Sức khỏe tổng quát

Tiểu đường tuýp 2: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Tiểu đường tuýp 2 là một bệnh mãn tính, khiến cơ thể không thể sử dụng insulin hiệu quả để chuyển hóa đường thành năng lượng. Điều này làm tăng lượng đường trong máu, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho sức khỏe. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa tiểu đường tuýp 2.

Tiểu đường tuýp 2: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa hiệu quả

Giới thiệu

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiểu đường tuýp 2 là loại tiểu đường phổ biến nhất, chiếm khoảng 90% số ca tiểu đường trên thế giới1. Tiểu đường tuýp 2 thường xuất hiện ở người trưởng thành, nhưng ngày càng có nhiều trẻ em và thanh thiếu niên mắc phải do thói quen ăn uống và lối sống không lành mạnh2.

Tiểu đường tuýp 2 có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng, như mù lòa, suy thận, bệnh tim mạch, đột quỵ, loét chân và cắt cụt chi3. Ngoài ra, tiểu đường tuýp 2 cũng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, viêm da, rối loạn chức năng sinh dục và suy giảm trí nhớ4.

Tuy nhiên, tiểu đường tuýp 2 là một bệnh có thể kiểm soát được bằng cách thay đổi lối sống và điều trị thuốc. Bằng cách hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa tiểu đường tuýp 2, bạn có thể bảo vệ sức khỏe của mình và gia đình.

Nguyên nhân

Tiểu đường tuýp 2 xảy ra khi cơ thể không thể sử dụng insulin hiệu quả để chuyển hóa glucose (đường) thành năng lượng. Insulin là một hormone do tuyến tụy sản xuất, có chức năng giúp glucose vào các tế bào để cung cấp năng lượng cho các hoạt động của cơ thể.

Khi cơ thể không sử dụng được insulin, glucose sẽ tích tụ trong máu, gây ra tình trạng hyperglycemia (đường huyết cao). Điều này khiến tuyến tụy phải sản xuất nhiều insulin hơn để giảm đường huyết. Tuy nhiên, quá trình này không thể duy trì được lâu dài và dẫn đến suy giảm chức năng của tuyến tụy. Kết quả là cơ thể không có đủ insulin để duy trì mức đường huyết bình thường.

Nguyên nhân của tiểu đường tuýp 2 chưa được biết chắc chắn, nhưng có nhiều yếu tố có thể gây ra hoặc tăng nguy cơ mắc bệnh. Một số yếu tố này bao gồm:

  • Di truyền: Nếu bạn có người thân trong gia đình mắc tiểu đường tuýp 2, bạn có khả năng cao hơn bị bệnh. Các nghiên cứu cho thấy có nhiều gen liên quan đến tiểu đường tuýp 2, nhưng chưa rõ cách thức hoạt động của chúng.
  • Béo phì: Béo phì là một trong những nguyên nhân chính của tiểu đường tuýp 2. Khi bạn béo phì, cơ thể sẽ có nhiều mô mỡ, đặc biệt là ở vùng bụng. Mô mỡ này sẽ gây ra viêm và làm giảm khả năng phản ứng với insulin của các tế bào. Điều này làm tăng áp lực lên tuyến tụy và làm suy giảm chức năng sản xuất insulin.
  • Lối sống không lành mạnh: Một số thói quen không tốt cho sức khỏe cũng có thể gây ra hoặc làm nặng thêm tiểu đường tuýp 2. Ví dụ như: ăn uống không cân bằng, giàu calo, đường và chất béo; thiếu vận động; hút thuốc; uống rượu quá mức; căng thẳng; thiếu ngủ.
  • Tuổi tác: Tiểu đường tuýp 2 thường xuất hiện ở người trên 45 tuổi, do cơ thể già đi và giảm khả năng sử dụng insulin. Tuy nhiên, do lối sống không lành mạnh, tiểu đường tuýp 2 cũng có thể xảy ra ở người trẻ hơn.
  • Các bệnh lý khác: Một số bệnh lý có thể gây ra hoặc làm tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2, như: huyết áp cao, cholesterol cao, bệnh gan nhiễm mỡ, bệnh tuyến giáp, bệnh tuyến thượng thận, bệnh tăng huyết áp trong thai kỳ.

Triệu chứng

Tiểu đường tuýp 2 thường không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người không biết mình đã mắc bệnh. Khi bệnh tiến triển, một số triệu chứng có thể xuất hiện, như:

  • Khát nước và đái nhiều hơn bình thường
  • Cảm giác mệt mỏi và thiếu năng lượng
  • Giảm cân bất thường
  • Mắt mờ và khó nhìn
  • Vết thương lâu lành
  • Nhiễm trùng da, niêm mạc hoặc niệu đạo
  • Ngứa da hoặc âm hộ
  • Tê bì hoặc đau nhức ở các chi

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trên, bạn nên đi khám bác sĩ để được kiểm tra và chẩn đoán chính xác. Bạn cũng nên kiểm tra đường huyết định kỳ để phát hiện sớm tiểu đường tuýp 2.

Cách phòng ngừa

Tiểu đường tuýp 2 là một bệnh mãn tính, không thể chữa khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên, bạn có thể kiểm soát được bệnh bằng cách điều trị thuốc và thay đổi lối sống. Một số cách phòng ngừa tiểu đường tuýp 2 mà bạn có thể áp dụng là:

  • Giảm cân: Nếu bạn béo phì hoặc thừa cân, bạn nên giảm cân để giảm nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2. Theo một nghiên cứu của Đại học Harvard, mỗi kilogram cân nặng bạn giảm sẽ giảm 16% nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2. Bạn nên giảm cân từ từ và ổn định, không nên áp dụng những phương pháp giảm cân quá nhanh hoặc không khoa học.
  • Ăn uống cân bằng: Bạn nên ăn uống theo chế độ dinh dưỡng hợp lý, giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa. Bạn nên hạn chế ăn những thực phẩm giàu calo, đường và chất béo, như bánh ngọt, kẹo, sô-cô-la, thịt đỏ, dầu mỡ, rượu. Bạn nên ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạt, ngũ cốc nguyên hạt và thịt trắng. Bạn cũng nên ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày để duy trì mức đường huyết ổn định.
  • Tăng cường vận động: Vận động thường xuyên sẽ giúp bạn giảm cân, tăng cường sức khỏe tim mạch, tăng khả năng sử dụng insulin của cơ thể và giảm đường huyết. Bạn nên tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, 5 ngày trong tuần. Bạn có thể chọn những hoạt động phù hợp với sở thích và khả năng của mình, như đi bộ, chạy bộ, đạp xe, bơi lội, nhảy dây hoặc tập thể hình.
  • Ngừng hút thuốc: Hút thuốc là một trong những yếu tố gây ra tiểu đường tuýp 2. Theo WHO, người hút thuốc có nguy cơ cao gấp 1.5 lần so với người không hút thuốc. Hút thuốc sẽ làm giảm khả năng sản xuất và phản ứng với insulin của cơ thể, làm tăng đường huyết và gây ra các biến chứng của tiểu đường tuýp 2. Bạn nên ngừng hút thuốc hoàn toàn để bảo vệ sức khỏe của mình và người xung quanh.
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Bạn nên kiểm tra đường huyết ít nhất một lần mỗi năm để phát hiện sớm tiểu đường tuýp 2. Nếu bạn có các yếu tố nguy cơ cao, bạn nên kiểm tra thường xuyên hơn. Bạn cũng nên kiểm tra các chỉ số khác liên quan đến tiểu đường tuýp 2, như huyết áp, cholesterol, mật độ xương, chức năng thận và mắt. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Kết luận

Tiểu đường tuýp 2 là một bệnh nguy hiểm, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, bạn có thể phòng ngừa và kiểm soát được bệnh bằng cách thay đổi lối sống và điều trị thuốc. Bạn nên giảm cân, ăn uống cân bằng, tăng cường vận động, ngừng hút thuốc và kiểm tra sức khỏe định kỳ để bảo vệ mình khỏi tiểu đường tuýp 2. Hãy nhớ rằng sức khỏe là vốn quý nhất của bạn, hãy chăm sóc nó một cách tốt nhất.

Bạn cũng có thể thích..