặc biệt là đường tiêu hóa. Nếu trẻ không uống đủ nước, phân sẽ khô và khó chuyển động trong ruột. Trẻ nên uống nước sạch hoặc nước ép hoa quả, tránh uống nước ngọt, nước có ga, nước trà hoặc cà phê vì chúng có thể gây mất nước và kích thích ruột.
  • Thói quen đi ngoài không đúng: Một số trẻ có thể bị táo bón do thói quen đi ngoài không đúng, như không đi ngoài khi có nhu cầu, giữ phân quá lâu, hay sợ đi ngoài vì đau hoặc sợ mất vệ sinh. Điều này làm cho phân tích lũy trong ruột và càng khó ra hơn. Trẻ nên được khuyến khích đi ngoài khi có cảm giác muốn đi, và tạo cho trẻ một môi trường thoải mái và an toàn khi đi ngoài.
  • Thay đổi chế độ ăn uống hoặc môi trường sống: Một số trẻ có thể bị táo bón khi có những thay đổi lớn trong chế độ ăn uống hoặc môi trường sống, như chuyển từ sữa mẹ sang sữa công thức, từ sữa sang thức ăn dặm, từ nhà sang trường mầm non, từ nơi này sang nơi khác… Những thay đổi này có thể làm cho hệ tiêu hóa của trẻ bị rối loạn và ảnh hưởng đến quá trình đi ngoài. Trẻ cần được thích nghi dần dần với những thay đổi này và được cung cấp đủ chất xơ và nước để duy trì sự thông suốt của ruột.
  • Stress hoặc lo lắng: Một số trẻ có thể bị táo bón do stress hoặc lo lắng về những vấn đề trong gia đình, bạn bè, học tập… Stress hoặc lo lắng có thể làm cho cơ bụng của trẻ co thắt và gây khó khăn cho việc đi ngoài. Trẻ cần được giúp đỡ để giải quyết những vấn đề gây stress hoặc lo lắng, và được tạo cho một không khí yên tĩnh và thoải mái khi đi ngoài.
  • Các nguyên nhân y khoa: Một số trẻ có thể bị táo bón do các nguyên nhân y khoa, như các bệnh lý về ruột (như hirschsprung, megacolon…), các rối loạn chuyển hóa (như tiểu đường, suy giáp…), các rối loạn thần kinh (như liệt dây thần kinh sống…), các dị dạng bẩm sinh (như hội chứng down, spina bifida…), hoặc do sử dụng một số loại thuốc (như thuốc chống co giật, thuốc an thần, thuốc chống viêm…). Những nguyên nhân này cần được chẩn đoán và điều trị bởi bác sĩ nhi khoa hoặc các chuyên gia y tế khác.

Cách phòng ngừa và điều trị

Táo bón ở trẻ em có thể được phòng ngừa và điều trị bằng những cách sau:

  • Điều chỉnh chế độ ăn uống: Trẻ nên được cung cấp đủ chất xơ, nước và các chất dinh dưỡng khác để hỗ trợ quá trình tiêu hóa và đi ngoài. Trẻ nên ăn nhiều rau xanh, hoa quả, ngũ cốc nguyên hạt, đậu hạt… và uống nhiều nước sạch hoặc nước ép hoa quả. Trẻ nên hạn chế ăn các thực phẩm gây táo bón như sữa, phô mai, bánh mì trắng, khoai tây, chuối chín, thịt đỏ… Trẻ cũng nên tránh ăn quá no hoặc quá đói, mà nên ăn đều đặn và vừa đủ.
  • Tập luyện thể dục thể thao: Trẻ nên được khuyến khích tham gia các hoạt động thể dục thể thao để kích thích cơ bụng và ruột hoạt động. Trẻ có thể chơi các trò chơi vận động như đá bóng, nhảy dây, leo trèo… hoặc tham gia các lớp học như bơi lội, võ thuật, khiêu vũ… Trẻ nên vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày và tránh ngồi lâu một chỗ hoặc xem tivi, chơi điện tử quá nhiều.
  • Thay đổi thói quen đi ngoài: Trẻ nên được huấn luyện để đi ngoài theo một lịch trình cố định, ví dụ như sau khi ăn sáng, sau khi về nhà từ trường, trước khi đi ngủ… Trẻ nên được dạy cách đi ngoài đúng cách, như ngồi thẳng, chân chạm đất hoặc có gối đỡ, không gập người quá nhiều, không ép lực quá mạnh. Trẻ cũng nên được khích lệ đi ngoài khi có nhu cầu và không giữ phân quá lâu. Trẻ nên được tạo cho một môi trường thoải mái và an toàn khi đi ngoài, như có người lớn ở bên cạnh, có sách hay đồ chơi để giải trí, có giấy vệ sinh và xà phòng để làm sạch…
  • Sử dụng thuốc trị táo bón cho trẻ: Một số trường hợp táo bón ở trẻ em có thể cần sử dụng thuốc để hỗ trợ quá trình đi ngoài. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc chỉ được thực hiện theo sự chỉ dẫn của bác sĩ và không được tự ý mua hay cho trẻ uống. Có nhiều loại thuốc trị táo bón cho trẻ khác nhau, như thuốc làm mềm phân (như lactulose, polyethylene glycol…), thuốc kích thích ruột (như bisacodyl, senna…), thuốc giãn ruột (như glycerin…), thuốc bôi trơn ruột (như paraffin…). Mỗi loại thuốc có tác dụng và liều lượng khác nhau, nên cần được bác sĩ tư vấn cụ thể.
  • Điều trị các nguyên nhân y khoa: Nếu táo bón ở trẻ em là do các nguyên nhân y khoa, như các bệnh lý về ruột, các rối loạn chuyển hóa, các rối loạn thần kinh, các dị dạng bẩm sinh, hoặc do sử dụng một số loại thuốc, thì cần được điều trị bởi bác sĩ chuyên khoa. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm thuốc, phẫu thuật, vật lý trị liệu, tâm lý trị liệu… tùy theo từng trường hợp cụ thể.

Kết luận

Táo bón ở trẻ em là một tình trạng thường gặp và có thể gây ra nhiều biến chứng nếu không được phòng ngừa và điều trị kịp thời. Nguyên nhân của táo bón ở trẻ em có thể do chế độ ăn uống không hợp lý, thiếu hụt nước, thói quen đi ngoài không đúng, thay đổi chế độ ăn uống hoặc môi trường sống, stress hoặc lo lắng, hoặc do các nguyên nhân y khoa. Cách phòng ngừa và điều trị táo bón ở trẻ em bao gồm điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện thể dục thể thao, thay đổi thói quen đi ngoài, sử dụng thuốc trị táo bón cho trẻ theo chỉ dẫn của bác sĩ, và điều trị các nguyên nhân y khoa nếu có. Nếu trẻ có dấu hiệu của táo bón, cha mẹ nên đưa trẻ đến khám bác sĩ để được tư vấn và hướng dẫn cách phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

Bạn cũng có thể thích..