Sức khỏe tổng quát

U tuyến giáp lành tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

📰 Đọc bài này trong: 7 Phút

U tuyến giáp lành tính là một loại khối u không ác tính phát triển ở tuyến giáp, một cơ quan nằm ở phía trước cổ có chức năng sản xuất các hormon giúp điều hòa chuyển hóa và sự phát triển của cơ thể. U tuyến giáp lành tính thường không gây ra các triệu chứng nghiêm trọng hoặc nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và gây ra các vấn đề về sức khỏe khác. Trong bài báo này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả cho u tuyến giáp lành tính.

U tuyến giáp lành tính: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Giới thiệu

Tuyến giáp là một cơ quan hình chữ U nằm ở phía trước cổ, dưới thanh quản. Tuyến giáp có chức năng sản xuất và bài tiết các hormon giáp, chủ yếu là thyroxine (T4) và triiodothyronine (T3), vào máu. Các hormon giáp có vai trò quan trọng trong việc điều hòa chuyển hóa, sự phát triển và phân bào của các mô và cơ quan trong cơ thể.

U tuyến giáp lành tính là một loại khối u không ác tính phát triển ở tuyến giáp. U tuyến giáp lành tính có thể là một khối u đơn lẻ (u đơn) hoặc nhiều khối u (u đa). U tuyến giáp lành tính có thể được phân loại theo kích thước, hình dạng, vị trí và tính chất của khối u. Một số loại u tuyến giáp lành tính phổ biến nhất là:

  • U nang: Là một loại u có chứa dịch hoặc máu trong lòng khối u. U nang thường có kích thước nhỏ và không gây ra các triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, nếu u nang lớn hoặc vỡ, có thể gây ra đau cổ, ho, khó nuốt hoặc khó thở.
  • U colloid: Là một loại u có chứa colloid, một loại gelatin có chứa các hormon giáp. U colloid thường không ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và không gây ra các triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, nếu u colloid lớn hoặc nhiều, có thể gây ra sưng cổ, khó nuốt hoặc khó thở.
  • U adenomatoid: Là một loại u có chứa các tế bào biểu mô của tuyến giáp. U adenomatoid thường không ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và không gây ra các triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, nếu u adenomatoid lớn hoặc nhiều, có thể gây ra sưng cổ, khó nuốt hoặc khó thở.
  • U viêm: Là một loại u có chứa các tế bào viêm của tuyến giáp. U viêm thường xuất hiện do một quá trình viêm mãn tính ở tuyến giáp, gọi là viêm tuyến giáp Hashimoto. U viêm thường ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và gây ra các triệu chứng như sưng cổ, đau cổ, mệt mỏi, khô da, tóc rụng, tăng cân hoặc giảm cân.

U tuyến giáp lành tính thường không gây ra các triệu chứng nghiêm trọng hoặc nguy hiểm đến tính mạng, nhưng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và gây ra các vấn đề về sức khỏe khác. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị u tuyến giáp lành tính là rất quan trọng.

Nguyên nhân

Nguyên nhân của u tuyến giáp lành tính chưa được biết chắc chắn, nhưng có một số yếu tố có thể tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

  • Tiền sử gia đình: Nếu có người trong gia đình bị u tuyến giáp hoặc các bệnh liên quan đến tuyến giáp, bạn có thể có nguy cơ cao hơn bị u tuyến giáp.
  • Giới tính và tuổi tác: Phụ nữ có nguy cơ cao hơn nam giới bị u tuyến giáp, đặc biệt là khi ở độ tuổi trung niên hoặc tiền mãn kinh.
  • Thiếu iod: Iod là một nguyên tố vi lượng cần thiết cho sự sản xuất và bài tiết các hormon giáp. Nếu thiếu iod, tuyến giáp có thể phải làm việc nhiều hơn để duy trì nồng độ hormon giáp trong máu, dẫn đến sự phát triển quá mức của các tế bào tuyến giáp và gây ra u.
  • Tiếp xúc với bức xạ: Nếu bạn đã tiếp xúc với bức xạ ở vùng cổ hoặc ngực, ví dụ như do điều trị ung thư hoặc tai nạn hạt nhân, bạn có thể có nguy cơ cao hơn bị u tuyến giáp.
  • Một số loại thuốc: Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và gây ra u, ví dụ như amiodarone (một loại thuốc điều trị rối loạn nhịp tim), lithium (một loại thuốc điều trị rối loạn cảm xúc) hoặc estrogen (một loại hormon nữ).

Triệu chứng

U tuyến giáp lành tính thường không gây ra các triệu chứng rõ ràng, trừ khi u lớn hoặc nhiều. Một số triệu chứng có thể xuất hiện khi bạn bị u tuyến giáp lành tính là:

  • Sưng cổ: Bạn có thể nhận thấy một khối u hay một vùng sưng ở phía trước cổ. Sự sưng này có thể di chuyển lên xuống khi bạn nuốt hoặc nói. Sự sưng này có thể gây ra cảm giác khó chịu, đau hoặc nặng cổ.
  • Khó nuốt hoặc khó thở: Nếu u lớn hoặc nhiều, có thể gây áp lực lên thanh quản, phế quản hoặc thực quản, làm hạn chế đường thở hoặc đường nuốt. Bạn có thể cảm thấy khó nuốt, đau khi nuốt, khó thở, ngạt thở hoặc nghe tiếng thở rít.
  • Ho: Nếu u gây kích ứng lên thanh quản, bạn có thể bị ho liên tục, ho khan hoặc ho ra máu.
  • Đổi giọng: Nếu u gây tổn thương lên dây thanh âm, bạn có thể bị đổi giọng, giọng khàn, giọng yếu hoặc mất giọng.
  • Rối loạn chuyển hóa: Nếu u ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và gây ra sự thiếu hụt hoặc dư thừa các hormon giáp, bạn có thể bị rối loạn chuyển hóa, gọi là suy giáp (hypothyroidism) hoặc cường giáp (hyperthyroidism). Các triệu chứng của suy giáp bao gồm mệt mỏi, khô da, tóc rụng, tăng cân, chậm nhịp tim, lạnh dễ dàng và trầm cảm. Các triệu chứng của cường giáp bao gồm lo âu, run tay, giảm cân, nhanh nhịp tim, nóng dễ dàng và sụt giáp (goiter).

Cách điều trị hiệu quả

Cách điều trị cho u tuyến giáp lành tính phụ thuộc vào loại u, kích thước u, vị trí u, tình trạng hoạt động của tuyến giáp và sự xuất hiện của các triệu chứng. Một số phương pháp điều trị phổ biến nhất là:

  • Theo dõi: Nếu u nhỏ và không gây ra các triệu chứng rõ ràng, bạn có thể không cần phải điều trị ngay lập tức. Bạn chỉ cần theo dõi sự phát triển của u bằng cách kiểm tra tuyến giáp và xét nghiệm máu định kỳ. Nếu u không tăng kích thước hoặc không ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp, bạn có thể tiếp tục theo dõi. Nếu u tăng kích thước hoặc gây ra các triệu chứng khó chịu, bạn có thể cần phải điều trị.
  • Thuốc: Nếu u gây ra sự thiếu hụt hoặc dư thừa các hormon giáp, bạn có thể được kê đơn thuốc để điều chỉnh nồng độ hormon giáp trong máu. Nếu bạn bị suy giáp, bạn có thể được kê đơn thuốc bổ sung hormon giáp nhân tạo (levothyroxine). Nếu bạn bị cường giáp, bạn có thể được kê đơn thuốc ức chế sản xuất hormon giáp (methimazole hoặc propylthiouracil). Ngoài ra, bạn cũng có thể được kê đơn thuốc giảm các triệu chứng khác như đau cổ, sưng cổ, ho, khó nuốt hoặc khó thở (ibuprofen hoặc acetaminophen).
  • Can thiệp: Nếu u lớn hoặc nhiều, gây ra các triệu chứng khó chịu hoặc nguy hiểm đến tính mạng, bạn có thể được đề nghị can thiệp để loại bỏ u. Có một số phương pháp can thiệp cho u tuyến giáp lành tính, bao gồm:
    • Phẫu thuật: Là phương pháp loại bỏ u bằng cách mổ cổ và cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp. Phẫu thuật là phương pháp hiệu quả nhất để loại bỏ u và ngăn ngừa sự tái phát. Tuy nhiên, phẫu thuật cũng có thể gây ra các biến chứng như tổn thương dây thanh âm, tổn thương tuyến cận giáp (một loại tuyến nằm gần tuyến giáp có chức năng điều hòa lượng canxi trong máu) hoặc nhiễm trùng.
    • Hóa trị: Là phương pháp tiêm một loại hóa chất (ethanol) vào trong u để làm teo u. Hóa trị là phương pháp ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật và có thể được thực hiện ngoại trú. Tuy nhiên, hóa trị cũng có thể gây ra các biến chứng như viêm, xuất huyết, dị ứng hoặc tổn thương tuyến giáp.
    • Nhiệt trị: Là phương pháp sử dụng nhiệt độ cao để tiêu diệt các tế bào u. Có một số kỹ thuật nhiệt trị cho u tuyến giáp lành tính, bao gồm:
      • Điện trị: Là kỹ thuật sử dụng dòng điện cao tần để làm nóng và tiêu diệt các tế bào u.
      • Siêu âm trị: Là kỹ thuật sử dụng sóng siêu âm để làm nóng và tiêu diệt các tế bào u.
      • Laser trị: Là kỹ thuật sử dụng ánh sáng laser để làm nóng và tiêu diệt các tế bào u.

      Nhiệt trị là phương pháp ít xâm lấn hơn so với phẫu thuật và có thể được thực hiện ngoại trú. Tuy nhiên, nhiệt trị cũng có thể gây ra các biến chứng như viêm, xuất huyết, tổn thương tuyến giáp hoặc các cơ quan xung quanh.

Kết luận

U tuyến giáp lành tính là một loại khối u không ác tính phát triển ở tuyến giáp. U tuyến giáp lành tính thường không gây ra các triệu chứng rõ ràng, nhưng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến giáp và gây ra các vấn đề về sức khỏe khác. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị u tuyến giáp là rất quan trọng. Bạn nên thăm khám bác sĩ nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào của u tuyến giáp lành tính, như sưng cổ, khó nuốt, khó thở, ho, đổi giọng hoặc rối loạn chuyển hóa. Bác sĩ có thể sử dụng các phương pháp chẩn đoán như siêu âm, xét nghiệm máu, chụp cắt lớp vi tính (CT scan), chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc sinh thiết để xác định loại, kích thước, vị trí và tính chất của u. Sau đó, bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn phương pháp điều trị phù hợp nhất với tình trạng của bạn.

Bạn cũng có thể thích..