Khoa nhi

Trẻ bị chân tay miệng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 4 Phút

Bệnh chân tay miệng là một bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết về nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc trẻ bị chân tay miệng hiệu quả.

Trẻ bị chân tay miệng: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chăm sóc hiệu quả

Giới thiệu

Bệnh chân tay miệng là một loại bệnh truyền nhiễm, có khả năng lây lan nhanh từ người này sang người khác và lây chủ yếu qua đường tiêu hóa. Mầm bệnh chính là từ nước bọt, phỏng nước và phân của những người bị nhiễm bệnh1. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất là ở trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là ở nhóm dưới 3 tuổi2.

Bệnh chân tay miệng là bệnh lành tính, thường tự khỏi và không ảnh hưởng quá nhiều đến sức khỏe của trẻ. Tuy nhiên, nếu chăm sóc trẻ bị chân tay miệng không đúng cách có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho bé, như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp tính12. Các biến chứng này có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân

Bệnh chân tay miệng được gây ra bởi nhiều loại virus thuộc họ Enterovirus, trong đó có Coxsackievirus và Enterovirus 71 (EV71)3. Các virus này có thể sống trong môi trường khắc nghiệt và khó bị tiêu diệt. Chúng có thể tồn tại trong dịch tiết mũi họng, nước bọt, phỏng nước, phân hoặc nôn của người bị nhiễm1.

Các virus này lây qua các đường sau:

  • Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi họng, nước bọt hoặc phỏng nước của người bị bệnh.
  • Tiếp xúc gián tiếp với các vật dụng đã tiếp xúc với người bị bệnh, như đồ chơi, khăn giấy, quần áo.
  • Ăn uống các thực phẩm hoặc nước đã bị ô nhiễm virus.
  • Hít phải các giọt nước bọt hoặc phân tử virus trong không khí khi người bị bệnh ho hoặc hắt hơi13.

Triệu chứng

Bệnh chân tay miệng có thể phân thành các giai đoạn sau:

  • Giai đoạn ủ bệnh: virus sẽ xâm nhập vào cơ thể trẻ và có thời gian ủ bệnh từ 3 – 7 ngày trước khi khởi phát với các triệu chứng rõ rệt1.
  • Giai đoạn khởi phát: trong từ 1 – 2 ngày, ở giai đoạn này bé nhiễm bệnh sẽ có triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi, đau họng, lười ăn, tiêu chảy1.
  • Giai đoạn toàn phát: kéo dài trong 3 – 10 ngày với các triệu chứng tiêu biểu của bệnh như:
    • Loét miệng: vết loét đỏ, các vết phỏng nước đường kính từ 2 – 3 mm ở niêm mạc miệng, lưỡi, lợi; làm cho trẻ bị đau miệng, bỏ ăn, tăng tiết nước bọt12.
    • Các nốt phát ban dạng phỏng nước: các nốt phát ban này ở trong lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông. Các nốt phát ban sẽ tồn tại trong khoảng 7 ngày và tự biến mất nhưng sẽ để lại vết thâm. Không loét và ít khi bội nhiễm12.
    • Sốt nhẹ
    • Nôn
  • Giai đoạn lui bệnh: 3 – 5 ngày sau trẻ hồi phục hoàn toàn nếu không có biến chứng1.

Lưu ý, các trường hợp nhẹ thì trẻ sẽ phục hồi hoàn toàn trong khoảng từ 8 – 10 ngày. Trường hợp bệnh nặng, nếu trẻ bị sốt cao và nôn nhiều lần sẽ có nguy cơ biến chứng về thần kinh, tim mạch, hô hấp. Các biến chứng này thường xuất hiện từ 2 – 5 ngày của bệnh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể gây tử vong12.

Cách chăm sóc

Việc chăm sóc trẻ bị chân tay miệng đúng cách sẽ giúp cho trẻ tránh được các biến chứng nguy hiểm. Với những bé bị chân tay miệng ở thể nhẹ, tức là chỉ có mụn nước và loét miệng thì cha mẹ có thể tự chăm sóc và theo dõi điều trị ở nhà. Các cách chăm sóc cụ thể là:

  • Thực hiện cách ly theo đường tiếp xúc, hạn chế cho trẻ ra ngoài để tránh lây nhiễm cho trẻ khác24.
  • Phối hợp dùng thuốc kháng sinh và/hoặc thuốc hạ sốt theo chỉ dẫn của nhân viên y tế4.
  • Vệ sinh tay trước và sau mỗi lần chăm sóc trẻ. Vệ sinh miệng và bôi thuốc vùng miệng cho trẻ theo chỉ định của bác sĩ (thường vệ sinh trước khi cho trẻ ăn 30 phút)24.
  • Cho trẻ uống nhiều nước mát và ăn thức ăn lỏng, mềm, không cay, không chua, không nóng. Tránh cho trẻ ăn các loại thực phẩm có thể gây kích ứng miệng như quýt, cam, chanh, dưa hấu .
  • Giữ cho trẻ luôn sạch sẽ, thay quần áo và khăn giấy thường xuyên. Vệ sinh các vật dụng của trẻ bằng nước sôi hoặc nước tẩy .
  • Theo dõi tình trạng của trẻ và đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay nếu có dấu hiệu biến chứng như sốt cao, nôn liên tục, khó thở, co giật, mất ý thức .

Kết luận

Bệnh chân tay miệng là một bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Bệnh có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách. Các triệu chứng tiêu biểu của bệnh là loét miệng và phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông. Cách chăm sóc trẻ bị chân tay miệng hiệu quả là cách ly theo đường tiếp xúc, dùng thuốc theo chỉ dẫn của nhân viên y tế, vệ sinh tay và miệng cho trẻ, cho trẻ uống nhiều nước mát và ăn thức ăn lỏng mềm, giữ cho trẻ luôn sạch sẽ và theo dõi tình trạng của trẻ.

Bạn cũng có thể thích..