Sức khỏe tổng quát

Tự nhiên chảy máu mũi: Nguyên nhân, cách xử trí và phòng ngừa

Reading Time: 6 minutes

Bạn có bao giờ tự nhiên chảy máu mũi không? Đây là một hiện tượng khá phổ biến, đặc biệt ở trẻ em và người cao tuổi. Chảy máu mũi thường không gây nguy hiểm, nhưng có thể gây ra sự khó chịu, lo lắng và mất máu. Vậy nguyên nhân chảy máu mũi là gì? Cách xử trí và phòng ngừa chảy máu mũi như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

unnamed file 19

Giới thiệu

Chảy máu mũi là hiện tượng máu chảy ra từ một hoặc cả hai lỗ mũi. Chảy máu mũi có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ những nguyên nhân đơn giản như viêm mũi, dị ứng, nghẹt mũi, hay ngoáy mũi quá mạnh, đến những nguyên nhân nghiêm trọng hơn như cao huyết áp, bệnh máu, hay u ác tính. Chảy máu mũi thường được chia thành hai loại: chảy máu mũi phía trước và chảy máu mũi phía sau.

  • Chảy máu mũi phía trước: Đây là loại chảy máu mũi thường gặp nhất, chiếm khoảng 90% số trường hợp. Chảy máu mũi phía trước xảy ra khi các mạch máu ở phần trước của lỗ mũi bị rách hoặc vỡ. Nguyên nhân có thể là do va đập, ngoáy mũi, khô nẻ niêm mạc, hay dùng thuốc xịt mũi quá nhiều. Chảy máu mũi phía trước thường không gây nguy hiểm và có thể tự dừng lại sau vài phút.
  • Chảy máu mũi phía sau: Đây là loại chảy máu mũi ít gặp hơn, nhưng lại nguy hiểm hơn. Chảy máu mũi phía sau xảy ra khi các mạch máu ở phần sau của lỗ mũi bị vỡ. Nguyên nhân có thể là do cao huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh máu, hay dùng thuốc chống đông. Chảy máu mũi phía sau có thể kéo dài lâu hơn và gây ra nhiều biến chứng hơn, như nuốt máu vào dạ dày, hoặc hít máu vào phổi.

Nội dung chính

Nguyên nhân chảy máu mũi

Như đã nói ở trên, có rất nhiều nguyên nhân có thể gây ra chảy máu mũi. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến:

  • Viêm mũi: Viêm mũi là tình trạng viêm nhiễm niêm mạc lỗ mũi do virus, vi khuẩn hay nấm gây ra. Viêm mũi có thể làm cho niêm mạc mũi sưng tấy, đỏ ửng, và dễ bị tổn thương. Khi niêm mạc mũi bị tổn thương, các mạch máu ở dưới có thể bị vỡ và gây ra chảy máu mũi.
  • Dị ứng: Dị ứng là phản ứng miễn dịch quá mạnh của cơ thể đối với một chất nào đó, gọi là chất gây dị ứng. Chất gây dị ứng có thể là bụi, phấn hoa, lông thú, hay thức ăn. Khi tiếp xúc với chất gây dị ứng, cơ thể sẽ sản xuất ra các kháng thể để chống lại. Quá trình này có thể gây ra các triệu chứng như hắt hơi, ngứa mũi, nước mũi, và chảy máu mũi.
  • Nghẹt mũi: Nghẹt mũi là tình trạng khó thở qua lỗ mũi do niêm mạc mũi bị sưng hoặc có nhiều chất nhầy. Nghẹt mũi có thể do viêm mũi, dị ứng, hay viêm xoang. Nghẹt mũi có thể làm cho người bệnh phải thở qua miệng, làm cho niêm mạc mũi bị khô và nứt nẻ. Điều này có thể làm cho các mạch máu ở lỗ mũi dễ bị vỡ và gây ra chảy máu mũi.
  • Ngoáy mũi: Ngoáy mũi là hành động dùng ngón tay hoặc vật sắc nhọn để cọ xát hoặc lấy ra những vật lạ trong lỗ mũi. Ngoáy mũi có thể làm cho niêm mạc mũi bị trầy xước hoặc rách, gây ra chảy máu mũi. Ngoáy mũi còn có thể làm cho vi khuẩn từ tay hoặc từ vật sắc nhọn xâm nhập vào lỗ mũi, gây nhiễm trùng và viêm nhiễm.
  • Va đập: Va đập vào lỗ mũi hoặc vào khuôn mặt có thể làm cho xương sống hoặc xương sọ bị gãy hoặc nứt, gây ra chảy máu mũi. Va đập còn có thể làm cho niêm mạc hoặc da lỗ mũi bị tổn thương, gây ra chảy máu.
  • Khô nẻ niêm mạc: Khô nẻ niêm mạc là tình trạng niêm mạc lỗ mũi bị khô và nứt nẻ do thiếu độ ẩm. Khô nẻ niêm mạc có thể do thời tiết hanh khô, điều hòa không khí, hay dùng thuốc xịt mŽui quá nhiều. Khô nẻ niêm mạc có thể làm cho các mạch máu ở lỗ mũi dễ bị vỡ và gây ra chảy máu mũi.
  • Cao huyết áp: Cao huyết áp là tình trạng áp lực máu trong các động mạch cao hơn bình thường. Cao huyết áp có thể làm cho các mạch máu ở lỗ mũi bị căng thẳng và dễ bị vỡ, gây ra chảy máu mũi. Cao huyết áp còn có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm khác, như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, hay suy thận.
  • Bệnh máu: Bệnh máu là nhóm các bệnh liên quan đến sự rối loạn của các thành phần trong máu, như hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu, hay đông máu. Bệnh máu có thể làm cho máu không đông được hoặc đông quá nhiều, gây ra chảy máu mũi. Một số bệnh máu thường gặp là thiếu máu, bạch cầu, tiểu cầu giảm, hay hemophilia.
  • U ác tính: U ác tính là tình trạng các tế bào trong cơ thể phát triển bất thường và tạo thành khối u. U ác tính có thể xâm nhập vào các mô xung quanh hoặc di căn sang các bộ phận khác của cơ thể. U ác tính có thể xuất hiện ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, kể cả lỗ mũi. Khi u ác tính ở lỗ mũi phát triển, nó có thể làm cho các mạch máu ở lỗ mũi bị vỡ và gây ra chảy máu mũi. U ác tính ở lỗ mũi còn có thể gây ra các triệu chứng khác, như nghẹt mũi, đau đầu, hay sưng mặt.

Cách xử trí chảy máu mũi

Chảy máu mũi thường không gây nguy hiểm và có thể tự dừng lại sau vài phút. Tuy nhiên, bạn vẫn cần biết cách xử trí chảy máu mũi để giảm thiểu sự khó chịu và ngăn ngừa biến chứng. Dưới đây là một số cách xử trí chảy máu mũi đơn giản và hiệu quả:

  • Ngồi hoặc đứng thẳng, không nằm xuống hoặc ngửa đầu lên. Điều này sẽ giúp giảm áp lực trong các mạch máu ở lỗ mũi và ngăn ngừa nuốt máu vào dạ dày hoặc hít máu vào phổi.
  • Nghiêng đầu về phía trước và nhéo chặt hai bên lỗ mũi với ngón cái và ngón trỏ. Điều này sẽ giúp ép các mạch máu ở lỗ mũi lại và làm cho máu đông lại.
  • Giữ tư thế này trong khoảng 10 đến 15 phút và kiểm tra xem chảy máu đã dừng lại chưa. Nếu chưa dừng lại, bạn có thể nhéo tiếp trong 10 phút nữa.
  • Sau khi chảy máu đã dừng lại, bạn nên tránh ngoáy hoặc xoa bóp lỗ mũi, hay thổi mũi quá mạnh. Điều này sẽ giúp bảo vệ vết thương ở lỗ mũi và ngăn ngừa chảy máu lại.
  • Nếu chảy máu mũi kéo dài hơn 30 phút, hoặc chảy máu quá nhiều, hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Cách phòng ngừa chảy máu mũi

Chảy máu mũi có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng bạn có thể áp dụng một số cách phòng ngừa đơn giản để giảm thiểu nguy cơ chảy máu mũi. Dưới đây là một số cách phòng ngừa chảy máu mũi hiệu quả:

  • Giữ cho niêm mạc lỗ mũi luôn ẩm. Bạn có thể dùng các loại kem dưỡng ẩm, gel bôi trơn, hay nước muối sinh lý để làm ẩm niêm mạc lỗ mũi. Bạn cũng nên uống đủ nước hàng ngày để duy trì độ ẩm cho cơ thể.
  • Tránh ngoáy hoặc xoa bóp lỗ mũi quá mạnh. Bạn có thể dùng khăn giấy hoặc bông gòn để lau nhẹ nhàng lỗ mũi khi cần thiết. Bạn cũng nên cắt ngắn móng tay để tránh làm tổn thương niêm mạc lỗ mũi.
  • Tránh tiếp xúc với các chất gây dị ứng. Bạn có thể dùng các loại thuốc chống dị ứng theo chỉ định của bác sĩ để giảm các triệu chứng dị ứng, như hắt hơi, ngứa mũi, hay nước mũi.
  • Kiểm soát huyết áp. Bạn có thể dùng các loại thuốc hạ huyết áp theo chỉ định của bác sĩ để giảm áp lực trong các mạch máu. Bạn cũng nên ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên, và tránh stress để duy trì huyết áp ổn định.
  • Điều trị các bệnh liên quan. Bạn nên đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời các bệnh có thể gây ra chảy máu mũi, như viêm mũi, viêm xoang, bệnh máu, hay u ác tính.

Kết luận

Chảy máu mũi là hiện tượng khá phổ biến và thường không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, bạn vẫn cần biết cách xử trí và phòng ngừa chảy máu mũi để giảm thiểu sự khó chịu và ngăn ngừa biến chứng. Nếu chảy máu mũi xảy ra thường xuyên, kéo dài, hoặc gây ra các triệu chứng khác, bạn nên đi khám bác sĩ để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

Bạn cũng có thể thích..