Sức khỏe tổng quát

Viêm tụy cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

📰 Đọc bài này trong: 8 Phút

Viêm tụy cấp là một tình trạng viêm nhiễm ở tụy, một cơ quan có vai trò quan trọng trong hệ thống miễn dịch và tiêu hóa của cơ thể. Viêm tụy cấp có thể gây ra các triệu chứng như đau bụng, sốt, buồn nôn, nôn mửa và vàng da. Nếu không được điều trị kịp thời, viêm tụy cấp có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như xơ hóa tụy, nhiễm trùng máu, suy gan và thậm chí tử vong. Vậy viêm tụy cấp là gì, nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa ra sao? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết này.

Viêm tụy cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và cách phòng ngừa

Giới thiệu

Tụy là một cơ quan hình lá chắn nằm ở phần trên bên trái của bụng, dưới sườn. Tụy có nhiều chức năng trong cơ thể, bao gồm:

  • Sản xuất và lưu trữ các loại tế bào máu, như hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu.
  • Phá hủy các tế bào máu cũ hoặc bất thường.
  • Sản xuất kháng thể và các yếu tố miễn dịch để chống lại các vi khuẩn và virus gây bệnh.
  • Tham gia vào quá trình đông máu và làm vết thương mau lành.
  • Sản xuất và tiết ra một số loại hormone, như insulin và glucagon.
  • Tham gia vào quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng, như protein, lipid và carbohydrate.

Viêm tụy cấp là một tình trạng viêm nhiễm ở tụy do nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra. Viêm tụy cấp có thể xảy ra ở bất kỳ lứa tuổi nào, nhưng thường gặp ở trẻ em và người cao tuổi. Viêm tụy cấp có thể được phân loại theo mức độ nghiêm trọng thành:

  • Viêm tụy cấp đơn thuần: Là dạng viêm tụy nhẹ nhất, chỉ ảnh hưởng đến một phần nhỏ của tụy. Viêm tụy cấp đơn thuần thường không gây ra các biến chứng và có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh hoặc các biện pháp hỗ trợ.
  • Viêm tụy cấp mãn tính: Là dạng viêm tụy kéo dài từ 6 tuần trở lên, ảnh hưởng đến toàn bộ hoặc một phần lớn của tụy. Viêm tụy cấp mãn tính có thể gây ra các biến chứng như xơ hóa tụy, suy gan hoặc ung thư tụy.
  • Viêm tụy cấp nặng: Là dạng viêm tụy nghiêm trọng nhất, ảnh hưởng đến toàn bộ tụy và gây ra các tổn thương nhiễm trùng hoặc hoại tử ở tụy. Viêm tụy cấp nặng có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng máu, sốc, suy đa tạng hoặc tử vong.

Nguyên nhân

Viêm tụy cấp có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

  • Nhiễm trùng: Là nguyên nhân phổ biến nhất của viêm tụy cấp, do các vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng xâm nhập vào tụy qua máu hoặc các cơ quan lân cận. Một số loại nhiễm trùng thường gây viêm tụy cấp là viêm gan, viêm màng phổi, viêm ruột thừa, viêm túi mật hoặc nhiễm trùng hệ thống.
  • Chấn thương: Là nguyên nhân thứ hai phổ biến của viêm tụy cấp, do các tác động bạo lực như tai nạn giao thông, rơi từ cao, đâm vào vật cứng hoặc bị đánh đập ở vùng bụng. Chấn thương có thể gây ra các vết thương, vỡ hoặc bầm tím ở tụy.
  • Dị ứng: Là nguyên nhân hiếm gặp của viêm tụy cấp, do cơ thể phản ứng quá mức với một số loại thuốc, thực phẩm hoặc chất gây dị ứng khác. Dị ứng có thể gây ra các triệu chứng như phát ban, ngứa, sưng hoặc khó thở.
  • Bệnh lý tự miễn: Là nguyên nhân hiếm gặp của viêm tụy cấp, do hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các mô và tế bào của tụy. Một số bệnh lý tự miễn có thể gây viêm tụy cấp là lupus, bệnh Crohn, bệnh Behçet hoặc bệnh Kawasaki.
  • Rối loạn máu: Là nguyên nhân hiếm gặp của viêm tụy cấp, do một số rối loạn máu làm giảm lượng máu lưu thông đến tụy hoặc làm tăng khả năng đông máu trong tụy. Một số rối loạn máu có thể gây viêm tụy cấp là thiếu máu hemolytic, bệnh sickle cell, bệnh von Willebrand hoặc bệnh tiểu đường.

Triệu chứng

Viêm tụy cấp có thể gây ra các triệu chứng sau:

  • Đau bụng: Là triệu chứng phổ biến nhất của viêm tụy cấp, thường xuất hiện ở phần trên bên trái của bụng, dưới sườn. Đau bụng có thể lan ra phần giữa hoặc phía sau lưng. Đau bụng có thể tăng lên khi hít sâu, ho, cười hoặc chuyển động.
  • Sốt: Là triệu chứng phổ biến thứ hai của viêm tụy cấp, do cơ thể tăng nhiệt để chống lại các tác nhân gây bệnh. Sốt có thể kèm theo các triệu chứng khác như run rẩy, mồ hôi, ớn lạnh hoặc nóng bừng. Sốt có thể dao động từ nhẹ đến cao, tùy thuộc vào mức độ nhiễm trùng và khả năng miễn dịch của cơ thể.
  • Buồn nôn và nôn mửa: Là triệu chứng thường gặp của viêm tụy cấp, do tụy bị kích thích hoặc bị ức chế bởi các tác nhân gây bệnh. Buồn nôn và nôn mửa có thể làm mất nước và điện giải, gây ra các triệu chứng khác như khô miệng, khát nước, suy nhược hoặc chóng mặt.
  • Vàng da và vàng mắt: Là triệu chứng ít gặp của viêm tụy cấp, do tụy không thể loại bỏ được bilirubin, một chất phế sản của quá trình phá hủy hồng cầu. Bilirubin tích tụ trong máu và da, gây ra màu vàng ở da và mắt. Vàng da và vàng mắt có thể là dấu hiệu của các biến chứng như xơ hóa tụy, suy gan hoặc ung thư tụy.
  • Các triệu chứng khác: Ngoài ra, viêm tụy cấp cũng có thể gây ra các triệu chứng khác như tiêu chảy, táo bón, đầy hơi, ăn uống kém, giảm cân, phù nề, xanh xao hoặc xuất huyết. Các triệu chứng này có thể biến đổi tùy thuộc vào nguyên nhân, mức độ và thời gian của viêm tụy cấp.

 

Bạn cũng có thể thích..