Sức khỏe tổng quát

Tiểu cầu là gì? Cách phòng ngừa và điều trị tiểu cầu thấp hoặc giảm

📰 Đọc bài này trong: 3 Phút

Tiểu cầu là những tế bào máu nhỏ, không có nhân, có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu. Khi có chấn thương hoặc vết thương, tiểu cầu sẽ kết hợp với các chất hóa học khác để tạo thành màng bọc ở vùng bị tổn thương, giúp ngăn chặn máu chảy ra ngoài và nhiễm trùng. Tiểu cầu cũng có thể giúp máu đông lại trong các mạch máu bị hẹp hoặc bị tắc nghẽn do xơ vữa động mạch.

Tiểu cầu là gì? Cách phòng ngừa và điều trị tiểu cầu thấp hoặc giảm

Tiểu cầu bình thường là bao nhiêu?

Số lượng tiểu cầu trong máu được gọi là chỉ số tiểu cầu (platelet count). Chỉ số tiểu cầu bình thường ở người lớn là từ 150.000 đến 450.000 tiểu cầu/microlit máu. Chỉ số tiểu cầu có thể dao động theo giới tính, tuổi tác, sức khỏe, môi trường sống và di truyền. Chỉ số tiểu cầu có thể được xác định bằng cách làm xét nghiệm máu.

Tiểu cầu giảm là gì?

Tiểu cầu giảm (thrombocytopenia) là tình trạng số lượng tiểu cầu trong máu thấp hơn mức bình thường. Tiểu cầu giảm có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, như:

  • Sản xuất tiểu cầu bị suy giảm do các bệnh lý của tủy xương, như ung thư, nhiễm trùng, viêm, xạ trị hoặc hóa trị.
  • Phá hủy tiểu cầu quá nhanh do các bệnh lý miễn dịch, như hội chứng tiêu hao tiểu cầu (TTP), hội chứng HELLP (hemolysis, elevated liver enzymes and low platelet count), hoặc viêm động mạch nhỏ.
  • Mất máu nhiều do chấn thương, phẫu thuật, kinh nguyệt quá nhiều hoặc xuất huyết nội tạng.
  • Sử dụng một số loại thuốc có thể ức chế hoặc gây dị ứng với tiểu cầu, như aspirin, ibuprofen, heparin, quinin hoặc sulfonamid.

Triệu chứng của tiểu cầu giảm

Tiểu cầu giảm có thể không gây ra bất kỳ triệu chứng nào nếu chỉ số tiểu cầu chỉ hơi thấp. Tuy nhiên, khi chỉ số tiểu cầu giảm quá nhiều, người bệnh có thể có các triệu chứng sau:

  • Xuất hiện các vết bầm tím hoặc đỏ dưới da (petechiae) hoặc trên da (purpura).
  • Xuất huyết dễ dàng hoặc kéo dài ở chỗ răng, mũi, âm hộ hoặc hậu môn.
  • Kinh nguyệt quá nhiều hoặc kéo dài hơn bình thường.
  • Đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi hoặc khó thở.
  • Nôn ra máu, ợ chua hoặc đen.
  • Đi ngoài ra máu hoặc phân đen.

Cách phòng ngừa và điều trị tiểu cầu giảm

Cách phòng ngừa và điều trị tiểu cầu giảm phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Một số cách phòng ngừa và điều trị tiểu cầu giảm có thể kể đến như sau:

  • Nếu tiểu cầu giảm do sử dụng một số loại thuốc, người bệnh nên ngừng sử dụng hoặc thay đổi loại thuốc khác theo sự chỉ định của bác sĩ.
  • Nếu tiểu cầu giảm do các bệnh lý miễn dịch, người bệnh có thể được điều trị bằng các loại thuốc ức chế miễn dịch, như corticosteroid, immunoglobulin hoặc rituximab. Trong một số trường hợp, người bệnh có thể cần phải cắt bỏ lá lách để giảm việc phá hủy tiểu cầu.
  • Nếu tiểu cầu giảm do sản xuất tiểu cầu bị suy giảm, người bệnh có thể được điều trị bằng các loại thuốc kích thích tủy xương sản xuất tiểu cầu, như eltrombopag hoặc romiplostim. Trong một số trường hợp nặng, người bệnh có thể cần phải nhận tủy xương từ người hiến tặng để thay thế tủy xương bị hỏng.
  • Nếu tiểu cầu giảm do mất máu nhiều, người bệnh có thể được truyền máu hoặc tiểu cầu để bù đắp thiếu hụt. Tuy nhiên, việc truyền tiểu cầu chỉ được áp dụng khi chỉ số tiểu cầu rất thấp hoặc có nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng.

Kết luận

Tiểu cầu là những tế bào máu quan trọng trong quá trình đông máu. Tiểu cầu giảm là tình trạng số lượng tiểu cầu trong máu thấp hơn mức bình thường, có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Tiểu cầu giảm có thể gây ra các triệu chứng như xuất hiện các vết bầm tím hoặc đỏ dưới da hoặc trên da, xuất huyết dễ dàng hoặc kéo dài ở chỗ răng, mũi, âm hộ hoặc hậu môn, kinh nguyệt quá nhiều hoặc kéo dài hơn bình thường, đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi hoặc khó thở, nôn ra máu, ợ chua hoặc đen, đi ngoài ra máu hoặc phân đen. Cách phòng ngừa và điều trị tiểu cầu giảm phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra tình trạng này. Người bệnh nên theo dõi chỉ số tiểu cầu của mình và tuân theo sự chỉ dẫn của bác sĩ để có được kết quả điều trị tốt nhất.

Bạn cũng có thể thích..