Sức khỏe tổng quát

Tràn khí màng phổi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

📰 Đọc bài này trong: 5 Phút

Tràn khí màng phổi là một tình trạng y khoa khi có khí thoát ra ngoài phổi và tích tụ trong khoang màng phổi, làm giảm dung tích của phổi và gây khó thở. Tràn khí màng phổi có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân, như chấn thương ngực, nhiễm trùng, ung thư, hoặc do các thủ thuật y tế. Trong bài báo này, tôi sẽ giới thiệu về các nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị của tràn khí màng phổi.

Tràn khí màng phổi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Giới thiệu

Phổi là cơ quan hô hấp quan trọng của cơ thể, giúp đưa oxy vào máu và đào thải carbon dioxide ra ngoài. Phổi được bao bọc bởi hai lớp màng mỏng gọi là màng phổi. Màng phổi ngoài (màng phổi ngoại) dính vào lồng ngực, còn màng phổi trong (màng phổi nội) dính vào bề mặt của phổi. Giữa hai lớp màng phổi có một khoảng không gian nhỏ gọi là khoang màng phổi, chứa một lượng dịch nhỏ để giảm ma sát khi hai lớp màng trượt qua nhau trong quá trình hít thở.

Trong trường hợp có khí thoát ra ngoài phổi và vào khoang màng phổi, áp suất trong khoang màng phổi sẽ tăng lên và làm cho hai lớp màng phổi tách rời nhau. Điều này gây ra hiện tượng tràn khí màng phổi (hay còn gọi là pneumothorax). Khi tràn khí màng phổi xảy ra, dung tích của phổi sẽ giảm đi và làm cho người bệnh khó thở. Tràn khí màng phổi có thể ảnh hưởng đến một bên hoặc cả hai bên phổi. Trong trường hợp ảnh hưởng đến cả hai bên phổi hoặc khi áp suất trong khoang màng phổi cao hơn áp suất không khí xung quanh, gọi là tràn khí màng phổi căng. Tràn khí màng phổi căng là một tình trạng nguy hiểm, có thể gây suy hô hấp và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Nguyên nhân

Tràn khí màng phổi có thể được chia thành hai loại chính: tràn khí màng phổi tự nhiên (hay còn gọi là tràn khí màng phổi không rõ nguyên nhân) và tràn khí màng phổi do nguyên nhân ngoại sinh.

Tràn khí màng phổi tự nhiên

Tràn khí màng phổi tự nhiên là loại tràn khí xảy ra không có nguyên nhân rõ ràng, không liên quan đến chấn thương hay bệnh lý nào của phổi. Tràn khí màng phổ tự nhiên thường ảnh hưởng đến nam giới trẻ tuổi, cao, gầy, và có thói quen hút thuốc. Nguyên nhân của tràn khí màng phổi tự nhiên được cho là do sự vỡ của các túi khí nhỏ (gọi là bullae) ở phổi, khiến khí thoát ra ngoài và vào khoang màng phổi. Các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ vỡ bullae bao gồm: hít thở quá sâu, ho, hắt hơi, nâng vật nặng, bay cao, lặn sâu, hoặc thay đổi độ cao.

Tràn khí màng phổi do nguyên nhân ngoại sinh

Tràn khí màng phổi do nguyên nhân ngoại sinh là loại tràn khí xảy ra do có chấn thương ngực hoặc bệnh lý của phổi. Các nguyên nhân có thể gây ra tràn khí màng phổi do nguyên nhân ngoại sinh bao gồm:

  • Chấn thương ngực: Là nguyên nhân phổ biến nhất của tràn khí màng phổi, có thể do tai nạn giao thông, rơi từ cao, đâm, đánh, đột quỵ, hoặc bị đâm bởi vật sắc nhọn. Chấn thương ngực có thể làm rách màng phổi và/hoặc màng phổi, khiến khí thoát ra ngoài và vào khoang màng phổi.
  • Nhiễm trùng: Các bệnh nhiễm trùng của phổi, như viêm phổi, lao phổi, hoặc viêm phế quản cấp tính, có thể làm tổn thương màng phổi và gây ra tràn khí màng phổi.
  • Ung thư: Các khối u ác tính của phổi, như ung thư phổi hoặc ung thư vú di căn đến phổi, có thể xâm nhập vào màng phổi và gây ra tràn khí màng phổi.
  • Thủ thuật y tế: Một số thủ thuật y tế có liên quan đến lồng ngực hoặc phổi, như nội soi, chọc hút dịch màng phổi, đặt ống thông khí, hoặc lấy mẫu sinh thiết phổi, có thể làm tổn thương màng phổi và gây ra tràn khí màng phổi.

Triệu chứng

Triệu chứng của tràn khí màng phổi có thể khác nhau tùy thuộc vào mức độ và loại tràn khí. Một số triệu chứng chung của tràn khí màng phổi bao gồm:

  • Khó thở
  • Đau ngực
  • Ho
  • Tím tái
  • Loạn nhịp tim
  • Suyễn

Trong trường hợp tràn khí màng phổi căng xảy ra, triệu chứng có thể nặng hơn và bao gồm:

  • Khó thở nghiêm trọng
  • Đau ngực dữ dội
  • Huyết áp thấp
  • Mất ý thức
  • Sốc

Cách điều trị

Cách điều trị của tràn khí màng phổi phụ thuộc vào nguyên nhân, loại và mức độ của tràn khí. Một số cách điều trị thông dụng bao gồm:

  • Theo dõi: Đối với các trường hợp tràn khí màng phổi nhẹ và không gây triệu chứng nghiêm trọng, có thể không cần can thiệp y tế và chỉ cần theo dõi tình trạng của bệnh nhân. Trong khoảng từ 7 đến 10 ngày, khí trong khoang màng phổi sẽ tự hấp thụ và phổi sẽ phục hồi. Bệnh nhân nên hạn chế hoạt động, tránh bay cao, lặn sâu, hoặc thay đổi độ cao trong thời gian này. Bệnh nhân cũng nên kiểm tra lại tình trạng của phổi bằng cách chụp X-quang ngực sau khi tràn khí màng phổi đã hết.
  • Đặt ống thông khí: Đối với các trường hợp tràn khí màng phổi nặng hoặc gây triệu chứng khó chịu, có thể cần can thiệp y tế để loại bỏ khí trong khoang màng phổi. Phương pháp thông dụng là đặt ống thông khí vào khoang màng phổi qua da và mô liên kết ở lồng ngực. Ống thông khí được nối với một thiết bị hút khí để giúp giảm áp suất trong khoang màng phổi và làm cho hai lớp màng phổi dính lại với nhau. Ống thông khí được giữ lại cho đến khi không còn khí thoát ra ngoài và phổi đã phục hồi. Thời gian giữ ống thông khí có thể từ vài ngày đến vài tuần, tùy thuộc vào tình trạng của bệnh nhân.
  • Phẫu thuật: Đối với các trường hợp tràn khí màng phổi tái phát hoặc không thể điều trị bằng ống thông khí, có thể cần can thiệp phẫu thuật để ngăn chặn sự thoát khí của phổi. Có hai loại phẫu thuật chính là pleurodesis và bullectomy. Pleurodesis là kỹ thuật làm cho hai lớp màng phổi dính chặt vào nhau bằng cách tiêm vào khoang màng phổi một loại chất kích thích (như talc hay doxycycline) để gây ra viêm và dính kết. Bullectomy là kỹ thuật cắt bỏ các bullae (túi khí) ở phổi để ngăn chặn sự vỡ và thoát khí của chúng. Các loại phẫu thuật này có thể được thực hiện qua nội soi hoặc mổ mở.

Kết luận

Tràn khí màng phổi là một tình trạng y khoa khi có khí thoát ra ngoài phổi và tích tụ trong khoang màng phổi, làm giảm dung tích của phổi và gây khó thở. Tràn khí màng phổi có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân, như chấn thương ngực, nhiễm trùng, ung thư, hoặc do các thủ thuật y tế. Triệu chứng của tràn khí màng phổi có thể bao gồm: khó thở, đau ngực, ho, tím tái, loạn nhịp tim, suyễn, hoặc sốc. Cách điều trị của tràn khí màng phổi có thể bao gồm: theo dõi, đặt ống thông khí, hoặc phẫu thuật. Tràn khí màng phổi là một tình trạng có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe và cần được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Bệnh nhân nên tìm đến bác sĩ nếu có bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến tràn khí màng phổi.

Bạn cũng có thể thích..