Sức khỏe tổng quát

Tiền liệt tuyến là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó?

📰 Đọc bài này trong: 8 Phút

Tiền liệt tuyến là một cơ quan nội tiết nhỏ nằm dưới bàng quang và bao quanh phần đầu của ống niệu đạo ở nam giới. Tiền liệt tuyến có chức năng sản xuất và tiết ra một chất lỏng nhờn, gọi là dịch tiền liệt, giúp nuôi dưỡng và bảo vệ tinh trùng. Tiền liệt tuyến cũng có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh lưu lượng nước tiểu và hỗ trợ cương dương.

Tiền liệt tuyến là một cơ quan rất quan trọng đối với sức khỏe sinh sản và tiểu tiện của nam giới. Tuy nhiên, tiền liệt tuyến cũng có thể gặp phải những vấn đề khác nhau, như viêm nhiễm, phì đại, hay ung thư. Những vấn đề này có thể gây ra những triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, và thậm chí có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, bạn nên quan tâm đến sức khỏe của tiền liệt tuyến và biết cách phòng ngừa và điều trị những bệnh lý liên quan.

Tiền liệt tuyến là gì và tại sao bạn nên quan tâm đến nó?

Những vấn đề thường gặp ở tiền liệt tuyến

Viêm tiền liệt tuyến

Viêm tiền liệt tuyến là một tình trạng viêm nhiễm ở tiền liệt tuyến, thường do vi khuẩn hoặc vi rút gây ra. Viêm tiền liệt tuyến có thể xảy ra ở nam giới ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp ở nam giới dưới 50 tuổi. Những triệu chứng của viêm tiền liệt tuyến có thể bao gồm:

  • Sốt, lạnh run, mệt mỏi
  • Đau ở hậu môn, xương chậu, hoặc tinh hoàn
  • Đau khi đi tiểu hoặc xuất tinh
  • Tiểu buốt, tiểu rắt, hoặc tiểu nhiều lần
  • Khó khăn trong việc khởi động hoặc duy trì luồng nước tiểu
  • Dịch tiền liệt có màu vàng hoặc xanh lá cây
  • Cương dương yếu hoặc không cương dương được

Viêm tiền liệt tuyến có thể được chia thành hai loại: cấp tính và mãn tính. Viêm tiền liệt tuyến cấp tính là khi các triệu chứng xuất hiện đột ngột và kéo dài trong một thời gian ngắn. Viêm tiền liệt tuyến mãn tính là khi các triệu chứng xuất hiện lặp đi lặp lại và kéo dài trong một thời gian dài.

Viêm tiền liệt tuyến có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh, thuốc giảm đau, thuốc giãn cơ, hoặc các phương pháp điều trị khác tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Bạn nên đi khám bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của viêm tiền liệt tuyến để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nếu không điều trị, viêm tiền liệt tuyến có thể gây ra những biến chứng như:

  • Nhiễm trùng máu
  • Nhiễm trùng thận
  • Tắc nghẽn ống niệu
  • Vô sinh

Để phòng ngừa viêm tiền liệt tuyến, bạn nên:

  • Uống nhiều nước để làm sạch bàng quang và ống niệu
  • Đi tiểu ngay khi cảm thấy cần và không giữ tiểu quá lâu
  • Giữ vệ sinh vùng sinh dục và hậu môn
  • Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục
  • Hạn chế uống rượu, cà phê, và các thức uống có chứa caffeine
  • Tập thể dục thường xuyên và ăn uống lành mạnh

Phì đại tiền liệt tuyến

Phì đại tiền liệt tuyến là một tình trạng phổ biến ở nam giới trung niên và cao tuổi, khi tiền liệt tuyến to lên quá mức do sự gia tăng của các tế bào. Phì đại tiền liệt tuyến không phải là ung thư và không gây ra ung thư, nhưng có thể gây ra những phiền toái trong việc đi tiểu. Những triệu chứng của phì đại tiền liệt tuyến có thể bao gồm:

  • Tiểu nhiều lần vào ban đêm
  • Tiểu khó khởi động hoặc ngắt quãng
  • Tiểu yếu hoặc không hết
  • Cảm giác bàng quang không trống hoàn toàn sau khi đi tiểu
  • Cần phải đi tiểu gấp hoặc không kìm được nước tiểu
  • Dính máu trong nước tiểu hoặc tinh dịch

Phì đại tiền liệt tuyến có thể được chia thành hai loại: lành tính và ác tính. Phì đại tiền liệt tuyến lành tính là khi các tế bào của tiền liệt tuyến phát triển một cách bình thường, nhưng số lượng quá nhiều. Phì đại tiền liệt tuyến ác tính là khi các tế bào của tiền liệt tuyến biến đổi một cách bất thường và có khả năng lan rộng sang các cơ quan khác. Phì đại tiền liệt tuyến ác tính còn được gọi là ung thư tiền liệt tuyến, sẽ được nói rõ hơn ở phần sau.

Phì đại tiền liệt tuyến có thể được điều trị bằng thuốc, phẫu thuật, hoặc các phương pháp điều trị khác tùy theo nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Bạn nên đi khám bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của phì đại tiền liệt tuyến để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Nếu không điều trị, phì đại tiền liệt tuyến có thể gây ra những biến chứng như:

  • Nước tiểu ứ đọng trong bàng quang, gây ra nhiễm trùng, sỏi, hoặc thủng bàng quang
  • Thận bị tổn thương do áp lực từ nước tiểu ứ đọng
  • Rối loạn cương dương hoặc xuất tinh ngược
  • Thiếu máu do mất máu trong nước tiểu

Để phòng ngừa phì đại tiền liệt tuyến, bạn nên:

  • Uống nhiều nước để làm sạch bàng quang và ống niệu
  • Hạn chế uống rượu, cà phê, và các thức uống có chứa caffeine
  • Ăn uống cân bằng, giàu chất xơ, và hạn chế chất béo động vật
  • Tập thể dục thường xuyên và giảm cân nếu thừa cân
  • Kiểm tra sức khỏe tiền liệt tuyến định kỳ sau 40 tuổi

Ung thư tiền liệt tuyến

Ung thư tiền liệt tuyến là một loại ung thư phát triển từ các tế bào của tiền liệt tuyến. Ung thư tiền liệt tuyến là loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới sau ung thư da. Ung thư tiền liệt tuyến thường gặp ở nam giới trên 65 tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra ở nam giới trẻ hơn. Những yếu tố nguy cơ của ung thư tiền liệt tuyến có thể bao gồm:

  • Tuổi tác: nguy cơ cao hơn khi già đi
  • Chủng tộc: nguy cơ cao hơn ở nam giới da đen
  • Tiền sử gia đình: nguy cơ cao hơn nếu có cha, anh em, hoặc con trai mắc ung thư tiền liệt tuyến
  • Chế độ ăn uống: nguy cơ cao hơn khi ăn nhiều chất béo động vật và ít rau quả

Ung thư tiền liệt tuyến có thể không có triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn sớm. Khi ung thư tiền liệt tuyến phát triển, những triệu chứng có thể xuất hiện giống như phì đại tiền liệt tuyến, bao gồm:

  • Tiểu nhiều lần vào ban đêm
  • Tiểu khó khởi động hoặc ngắt quãng
  • Tiểu yếu hoặc không hết
  • Cảm giác bàng quang không trống hoàn toàn sau khi đi tiểu
  • Cần phải đi tiểu gấp hoặc không kìm được nước tiểu
  • Dính máu trong nước tiểu hoặc tinh dịch

Ngoài ra, ung thư tiền liệt tuyến cũng có thể gây ra những triệu chứng khác, như:

  • Đau ở xương chậu, lưng, hoặc ngực
  • Sưng ở chân hoặc bụng dưới
  • Rối loạn cương dương hoặc xuất tinh ngược
  • Mất cân nhanh chóng hoặc suy kiệt

Ung thư tiền liệt tuyến có thể được phát hiện sớm bằng các xét nghiệm như:

  • Xét nghiệm máu PSA (prostate-specific antigen): PSA là một loại protein do tiền liệt tuyến tiết ra. Mức PSA cao có thể là dấu hiệu của ung thư tiền liệt tuyến hoặc các bệnh lý khác của tiền liệt tuyến.
  • Siêu âm tiền liệt tuyến: Siêu âm là một phương pháp sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh của các cơ quan bên trong. Siêu âm tiền liệt tuyến có thể giúp phát hiện các khối u hoặc sự thay đổi bất thường của tiền liệt tuyến.
  • Sinh thiết tiền liệt tuyến: Sinh thiết là một phương pháp lấy một mẫu nhỏ của mô để kiểm tra dưới kính hiển vi. Sinh thiết tiền liệt tuyến có thể xác nhận chẩn đoán ung thư tiền liệt tuyến và xác định mức độ ác tính của ung thư.

Ung thư tiền liệt tuyến có thể được điều trị bằng nhiều cách, tùy theo giai đoạn, mức độ ác tính, tuổi tác, sức khỏe tổng quát, và mong muốn của bệnh nhân. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • Theo dõi chờ đợi: Theo dõi chờ đợi là một lựa chọn cho những bệnh nhân có ung thư tiền liệt tuyến ở giai đoạn sớm, không gây triệu chứng, và có mức độ ác tính thấp. Theo dõi chờ đợi bao gồm việc kiểm tra sức khỏe và xét nghiệm thường xuyên để theo dõi sự phát triển của ung thư. Nếu ung thư có dấu hiệu tiến triển hoặc gây ra triệu chứng, các phương pháp điều trị khác sẽ được áp dụng.
  • Phẫu thuật: Phẫu thuật là một phương pháp cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần của tiền liệt tuyến và các mô xung quanh. Phẫu thuật có thể được thực hiện qua da, qua hậu môn, hoặc qua ống niệu. Phẫu thuật có thể loại bỏ hoàn toàn ung thư nếu ung thư không lan rộng ra ngoài tiền liệt tuyến. Tuy nhiên, phẫu thuật cũng có thể gây ra những biến chứng như rò rỉ nước tiểu, rối loạn cương dương, hoặc nhiễm trùng.
  • Xạ trị: Xạ trị là một phương pháp sử dụng các tia năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Xạ trị có thể được áp dụng từ bên ngoài cơ thể (xạ trị ngoại bộ) hoặc từ bên trong cơ thể (xạ trị nội bộ). Xạ trị có thể giúp giảm kích thước của khối u, giảm triệu chứng, hoặc ngăn ngừa sự tái phát của ung thư. Tuy nhiên, xạ trị cũng có thể gây ra những biến chứng như viêm niêm mạc ống niệu, viêm niêm mạc trực tràng, rối loạn cương dương, hoặc suy giảm chức năng gan.
  • Liệu pháp hormone là một phương pháp sử dụng các thuốc để ngăn chặn hoặc giảm sản xuất của hormone nam (testosterone) trong cơ thể. Testosterone là một yếu tố kích thích sự phát triển của các tế bào ung thư tiền liệt tuyến. Liệu pháp hormone có thể giúp làm chậm hoặc ngừng sự phát triển của ung thư, giảm triệu chứng, hoặc tăng hiệu quả của các phương pháp điều trị khác. Tuy nhiên, liệu pháp hormone cũng có thể gây ra những biến chứng như:
    • Giảm ham muốn tình dục
    • Rối loạn cương dương
    • Giảm khối lượng cơ bắp và tăng khối lượng mỡ
    • Loãng xương
    • Nóng bừng mặt
    • Mất ngủ
    • Khó chịu hoặc trầm cảm
  • Liệu pháp hormone có thể được áp dụng bằng nhiều cách, như:
    • Tiêm thuốc: Tiêm thuốc là một cách để cung cấp thuốc vào cơ thể qua da, cơ, hoặc dưới da. Tiêm thuốc có thể được thực hiện mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng, hoặc mỗi ba tháng tùy theo loại thuốc.
    • Uống thuốc: Uống thuốc là một cách để cung cấp thuốc vào cơ thể qua miệng. Uống thuốc có thể được thực hiện mỗi ngày hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
    • Cấy ghép: Cấy ghép là một cách để cung cấp thuốc vào cơ thể qua một thiết bị nhỏ được đặt dưới da ở bụng hoặc cánh tay. Cấy ghép có thể được thực hiện mỗi sáu tháng hoặc mỗi năm tùy theo loại thuốc.
    • Phẫu thuật: Phẫu thuật là một cách để loại bỏ toàn bộ hoặc một phần của tinh hoàn, nơi sản xuất testosterone. Phẫu thuật có thể được thực hiện nếu các phương pháp khác không hiệu quả hoặc gây ra những tác dụng phụ không mong muốn.

Cách chăm sóc sức khỏe tiền liệt tuyến

Sức khỏe tiền liệt tuyến là một vấn đề quan trọng đối với nam giới, đặc biệt là khi già đi. Bạn nên chú ý đến những dấu hiệu và triệu chứng bất thường của tiền liệt tuyến và đi khám bác sĩ định kỳ để kiểm tra và điều trị kịp thời. Bạn cũng nên áp dụng những lối sống lành mạnh để bảo vệ và nâng cao sức khỏe tiền liệt tuyến, như:

  • Uống nhiều nước để làm sạch bàng quang và ống niệu
  • Đi tiểu ngay khi cảm thấy cần và không giữ tiểu quá lâu
  • Giữ vệ sinh vùng sinh dục và hậu môn
  • Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục
  • Hạn chế uống rượu, cà phê, và các thức uống có chứa caffeine
  • Ăn uống cân bằng, giàu chất xơ, và hạn chế chất béo động vật
  • Tập thể dục thường xuyên và giảm cân nếu thừa cân
  • Kiểm tra sức khỏe tiền liệt tuyến định kỳ sau 40 tuổi

Tiền liệt tuyến là một cơ quan quan trọng đối với sức khỏe sinh sản và tiểu tiện của nam giới. Bạn nên quan tâm đến nó và chăm sóc nó một cách tốt nhất. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc hoặc lo lắng nào về sức khỏe tiền liệt tuyến, bạn nên liên hệ với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn và hỗ trợ.

Bạn cũng có thể thích..